Delfi-C3 is een type satelliet dat begin deze eeuw in zwang raakte. In plaats van een grote satelliet te bouwen, met meerdere wetenschappelijke experimenten aan boord of zenders voor telecommunicatie, sturen onderzoekers en bedrijven kleine kunstmanen in een trosje naar boven.
Een voordeel is dat één enkele, dure draagraket meerdere van die kleine satellieten in een baan om de aarde kan brengen. Alle eigenaren delen dan in de kosten van een lancering. Een ander voordeel is dat bij een grote ‘verzamelsatelliet’ alles verloren gaat als één onderdeel kuren vertoont. Met een nanosatelliet sleurt de ene mislukking niet alle andere projecten mee in haar val.
Aan Delfi-C3 hebben zo’n zestig studenten aan de TU Delft meegewerkt. Het was de eerste volledig door een Nederlandse universiteit gebouwde satelliet. Hij had het formaat van een pak melk en leek door zijn zonnepanelen vleugels te hebben.
Veel kon de sonde niet: het zond een radiopiepje uit dat op aarde kon worden opgevangen. Aan de sterkte van het signaal konden onderzoekers aflezen hoe het de Delfi-C3 verging. Energie betrok de satelliet van de zon, dankzij een flinterdunne laag van zonnecellen, toen nog een betrekkelijk nieuwe technologie. Die werd zo getest.
Het succes van Delfi-C3 baande de weg voor Nederlandse bedrijven die zich toelegden op het bouwen en lanceren van nanosatellieten voor klanten. De bekendste is Innovative Solutions In Space (Isispace) in Delft, opgericht door studenten van de TU. Isispace was in 2020 nog houder van het wereldrecord satelliet-uitzetten: in 2017 werden met één raket maar liefst 105 kunstmaantjes tegelijk gelanceerd.
Delfi-C3 zal niet per se herinnerd worden om wetenschappelijke doorbraken. Hij wás de doorbraak, zegt Chris Verhoeven, de universitair docent aan de TU Delft die aan de wieg stond van de nanosatelliet. Het project liet zien dat als ingenieurs van allerlei faculteiten samen aan de slag gaan, ze een kunstmaan kunnen maken.
‘Gaandeweg ontdekten we dat je met een eenvoudige temperatuursensor van 80 cent binnen een paar procent nauwkeurigheid de baanparameters van de aarde kunt meten’, zegt Verhoeven op de website van de TU Delft. ‘Dankzij Delfi-C3 hadden we in 2003 al de ideeën die Elon Musk met Starlink nu realiseert.’ Starlink is het netwerk van kleine communicatiekunstmanen waarmee de Amerikaanse mega-ondernemer wereldwijd internet via de ruimte aanbiedt.
Satellieten worden robuust gebouwd, omdat ze de extreme kou en levensgevaarlijke straling van de kosmos moeten doorstaan. Dat de ‘oude dame’, zoals ze liefkozend werd genoemd, het zo lang uitzong, is niet uitzonderlijk.
Maar het stelde de ingenieurs wel voor uitdagingen. Naarmate Delfi-C3 ouder werd, zakte ze steeds lager naar de aarde toe, waar de kunstmaan meer last kreeg van de wrijving van de aardse dampkring. Ze begon te wiebelen en daardoor stonden haar zonnepanelen niet meer optimaal richting de zon gedraaid. Maandag is de sonde naar de aarde teruggevallen en in de atmosfeer verbrand.
Toch hield Delfi-C3 het tot de laatste snik vol. Verhoeven zegt dat hij tot maandagavond elke dag een mailtje kreeg als het grondstation weer contact met het kunstmaantje had gehad. ‘Delfi-C3 heeft heel wat levens veranderd. Het liefst zou ik de satelliet weer terug hebben.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden