‘Je moet niet altijd alles eindeloos uitleggen aan je kind’, kreeg een moeder onlangs te horen van een andere ouder. Het schoot haar in het verkeerde keelgat. Ze vraagt zich af: ‘Hoe ga je om met ongevraagd advies over de opvoeding van je kind?
Als het over het ouderschap gaat, lijkt iedereen opeens een expert: schoonmoeders, een volslagen vreemde in de supermarkt of ouders op het schoolplein. Comedyschrijver Nicole Tersigni gebruikte het commentaar dat ouders vaak krijgen in haar nieuwe boek Parenting Advice to Ignore in Art and Life, waarin ze oude schilderijen voorziet van geestige uitspraken. Bij het doek Portret van Antonio Ghedini en zijn familie, gemaakt door kunstenaar Giuseppe Baldrighi in de 18de eeuw, staat bijvoorbeeld: ‘Is dat een tv? In de huiskamer? Ik neem aan dat je weet hoe schadelijk dat is voor de ontwikkeling van je kind. Wij hebben niet eens een tv. We zijn een bordspelletjesfamilie.’
Ongevraagd advies is vooral vervelend voor ouders die zich al onzeker voelen over de eigen opvoeding, zegt pedagoog Corine Mansvelder van het platform Rust in Ouderschap. ‘Ze ervaren de opmerking sneller als kritiek en twijfelen of ze het wel goed doen.’ De interpretatie van zo’n opmerking zegt dus ook iets over de eigen angsten. ‘Ouders willen het graag goed doen voor de buitenwereld.’
Over welke zaken krijgen ouders vaak ongevraagd advies? ‘Het gaat vaak over streng zijn versus soft’, zegt Mansvelder. ‘Kinderen die zich brutaal gedragen in het openbaar, daar vinden mensen snel wat van. Maar wát brutaal zijn precies inhoudt, daar verschillen de meningen dan weer over.’ Kinderen worden ergens ook gezien als publiek bezit. Ze zijn de burgers van morgen, dus dat gaat iedereen in de samenleving een beetje aan.
Door al die adviezen zou je bijna denken dat er zoiets bestaat als de perfecte ouder. Onderzoekers lieten ruim 1.200 ouders uit 37 landen kenmerken kiezen die een goede ouder moet hebben. Er bleken wereldwijd vijf verschillende ‘zones’ te bestaan met ieder hun eigen opvattingen over wat het betekent om een goede ouder te zijn. Cultuur is dus van grote invloed. Voor Aziatische ouders is het belangrijk om ‘verantwoordelijk en gezinsgericht’ te zijn, voor Afrikaanse ouders is ‘verantwoordelijk en respect’ essentieel. Bij Spaans-Italiaanse ouders staat ‘liefdevol en verantwoordelijk’ hoog in het vaandel. Engelssprekende, EU- en Russische ouders legden de nadruk op ‘liefdevol en zorgzaam zijn’, terwijl Franstalige ouders ‘luisteren’ of ‘aanwezig zijn’ op prijs stelden.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Stel dat iemand op straat opmerkt dat je strenger moet zijn tegen je kind. ‘Ouders die bewust niet-autoritair willen opvoeden, om oog te hebben voor de behoefte van hun kind, kunnen dat wel aan. Zij denken: ik weet wat goed werkt.’ zegt Mansvelder. Het helpt volgens haar als ouders uitzoomen om het grote plaatje te zien: welke normen en waarden willen ze hun kind meegeven? ‘Denken ze hier goed over na, dan voelen ze zich zelfverzekerder over de opvoeding die ze kiezen.’ Het is een kompas om op terug te vallen in lastige opvoedsituaties in de publieke ruimte mét pottenkijkers.
Wat is een gepaste reactie op ongevraagd advies? ‘Je kunt iemand vriendelijk bedanken en zeggen dat je andere keuzes maakt’, zegt Mansvelder. Natuurlijk kan het ook zijn dat de kritiek hout snijdt. ‘In zo’n geval kun je zeggen: ‘Dankjewel dat je dit meegeeft, ik ga er eens over nadenken.’
‘Bedenk ook dat het advies lang niet altijd vervelend is bedoeld’, zegt Mansvelder. ‘Mensen geven tips vanuit hun eigen referentiekader. Het is aan jou wat je er vervolgens mee doet.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden