‘In heel Spanje waren grote demonstraties, als reactie op een akkoord tussen de sociaal-democratische PSOE van premier Pedro Sánchez en de Catalaanse separistenpartij Junts. Ze kwamen overeen dat politici die in 2017 via een illegaal referendum de onafhankelijkheid van Catalonië probeerden uit te roepen, amnestie krijgen. In ruil daarvoor steunen Junts en andere regionale partijen een nieuwe regering van Sánchez. Bij het indienen van de amnestiewet maandag bleek dat het gaat om driehonderd mensen.
‘Veel mensen waren het daar niet mee eens en gingen zondag de straat op voor een demonstratie, die werd georganiseerd door de rechtse Partido Popular (PP) en ondersteund door het rechts-nationalistische Vox. Zeker die in Madrid was indrukwekkend groot. Het centrale plein Puerta del Sol stond helemaal vol.
‘In heel Spanje werd in 52 steden gedemonstreerd, ook in Barcelona. Volgens de politie waren er een half miljoen mensen op de been, de organisatie sprak van twee miljoen.’
‘Dat referendum in 2017 was gewoon verboden, en nu gaan mensen vrijuit die verdacht worden van, of zelfs al veroordeeld zijn voor delicten als opruiing en het misbruik van publieke gelden. De mensen die de straat opgaan vinden het terecht dat deze politici veroordeeld worden. Voor hen is er geen millimeter onderhandelingsruimte.
‘Spanjaarden demonstreerden met slogans als ‘Spanje is nu een dictatuur’. Ze noemen de deal ondemocratisch. Ze vinden dat de rechtspraak onafhankelijk moet zijn, en dat deze mensen niet door een politieke deal vrijuit mogen gaan.
‘Wat ook meespeelt is de manier waarop Sánchez voor het eerst premier werd, in 2018. In Spanje kan een meerderheid van het parlement een nieuwe premier benoemen, ook als er geen verkiezingen zijn geweest. Sánchez deed dat toen ook al met steun van de Catalanen en zette zo de PP-premier Mariano Rajoy opzij.
‘Rechts Spanje heeft daarom al heel lang een hekel aan hem en noemt hem golpista, een couppleger. De Catalaanse kwestie is al langer heel politiek en verdeelt links en rechts. Ook in Catalonië is ongeveer de helft voor en de helft tegen onafhankelijkheid.’
‘Ik denk niet dat Sánchez dat had gedaan als het niet had gehoeven. Hij wil aan de macht blijven en allerlei links beleid doorvoeren. Ik denk wel dat de sociaal-democraten dit met tegenzin doen, om de regering niet uit handen te geven.
‘De PSOE wordt ook wel verweten dat ze niet duidelijk maken wat hun idee met Spanje is. Er heeft een uitruil plaatsgevonden en ze gaan over tot de orde van de dag.’
‘Hij zal niet terugkomen op de deal, daar heeft hij zich juist maandenlang voor ingespannen. Hij hoopt dat de verontwaardiging weer gaat liggen.
‘De tegemoetkomingen aan de Catalanen zijn vergaand, maar als je naar de wet kijkt, is die wel wat gematigder dan wat het akkoord leek te suggereren. Junts wilde dat de desbetreffende politici ook amnestie kregen voor andere delicten of overtredingen, maar dat lijkt niet te gebeuren.
‘Bovendien krijgt Sánchez al 4 of 5 jaar heel veel tegenstand van rechts. Hij is het inmiddels ook wel een beetje gewend. En nieuwe verkiezingen uitschrijven is nu helemaal niet in zijn voordeel.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden