Een financiële rockster, zo werd de Zweedse investeerder Harald Mix eerder dit jaar geïntroduceerd op een congres in Stockholm. Niet alleen omdat hij als investeerder miljoenen heeft verdiend, maar vooral omdat hij een van de prominentste aanjagers is van groene investeringen. Onlangs maakte Mix bekend 1,5 miljard euro te hebben opgehaald voor een van zijn grootste projecten tot nu toe: een groene staalfabriek.
‘Ik voel me soms een beetje een dominee’, zei de 63-jarige Mix op datzelfde congres. ‘Om aan de wereldwijde CO2-doelen te voldoen, moeten we een nieuwe energie-infrastructuur bouwen. Dat kost veel geld, maar het geeft op de lange termijn ook een hoog rendement. Maar dit soort plannen verkopen aan investeerders is alsof je een vierkant door een cirkel probeert te duwen, het strookt niet met hoe ze denken. Daarom moet ik preken, preken en nog eens preken.’
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië. Hij is auteur van het boek Noord-Korea zegt nooit sorry.
Het fossielvrije staal figureert prominent in Mix’ blijde boodschap. Staal wordt traditioneel gemaakt door ijzererts te smelten met cokes, een brandstof gemaakt van steenkool. Het maakt de staalindustrie tot een van de meest vervuilende ter wereld, goed voor 7 tot 9 procent van de totale CO2-uitstoot.
Mix’ H2 Green Steel wil waterstofgas gebruiken om het ijzererts te smelten. Ook Tata Steel, de staalfabriek in IJmuiden, maakte vorige week bekend dat het op termijn een van zijn twee fabrieken wil vervangen door een systeem dat op waterstof werkt – of op aardgas, als het eerste niet beschikbaar is.
H2 Green Steel bouwt in Noord-Zweden, waar door de vele waterkrachtcentrales en windparken vaak een energieoverschot is, een van de grootste waterstofinstallaties van Europa. Dit moet resulteren in een staalproductie met een 90 procent lagere CO2-uitstoot. Amen.
Mix groeit op in de landelijke regio Dalarna, waar zijn vader, een werktuigbouwkundige, voor een staalfabriek werkt. Hij blijkt een fotografisch geheugen te hebben, waardoor hij zich op school weinig hoeft in te spannen. In zijn vrije tijd gaat hij graag vissen met zijn opa, een amateur-uitvinder en een van zijn rolmodellen.
Daarnaast is hij gek van voetbal. Hij speelt bij een regionale topper en traint vijf keer per week, ook als het sneeuwt. Na zijn eindexamen solliciteert hij voor een studiebeurs in de Verenigde Staten. Vanwege zijn voetbalkwaliteiten krijgt hij een plek op Brown University, een van de beste universiteiten van het land. Hij blinkt uit in economie en wiskunde en wordt na zijn diploma aangenomen bij een consultancyfirma in New York.
Later volgt hij een master bedrijfseconomie aan Harvard, waar hij bij de beste 5 procent van zijn jaar eindigt. Hij rolt de investeringswereld in, om uiteindelijk in Zweden zijn eigen firma Altor op te richten. Hij ontwikkelt er de ‘Methode Mix’: winkelketens als het bekende Helly Hansen opkopen om er vervolgens nog meer winst mee te maken. Altor bezit nu zo’n vijftig bedrijven met een totale waarde van 20 miljard euro.
Mix had met vroegpensioen kunnen gaan, maar in plaats daarvan volgt een kentering in 2014. Een zakenvriend overtuigt hem ervan dat hij moet investeren in energieopslag voor telecombedrijven, omdat die bedrijven een snel groeiende behoefte hebben aan back-upnetwerken. Het blijkt een gat in de markt. De start-up, genaamd Polarium, heeft nu 550 medewerkers.
Polarium maakt voor de opslag gebruik van lithium-ionbatterijen, die ook in elektrische auto’s worden gebruikt. Deze worden gekocht in Azië, waar ze met behulp van het vervuilende steenkool worden geproduceerd. Het noopt Mix en zijn partners op zoek te gaan naar manieren om deze batterijen zelf te produceren, maar dan schoner.
Dit plan, Northvolt, kost miljarden. Het slaagt omdat Mix tijdens een ontmoeting in Duitsland Volkswagen zover krijgt een afnamecontract te tekenen. Vanaf dat moment zijn ook andere investeerders bereid mee te doen en beseft Mix dat bedrijven willen betalen voor een groenere productie. ‘Je moet niet onderschatten wat het oplevert als wij problemen voor hen oplossen.’
Ziedaar zijn evangelie: er valt veel geld te verdienen met de strijd tegen CO2-uitstoot. Wie vroeg instapt, is op de lange termijn zeker van een hoog rendement. En Mix ziet nog veel meer mogelijkheden. Met kledingconcern H&M startte hij een bedrijf om weggegooid textiel opnieuw te gebruiken. Een andere firma gaat warmtepompen produceren en deze direct installeren bij de klant.
Er is ook kritiek. De groene staalfabriek krijgt staatsgaranties om miljarden te lenen. Het Zweedse pensioenfonds stopt er geld in. Als het mislukt, zijn het de Zweden die opdraaien voor de kosten. Zal Mix niet als een echte durfkapitalist voortijdig het schip verlaten?
Deze criticasters noemt hij ‘trieste sceptici’. Ook voor het groene staal heeft hij al klanten geregeld. ‘Ik heb veel van mijn eigen geld in dit bedrijf zitten. Mijn horizon voor dit project is eeuwig.’
‘Als ik premier van Zweden was, zou ik investeren in sport. Er is geen betere manier om de integratie te bevorderen dan met sport, ook voor jongens die verzeild zijn geraakt in bendeoorlogen.’
‘Ik onthoud makkelijk feiten en cijfers en ben goed in het stellen van die ene specifieke vraag waar mensen niet aan hebben gedacht. Maar ik ben waardeloos in het onthouden van sociale afspraken. Mijn vrouw en ik hebben een speciale whatsappgroep waarin ze me herinnert aan afspraken.’
Mix is naast zijn werk jeugdcoach bij een voetbalclub in Stockholm waar zijn kinderen ook spelen. Zijn motto: ‘Hard werken verslaat talent, als talent niet hard genoeg werkt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden