Een Nobelprijswinnaar denkt te weten waarom het klimaat niet – we herhalen niet – verandert door de mens. Totdat je doorvraagt.
Nu het toch wel menens wordt met dat klimaatbeleid, zijn de klimaatsceptici die het probleem überhaupt ontkennen een petitie begonnen, in een soort wanhoopspoging het tij te keren. ‘Er is geen klimaatnoodtoestand’, luidt de titel. Zo’n achttienhonderd mensen – nagenoeg allemaal mannen afkomstig uit een ander vak dan de klimaatwetenschap, en met onder hen minstens 12 overledenen – hebben hem ondertekend.
Met als kroonjuweel: de krabbel van een heuse Nobelprijswinnaar. John Clauser, heet deze 80-jarige Amerikaan. En de prijs kreeg hij voor werk dat hij als jongeman deed aan ‘quantumverstrengeling’ van deeltjes. Weer geen klimaatwetenschapper dus, maar het intrigeert toch. Wat bezielt zo’n man zijn reputatie te riskeren door misleidende onzin te onderschrijven als ‘CO2 is plantenvoer’ of ‘de opwarming heeft natuurrampen niet verergerd’?
Dus mail ik Clauser wat vragen. Met als belangrijkste: CO2 is een broeikasgas, de aarde warmt op, wat denkt ú dat er aan de hand is? (Ik vroeg het sjieker, de vragen en antwoorden vindt u onderaan de webversie van dit stuk).
Het verrassende antwoord: ‘De effecten van broeikasgassen zijn totaal verwaarloosbaar tegenover de reflectie van zonlicht door de wolken.’ In een meegestuurde powerpoint legt hij uit: opwarming betekent meer verdamping en wolken. Die zorgen voor verkoeling – en zo houdt het klimaat zichzelf in stand.
Dat dit zou betekenen dat het klimaat sowieso nooit zou veranderen – in weerwil van een andere stelling van het manifest, ‘het klimaat verandert altijd’ – negeren we maar even. Ik besluit de zaak voor te leggen aan atmosfeerwetenschapper en wolkenexpert Pier Siebesma (TU Delft) en CO2-expert Guido van der Werf (Wageningen Universiteit).
‘Het is altijd interessant om de gedachtenstroom te volgen van iemand die niet gehinderd wordt door enige specifieke voorkennis’, begint Siebesma. Om vervolgens Clausers redenatie puntsgewijs te becommentariëren: ‘onbegrijpelijk’, ‘het kennisniveau van minstens zestig jaar geleden’, ‘aantoonbaar onjuist’, ‘geen idee hoe hij hierbij komt’, ‘zijn getallen kloppen niet’.
Van der Werf is niet veel genadiger. ‘Zo’n Nobelprijs is geen garantie voor goede wetenschap buiten iemands eigen vakgebied blijkbaar’, constateert de hoogleraar. Waarna hij op dezelfde fouten wijst als Siebesma.
Lang verhaal kort: de wolkenbedekking reageert helemaal niet zoals Clauser beweert, als demper van opwarming. ‘Dan zouden we nu een toename van lage bewolking moeten zien. En helaas is dat niet aan de orde’, stelt Siebesma vast.
Op mijn vervolgvragen aan Clauser blijft het een tijd stil. Dan, na aandringen, volgt een lang, warrig betoog vol uitroeptekens en onderstrepingen waarin hij dezelfde onjuistheden herhaalt en er nog een aantal aan toevoegt: zo zou de opwarming zijn vertraagd, wat niet zo is. Ik bedank Clauser vriendelijk voor de uitwisseling en besluit het erbij te laten.
Ik moet denken aan een bericht dat de Britse klimaatwetenschapper (een échte) Ed Hawkins eens op Twitter plaatste, om sceptici van repliek te voorzien.
‘Antwoord op veelgestelde vragen’, ging het. ‘1. Ja, de energie van de zon varieert enigszins. 2. Ja, het klimaat is al eerder veranderd. 3. Ja, daar hebben we aan gedacht. En nog steeds is het antwoord: de mens is verantwoordelijk voor bijna alle opwarming van de afgelopen 150 jaar.’
Hieronder de weergave van de mailwisseling met Nobelprijswinnaar John Clauser, voor de leesbaarheid geordend per onderwerp.
John Clauser: ‘Dat is nauwelijks semantisch. Er is geen klimaatcrisis! Ik bewijs die bewering in de bijgevoegde lezing.’
‘Er is maar een beperkt aantal planten. De oceanen – tweederde van de aarde – doen het leeuwendeel van het werk. Maar dat maakt niet uit – zie mijn antwoord op de oorzaak van opwarming.’
‘De hoeveelheid CO2 in de dampkring stijgt. Ik laat echter zien dat CO2 in de atmosfeer, ongeacht de oorsprong ervan, niet relevant is voor klimaatverandering. De invloed ervan is verwaarloosbaar vanwege een tweehonderd keer sterker en totaal dominant correctieproces dat het klimaat ongeveer constant houdt.’
Daarmee verwijst het antwoord naar Clausers, volgens experts onjuiste, verklaring dat wolken de opwarming bufferen – zie verderop, bij punt 5.
‘IS FOUT! Lees het nieuwe boek van Steve Koonin, Onbeslist. Hij wijst erop dat de resultaten van de veertig verschillende IPCC-computermodellen allemaal ‘volstrekt’ met elkaar oneens zijn. Zelfs als ze allemaal goed zijn afgestemd, kan niemand er de klimaatgeschiedenis van de afgelopen eeuw mee berekenen.’
‘Ik voeg een grafiek bij van IPCC AR6, weergegeven in APS-nieuws (de nieuwsbrief van natuurkundigenvereniging American Physical Society, red.) van vorige maand. Het laat zien dat de werkelijke temperatuur afvlakt (ondanks de tegenovergestelde beweringen van oneerlijke sensatiejournalisten). Belangrijk is dat het ook diepe onenigheid laat zien tussen de voorspellingen en historische simulaties van de verschillende modellen onderling en met feitelijke waarnemingen!’
De gemeten temperaturen in het plaatje dat Clauser bijvoegt (zwart) lopen echter maar tot 2012; sindsdien is de opwarming sneller gegaan. Bovendien valt de werkelijke opwarming ook in Clausers eigen grafiek niet buiten de bandbreedte van de klimaatmodellen – in tegenspraak met zijn eigen bewering:
‘Lees het Lubchenko & Karl NOAA-artikel uit 2012 in Physics Today. De auteur beweert dat de gegevens die zij presenteren (Fig. 2a) aantonen dat NOAA’s index voor extreme weersomstandigheden stijgt! Eigenlijk weerleggen de gegevens de bewering van het artikel!’
‘U verandert van onderwerp! Mijn punt bij het aantonen van die verwijzing is dat Lubchenko en Karl (en NOAA) schaamteloos liegen! Hun eigen gegevens bewijzen dat hun eigen bewering ongelijk heeft! Niets wat u daaraan toevoegt, maakt dat bedrog ongedaan.’
‘Ik bereken dat de effecten van broeikasgassen totaal verwaarloosbaar zijn met betrekking tot de reflectie van zonlicht in de wolken met een factor > 200, behalve natuurlijk waterdamp. Water, het sterkste broeikasmolecuul.’
‘U heeft duidelijk niet naar mijn dia’s gekeken waarop Nasa-satellietfoto’s staan van een bewolking variërend van 5 procent tot 95 procent. Deze foto’s en honderden andere foto’s zijn allemaal zichtbaar op de website van Nasa. Ze worden gebruikt voor weersvoorspellingen. Velen zijn live en worden in realtime gestreamd!’
De foto’s van Clauser tonen inderdaad de planeet in bewolkte en onbewolkte toestand. Daarmee verwart hij echter het weer met de langlopende meetreeksen waarover het bij klimaat gaat. Clauser komt ook nog met een technische bespreking van een wetenschappelijk artikel dat hij heeft gelezen en waarin volgens hem fouten zitten. Een uitwijding, die ik hier omwille van de leesbaarheid weglaat.
Op deze vraag komt geen antwoord.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden