Bij het opwekken van kernenergie worden twee kernen van zware atomen - zoals uranium - gesplitst in een reactor. Daarbij komt energie in de vorm van warmte vrij. Die warmte zorgt ervoor dat de temperatuur van het water in de generator stijgt. Dat water van boven de 300 graden zet de energie via een turbine om in elektriciteit.
Dat is gezien de kernrampen in Fukushima en Tsjernobyl een logische vraag. Toch is het antwoord ja: het opwekken van kernenergie in moderne kerncentrales is een relatief veilig proces.
Moderne kerncentrales zijn verbeterd en moeten aan allerlei strikte veiligheidsvoorwaarden voldoen. De centrales worden zo gebouwd dat ze bestand zijn tegen extreme weersomstandigheden: van overstromingen tot aardbevingen.
Deze mate van veiligheid is verplicht en wordt regelmatig getest door nationale en internationale onafhankelijke partijen. Daarnaast houdt autoriteit ANVS nucleair stralingsgevaar in de gaten.
Er is nog geen langetermijnoplossing voor kernafval. Op dit moment wordt het radioactieve afval opgeslagen in bovengrondse bunkers in Zeeland. In die gebouwen met extra dikke muren blijft het afval zo'n honderd jaar liggen.
Momenteel wordt veel onderzoek gedaan naar definitieve oplossingen, zoals het afval honderden meters onder de grond bergen. Dit heet geologische eindberging. De VS is tot nu toe het enige land dat aan eindberging doet, al zijn Zweden en Finland vrij ver in de ontwikkeling daarvan. Nederland wil daar pas in 2100 een beslissing over nemen.
Sommige partijen nemen de onzekerheid van kernafval voor lief om opwarming van de aarde tegen te gaan. Andere vinden die oplossing niet levensvatbaar.
Ja, want bij het opwekken van kernenergie wordt geen CO2 uitgestoten. In het proces komen namelijk geen fossiele brandstoffen als kolen, olie of gas voor. Die fossiele brandstoffen zorgen voor veel CO2-uitstoot. CO2 is het broeikasgas dat de meeste schade aanricht aan het klimaat. Nederland heeft afgesproken om in 2050 helemaal geen CO2 meer uit te stoten.
Toch valt over het woord 'schoon' te twisten, omdat kerncentrales kernafval produceren. Daarbij kun je denken aan radioactief uranium, een niet-afbreekbare stof. Daarnaast wordt er wel wat CO2 uitgestoten bij de bouw van de centrales en de winning en import van grondstoffen. Deze indirecte uitstoot van kernenergie is te vergelijken met die van hernieuwbare bronnen en is zelfs iets lager dan die van zonne-energie.
Dit punt blijft een splijtzwam. Feit is dat we onze uitstoot moeten terugdringen om opwarming van de aarde tegen te gaan. Om in 2050 klimaatneutraal te worden, wil het kabinet vooral inzetten op hernieuwbare energiebronnen als zon en wind.
Kerncentrales worden vaak naar voren geschoven als energiebronnen die, in tegenstelling tot zonnepanelen of windmolens, ook kunnen draaien in het donker of als het windstil is. "We zijn in Nederland erg afhankelijk van wind op zee", zegt lector energietransitie Martien Visser. "Het kan zijn dat het door klimaatverandering in de toekomst minder waait, dan kunnen er problemen ontstaan."
Visser denkt dat het verstandig is om - naast zon en wind - ook kernenergie mee te nemen in de energiemix. Dat wordt bevestigd door een onafhankelijk onderzoek dat het kabinet heeft laten uitvoeren. Volgens de berekeningen zou kernenergie 9 tot 13 procent van het totale energieaanbod kunnen vormen in 2035, goed voor 24 TWh aan elektriciteit.
Ja. Voor kerncentrales is minder ruimte nodig dan bijvoorbeeld windmolens: alleen de centrale zelf en de straal eromheen. "Als je redeneert vanuit ruimtelijke indeling, dan is het logisch om voor kernenergie te kiezen", meent Visser.
De energiedichtheid is hoog. Dit betekent dat er relatief weinig ruimte nodig is om een grote hoeveelheid stroom op te wekken. "Twee kerncentrales maken samen net zo veel energie als alle windmolens samen in 2030."
Demissionair klimaatminister Rob Jetten heeft het Zeeuwse Borssele uitgekozen als mogelijke plek voor twee nieuwe kerncentrales. Daar staat al een kerncentrale, die het kabinet langer wil openhouden. In Borssele is veel ruimte en ook de opslaglocatie voor kernafval ligt in de buurt.
De Rotterdamse Maasvlakte is een optie voor als Borssele toch niet lukt door te weinig draagvlak onder omwonenden of een tekort aan hoogspanningskabels. Of en waar de centrales gebouwd gaan worden, moet nog besloten worden. Het duurt ongeveer een decennium om een kerncentrale te bouwen.
Kerncentrales vergen grote investeringen en leveren niets op in de tijd dat ze gebouwd worden. Energiebedrijven moeten deze investeringen daarna terugverdienen met draaiuren. Bovendien is stroom uit hernieuwbare bronnen goedkoper (60 tot 80 euro per MWh) dan kernenergie (90 euro per MWh). Daar staat weer tegenover dat kerncentrales niet afhankelijk zijn van het weer en dus altijd door kunnen draaien.
De laatste tijd zijn kerncentrales in Europa regelmatig duurder uitgevallen dan voorspeld. Zo gaat de Britse kerncentrale Hinkley Point C met meer dan een derde over zijn begroting van 2015 heen. In totaal gaat de kerncentrale 33 miljard pond kosten (38 miljard euro).
Ja en nee. Meer binnenlandse energiebronnen zorgen ervoor dat we minder afhankelijk zijn van import uit het buitenland, zoals gas uit Rusland. Aan de andere kant zijn we voor grondstoffen als uranium - nodig voor kernenergie - wél weer gebonden aan internationale handelsrelaties. Uranium is niet hernieuwbaar, maar er zijn wel grote voorraden van.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch