Nederland wil scanners naar de grens met Gaza sturen, zodat humanitaire hulp sneller de Palestijnse kuststrook in kan. Dat zegt demissionair minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Liesje Schreinemacher, die hoopt zo snel mogelijk groen licht van Israël te krijgen.
Israël stelt zich uiterst terughoudend op bij het toelaten van de hulp naar Gaza en zegt daarmee te willen voorkomen dat Hamas wapens naar het gebied brengt. Alle vrachtwagens met hulpgoederen worden daarom uitvoerig onderzocht. Dat kost veel tijd. Door scanners te sturen, hoopt Nederland de scancapaciteit te vergroten. De Nederlandse douane beschikt over een grote scanner om hele containers mee te scannen en meerdere kleine scanners waarmee goederen op vrachtwagens kunnen worden gecontroleerd. Momenteel wordt geïnventariseerd hoeveel scanners Nederland op zeer korte termijn kan leveren.
De scanners moeten niet alleen worden ingezet aan de grensovergang tussen Egypte en Gaza, ook wordt gekeken naar de grens met Israël. Daar staan al jaren meerdere containerscanners afkomstig uit Nederland. Er wordt bekeken of deze kunnen worden hergebruikt.
Premier Mark Rutte wil snel opnieuw overleggen met de Palestijnse president Mahmoud Abbas over een humanitaire oplossing in Israël en de Palestijnse Gebieden. Hij heeft Abbas daarom uitgenodigd om naar Den Haag te komen. Dat meldt de minister-president vandaag op X.
Rutte schrijft met Abbas te willen spreken over ‘actuele ontwikkelingen’ en het ‘perspectief voor de lange termijn’. Ook maakt hij duidelijk dat Nederland zich inzet voor een tweestatenoplossing. Dit betekent volgens hem ‘een eigen, veilige staat voor de Palestijnen naast een veilig Israël’.
Het demissionaire kabinet is opvallend actief in de diplomatie rond Gaza. Gister nog was Rutte in Israël en Qatar om over de oorlog tussen Israël en Hamas te praten. Tegelijkertijd maakte minister van Defensie Kajsa Ollongren op Cyprus bekend een patrouilleschip naar de regio te sturen en was minister Liesje Schreinemacher op weg naar Parijs voor een conferentie over de humanitaire nood in Gaza.
Sebas van Aert
Lees hier ook: Nederland stort zich met volle kracht op internationale Gaza-diplomatie
Israël zal vanaf vandaag in het noorden van Gaza gevechtspauzes van vier uur inlassen. Dat moet inwoners in staat stellen het gebied te ontvluchten. Daarvoor zal Israël twee corridors openstellen. Dat meldt het Witte Huis, maar Israël heeft het nog niet bevestigd. Het Witte Huis noemt het besluit ‘een stap in de goede richting’.
Volgens Witte Huis-woordvoerder John Kirby zijn de afspraken over gevechtspauzes de uitkomst van recente gesprekken tussen afgevaardigden van de Verenigde Staten en Israël. Onder andere de Amerikaanse president Joe Biden zou hier met de Israëlische premier Netanyahu over hebben gesproken. De pauzes, die drie uur van tevoren worden aangekondigd, zouden gebruikt kunnen door inwoners om uit de gevarenzone te komen, maar ook voor het vrijlaten van gijzelaars.
Washington benadrukt dat het nog steeds geen voorstander is van een staakt-het-vuren. In de ogen van de Verenigde Staten, en ook van Israël, zou dat in het voordeel zijn van Hamas. Die zou in zo’n periode weer kunnen herstellen en hergroeperen. Daarnaast zou het de acties van 7 oktober legitimeren, iets wat het Witte Huis wil voorkomen.
Sebas van Aert
Bij een inval van het Israëlische leger in de stad Jenin, gelegen op de bezette Westelijke Jordaanoever, zijn vandaag tien Palestijnen omgekomen. Dat meldt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. Daarnaast zouden er zestien gewonden zijn gevallen. Het Israëlische leger heeft toegegeven de invallen te hebben uitgevoerd, maar wilde geen verdere details loslaten.
Sinds Hamas’ aanval op 7 oktober heeft het Israëlische zijn operaties op de bezette Westelijke Jordaanoever geïntensiveerd en is het geweld in het gebied toegenomen. Volgens het Palestijnse gezondheidsministerie zijn er sinds die dag minstens 164 mensen vermoord en meer dan 2100 gewonden gevallen in het gebied.
De invallen concentreren zich vaak rondom Jenin, een stad in het noorden van de bezette Westelijke Jordaanoever. Binnen in de stad bevindt zich een gelijknamig vluchtelingenkamp waarin 14 duizend mensen verblijven. Zij zijn grotendeels nakomelingen van Palestijnen die in 1948 van hun land en uit hun huizen zijn verdreven toen de staat Israël werd opgericht.
Via een verklaring laat Hamas, die het voor het zeggen heeft in de Gazastrook, weten de inval van Israël in Jenin te veroordelen. ‘De bezetter zal er niet in slagen om de wil van ons volk, van Gaza tot aan de Westelijke Jordaanoever, te breken,’ aldus de verklaring. ‘We zullen de bezetters blijven achtervolgen tot de overwinning en bevrijding.’
Sebas van Aert
Italië heeft een hospitaalschip op weg naar het Midden-Oosten gestuurd dat daar ‘binnen een paar dagen’ zou moeten aankomen om de Palestijnse bevolking te helpen. Dat heeft een woordvoerder van de minister van Defensie donderdag gemeld aan het Franse persbureau AFP.
Het Italiaanse marineschip met de naam Vulcano is uitgerust met operatiekamers, diagnostische apparatuur, medicijnen en gespecialiseerd medisch personeel. Het gaat in eerste instantie op weg naar Cyprus.
Israël zei vorige week dat het een aantal Europese landen heeft gevraagd hospitaalschepen naar de regio sturen om de Palestijnse gewonden te behandelen in de Gazastrook. Een Frans schip is al onderweg.
De medische zorg in Gaza is zo goed als ingestort. De ziekenhuizen zitten overvol, hebben amper nog brandstof en sommige liggen ook onder vuur omdat Israël vermoedt dat Hamas-strijders zich in of bij ziekenhuizen schuilhouden.
De Italiaanse woordvoerder noemde de komst van Vulcano een teken dat Italië werkt maakt van de humanitaire hulp aan Gaza. Hij gaat ervan uit dat het gebaar in goede aarde valt bij zowel Israël als de Palestijnen. ‘Niemand kan klagen over een humanitaire actie.’
Gisteren maakte de Nederlandse regering bekend het marineschip Zr. Ms. Holland naar Cyprus te sturen om humanitaire hulp te bieden in Gaza zodra Israël dat toelaat. Het schip vertrekt halverwege deze maand en komt dan ongeveer tien dagen later aan in de regio.
Peter van Ammelrooy
De Houthi-rebellen in Jemen hebben een Amerikaanse militaire drone neergeschoten. De MQ-9-drone werd neergehaald voor de Jemenitische kust, zo heeft een Amerikaanse functionaris toegegeven. Het bericht is bevestigd door een militaire woordvoerder van de Houthi's.
Washington is alert op activiteiten van door Iran gesteunde gewapende groepen in het Midden-Oosten, terwijl zijn naaste bondgenoot Israël – de belangrijkste tegenstander van Iran – tegen Hamas in de Gazastrook strijdt.
Vorige maand onderschepte een oorlogsschip van de Amerikaanse marine kruisraketten en verschillende drones die door de Houthi’s vanuit Jemen op Israël waren afgevuurd.
De VS hebben op grote schaal oorlogsmaterieel, waaronder vliegdekschepen, en manschappen naar het Midden-Oosten verplaatst vanwege de oplopende spanningen in de regio om de Gaza-oorlog.
De hoogste staat van paraatheid geldt inmiddels voor de troepen die zijn gestationeerd aan boord van militaire schepen in de Rode Zee, die tussen Jemen en Israël ligt.
Het is niet duidelijk of de MQ-9 Reaper van de VS op een verkenningsmissie was of bewapend op weg naar een doelwit in Jemen. Het onbemande vliegtuig is 24 uur per dag tot circa 13 kilometer hoogte inzetbaar en kan ongeveer 2000 kilogram aan wapens vervoeren.
Peter van Ammelrooy
Israëlische grondtroepen hebben in het noorden van de Gazastrook, niet ver van het vluchtelingenkamp Jabalia, een bolwerk van Hamas ingenomen. Dat heeft het Israëlische leger gemeld. Aan de inname ging een gevecht van tien uur vooraf met strijders van de Hamas. Die kregen steun van de Islamitische Jihad, een andere militante Palestijnse beweging die opereert in Gaza.
Hamas heeft de val van zijn bolwerk niet bevestigd. Wel plaatste de beweging video’s online met beelden van gevechten tussen kapotgeschoten gebouwen waarbij Hamas-strijders raketten afvuren op Israëlische tanks. De authenticiteit van de filmpjes kan niet worden vastgesteld.
Het Israëlische leger maakt gewag van veel doden onder de Hamas-strijders en wapens die in beslag zijn genomen. Er is verder ‘belangrijk operationeel materieel’ gevonden. Wat dat behelst is onduidelijk.
Militairen zouden ook een tunnelgang hebben ontdekt vlak naast een kleuterschool. Israël heeft de afgelopen weken herhaaldelijk ervan beschuldigd dat zijn strijders zich verschuilen in civiele gebouwen als scholen en ziekenhuizen om luchtaanvallen te bemoeilijken.
Israël heeft gezegd dat het burgers zoveel mogelijk probeert te ontzien, maar dat het elke locatie waar Hamas-strijders zich ophouden als militair doelwit ziet. Een week geleden vielen volgens onbevestigde Palestijnse berichten tientallen doden bij een Israëlische luchtaanval op Jabalia.
Peter van Ammelrooy
Meer over Jabalia: Deze nauwe straatjes van Jabalia zijn al decennia een centrum van strijd tussen Palestijnen en Israël
De Franse president Emmanuel Macron heeft donderdag gezegd dat er snel een humanitaire pauze moet komen in de oorlog in de Gazastrook en dat landen ook snel een staakt-het-vuren moeten bereiken.
‘Burgers moeten worden beschermd, dat is onvermijdelijk en niet onderhandelbaar en een onmiddellijke noodzaak’, zei Macron aan het begin van een humanitaire conferentie over Gaza in Parijs.
In Parijs zijn zo’n tachtig landen en internationale organisaties bijeen die in Gaza hulp verlenen in een poging een humanitaire ramp te voorkomen. In de enclave is een gebrek aan alles, maar vooral aan schoon drinkwater. De waterzuivering ligt stil, omdat er geen brandstof meer is om de machines aan de praat te houden.
Een gevechtspauze is nodig om de Palestijnen veilig te kunnen voorzien van medische hulp, voedsel en drinkwater. Israël heeft tot nu steeds volgehouden dat er pas van een tijdelijke onderbreking in de beschietingen sprake kan zijn als Hamas alle gijzelaars vrijlaat, terwijl de militante Palestijnse beweging pas gevangenen wil laten gaan als Israël ophoudt om Gaza te bombarderen.
Achter de schermen evenwel komen internationale bemiddelaars ondertussen stapje voor stapje dichterbij een mogelijke overeenkomst voor een driedaags humanitair staakt-het-vuren in ruil voor de vrijlating van een tiental door Hamas vastgehouden gijzelaars, zeggen ingewijden tegen persbureau AP.
Als onderdeel van de deal zou voor het eerst sinds het begin van de oorlog ook een kleine hoeveelheid brandstof aan de belegerde enclave mogen worden geleverd.
Peter van Ammelrooy
De Republikeinse kandidaten voor de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten volgend jaar hebben bij hun derde verkiezingsdebat woensdagavond president Joe Biden aangevallen over de manier waarop hij de crisis tussen Hamas en Israël aanpakt. Allemaal verklaarden ze hun onvoorwaardelijke steun aan Israël.
Ron DeSantis, gouverneur van Florida, antwoordde op de vraag wat zijn advies aan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou zijn: 'Maak het karwei met deze slagers Hamas voor eens en altijd af, het zijn terroristen.'
Voormalig VN-ambassadeur Nikki Haley bekritiseerde Bidens druk op Israël om humanitaire pauzes in te lassen.
Tim Scott, senator uit Zuid-Carolina, vindt dat de Verenigde Staten Iran moeten aanpakken. Dat moet als ondersteuner van Hamas volgens hem direct worden aangevallen en niet via andere landen. Twee Amerikaanse F-15's beschoten woensdag een wapendepot in het Syrische Deir Ez-Zor in Oost-Syrië. Dat was een vergelding voor beschietingen op Amerikaanse strijdkrachten in Irak en Syrië die de VS toeschrijven aan de Islamitische Revolutionaire Garde van Iran en aanverwante groeperingen.
Net als bij de vorige debatten tussen de Republikeinse kandidaten was ex-president Donald Trump, de grootste kanshebber, niet aanwezig. (ANP)
Frankrijk houdt een top over humanitaire hulp voor de Gazastrook. Ongeveer tachtig landen en organisaties zijn uitgenodigd. Vertegenwoordigers van de Palestijnse Autoriteit zijn er ook bij. Israël heeft geen uitnodiging ontvangen, maar wordt wel op de hoogte gesteld van de ontwikkelingen.
Het overleg in Parijs gaat onder meer over manieren om meer hulp Gaza binnen te krijgen, de financiering van de hulp en de evacuatie van ernstig gewonden. Diplomatieke bronnen zeggen dat er zal worden gesproken over het openen van een maritieme corridor voor de levering van hulpgoederen en de evacuatie van gewonden.
De conferentie brengt regionale belanghebbenden zoals Egypte, Jordanië en de Golfstaten samen, net als vertegenwoordigers van westerse grootmachten en G20-landen. Ook internationale organisaties en hulporganisaties die in de Gazastrook opereren zullen aanwezig zijn. (ANP)
Voor het eerst heeft Hamas een verklaring gegeven voor de aanval op Israël op 7 oktober. De Amerikaanse krant The New York Times sprak leiders van Hamas in Doha, de hoofdstad van Qatar.
Volgens Khalil al-Hayya, een van de topleiders van Hamas, was het de bedoeling om de Palestijnse kwestie 'terug op de kaart te zetten'. De leiders in Doha hopen dat er een blijvend conflict woedt dat aan elke wens tot co-existentie tussen Israël, Gaza en de omringende landen een einde maakt.
'Ik hoop dat de staat van oorlog met Israël permanent wordt en dat de Arabische wereld aan onze kant staat', zei media-adviseur van Hamas Taher El-Nounou tegen The New York Times.
Volgens de leiders van Hamas pakte de aanval breder en dodelijker uit, omdat de verzetsgroep er met gemak in slaagde om door de Israëlische verdediging te breken. Zo ontstond er ook weer eensgezindheid over de vraag wat Hamas beoogt te zijn: niet alleen een groepering die de Gazastrook bestuurt, maar ook een strijdmacht.
De frustratie was de maanden voor de aanval gegroeid omdat Israëlische kolonisten Palestijnen op de Westoever aanvielen, Joden in gebed gingen op heilige plaatsen van de moslims en Israëlische politiemensen de Al-Aqsamoskee bestormden. Ook de toenadering tussen Israël en Saoedi-Arabië was de Hamasleiders een doorn in het oog.
Een grootschalige reactie van Israël hadden de leiders ingecalculeerd. 'We moesten de mensen vertellen dat de Palestijnse zaak niet is gestorven', aldus Khalil al-Hayya. (ANP)
Amerikaanse vliegtuigen hebben aan Iran gelinkte doelen in het oosten van Syrië gebombardeerd, zo maakte de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin woensdagavond bekend.
Volgens Austin was de Amerikaanse aanval een reactie op beschietingen van de Islamitische Revolutionaire Garde van Iran en aanverwante groeperingen op Amerikaanse strijdkrachten in Irak en Syrië. Twee Amerikaanse F-15's beschoten een wapendepot, aldus Austin. Hij spreekt van een 'zelfverdedigingsaanval'.
Bij de aanval zijn negen mensen omgekomen die banden hebben met pro-Iraanse milities, meldt het in het Verenigd Koninkrijk gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR).
Sinds de aanval van Hamas op Israël afgelopen 7 oktober hebben door Iran gesteunde groeperingen Amerikaanse doelwitten zeker veertig keer onder vuur genomen. (ANP/Belga)
Het risico dat infectieziekten zich in de Gazastrook verspreiden is door de Israëlische bombardementen groter geworden, waarschuwt de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties. Door de beschietingen functioneert het gezondheidssysteem gebrekkig, is er geen toegang tot schoon drinkwater en hokken mensen bij elkaar in schuilplaatsen, aldus de WHO op woensdag.
Door het gebrek aan brandstof zijn veel ontziltingsinstallaties van zeewater buiten gebruik en stijgt het risico op diarree. Israël weigert brandstof naar de Gazastrook door te laten, uit angst dat het in handen van Hamas valt. Volgens de WHO zijn er al ruim 33.000 gevallen van diarree geweest, vooral bij kinderen onder de vijf jaar. In 2021 en 2022 lag het aantal gevallen van diarree in die leeftijdsgroep volgens de WHO rond de 2000.
Door het gebrek aan brandstof wordt er ook geen vuilnis opgehaald. Dat trekt insecten, muizen en ratten aan, die ook ziekten verspreiden. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog tussen Israël en Hamas van woensdag 8 november:
• Premier Mark Rutte heeft Qatar en Israël bezocht om te praten over de vrijlating van gijzelaars en invoering van humanitaire pauzes in de gevechten. Hij wilde niet zeggen welk resultaat dat heeft opgeleverd.
• De Israëlische regering benadrukt dat ze niet van plan is om Gaza langdurig te bezetten na de oorlog met Hamas. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken ziet het liefst de Palestijnse Autoriteit terugkeren als machthebber in Gaza.
• Vijftigduizend Palestijnen zijn via een corridor van het Israëlische leger van het noorden naar het zuiden van de Gazastrook gevlucht.
Lees hier het hele liveblog van woensdag 8 november terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden