‘Landelijke verkiezingen, voor bijvoorbeeld de president of de Senaat, worden in de VS in even jaren gehouden. Slechts een aantal staten houdt tussendoor verkiezingen, voor onder meer de gouverneur en het staatsparlement. Dinsdag was dat weer het geval.
‘Ondanks dat dit op regionaal niveau speelde, merkte je dat het hele land nauwlettend volgde wat daar gebeurde. Een jaar voor de presidentsverkiezingen vormen deze uitslagen een belangrijke graadmeter voor het humeur van de kiezers, de onderwerpen die zij belangrijk vinden en hoe zij kijken naar de manier waarop Democraten en Republikeinen zich positioneren.’
‘De Republikeinen zullen niet blij zijn. Hun grote angst werd bevestigd: ruim een jaar na dato is de abortusdiscussie voor hen nog steeds een heikel punt.
‘In de zomer van 2022 werd het landelijk recht op abortus geschrapt. Dat betekende een politieke aardverschuiving, omdat ook veel conservatieve kiezers daar niet achter staan. Een jaar geleden zag je bij de tussentijdse verkiezingen een ongekend goed resultaat voor de Democraten. Nu hoopten de Republikeinen dat ze een vriendelijker politiek landschap zouden aantreffen, maar nee, de kiezers bleken dinsdag niet milder te zijn geworden over de Republikeinse Partij.’
‘Die peiling was vernietigend voor Biden. Trump blijkt in vijf van de zes allerbelangrijkste swing states aanzienlijk beter te scoren dan Biden. Bij de Democraten heeft dat een grote schok veroorzaakt. Als die peiling uitkomt, wint Trump.
‘Omdat het Amerikaanse landschap sterk gepolariseerd is, bepalen deze swing states – Georgia, Pennsylvania, Arizona, Michigan, Nevada en Wisconsin – wie de winnaar wordt. Andere staten zullen bijna per definitie Democratisch of Republikeins stemmen: er is eigenlijk geen kans dat bijvoorbeeld New York, waar ik woon, voor een Republikeinse president zal kiezen. Maar in de swing states is de uitslag een dubbeltje op zijn kant.
‘Het is niet zo dat Trump populairder is geworden, bijvoorbeeld, zoals je weleens hoort, vanwege de rechtszaken tegen hem. Trump is minder geliefd dan hij in 2020 was. Biden blijkt gewoon gigantisch impopulair. Dat heeft te maken met zijn hoge leeftijd – deze maand wordt hij 81 jaar – en omdat kiezers zijn economisch beleid niet vertrouwen.’
‘Je kunt op twee manieren naar die uitslag kijken. Biden reageerde inderdaad uitgelaten. Hij en de mensen om hem heen voelen zich zeker gesterkt. Zij gebruiken de uitslag om de angst te sussen die de peilingen onder Democraten opwekken. Dat abortus nog altijd Republikeinse kiezers afstoot, zelfs in conservatieve staten, is bovendien waardevolle informatie voor Biden. Dat zal hij uitbuiten in zijn campagne.
‘Tegelijkertijd stond bij deze verkiezingen Bidens naam niet op het stembiljet. Een van de grootste winnaars, de herkozen Democratische gouverneur Andy Beshear in Kentucky, voerde zelfs bewust campagne zonder Biden te noemen. Je zou dus ook kunnen concluderen dat de Democraten het goed hebben gedaan óndanks het feit dat Biden president is. Dat kiezers niet zozeer problemen hebben met de Democratische Partij als zodanig, of hun opvattingen, maar dat het echt een ‘Biden-probleem’ is.
‘Abortus biedt strategische kansen, maar het punt van Bidens leeftijd blijft hoe dan ook staan. Als je nu al vindt dat hij te oud is om president te worden, dan vind je dat waarschijnlijk volgend jaar ook. Volgens de peiling zou iedere willekeurige Democratische kandidaat beter scoren dan hij. Dat is voor Biden een van de pijnlijkste elementen uit de peiling van The New York Times.’
‘Nee, absoluut niet. In een jaar tijd kan nog zo ontzettend veel gebeuren. Neem alleen al de oorlog tussen Israël en Hamas, die nu in de VS een politieke splijtzwam vormt. Twee maanden geleden had niemand kunnen voorspellen dat dit ging spelen. Welke krachten het speelveld nog gaan bepalen, weet niemand.
‘Die oorlog leidt inmiddels tot een flink schisma onder de Democraten. Dat hebben we hier al een tijdje niet gezien. Terwijl de Republikeinen de afgelopen tijd vaak openlijk in de clinch lagen, leken de Democraten een solide blok te vormen. Maar nu vindt het progressieve deel van de Democratische Partij dat Biden de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in toom moet houden. Bij het gematigde deel van de partij, en bij Biden zelf, gaat dat er vooralsnog niet in. Progressieve en jonge kiezers dreigen zich van hem af te keren, evenals kiezers met een Arabische achtergrond. In een presidentiële race die zo nauw luistert, zijn dat stemmen die hij niet kan verliezen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden