In het strijdbare genre van de heavy metal gaat het natuurlijk vaker over de oorlog. Iron Maiden bijvoorbeeld boog zich over de Krimoorlog in het lied The Trooper, Metallica zong over de doodswens van een gewonde frontsoldaat in One.
De Zweedse metalband Sabaton pakt het zware thema nog grondiger aan. De band maakt alléén maar liedjes over bombardementen en zeeslagen. In mei stond de band in Amsterdam in een uitverkochte Ziggo Dome en speelde daar zo’n beetje de hele Eerste Wereldoorlog na, in liedjes als Sarajevo, Christmas Truce en Soldier of Heaven.
Over de auteur
Robert van Gijssel is sinds 2012 muziekredacteur bij de Volkskrant, met speciale interesse voor elektronische muziek en dance en de hardere muziekgenres.
De band is volgens zichzelf op een serieuze historische oorlogsmissie en dat blijkt dinsdag ook in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. De bandoprichter, liedschrijver en bassist Pär Sundström laat zich er rondleiden en zelfs rondrijden in een tank. Hij wandelt langs bijzondere uniformen en bekijkt wapencollecties – wie weet duiken ze ooit op in een nieuwe Sabaton-song. Maar Sundström is vooral naar Soesterberg afgereisd om er de educatieve film The War to End All Wars te presenteren: een getekende verbeelding van het werk van Sabaton over die ene grote oorlog, die alle andere oorlogen overbodig had moeten maken.
Het filmproject van de metalband is niet zomaar een uit de hand gelopen videoclip. Sabaton liet de film maken nadat ze twee albums over de Eerste Wereldoorlog hadden opgenomen. De band was al een eigen geschiedeniskanaal op YouTube begonnen waarin hun liedjes historisch worden geduid en nu wilden ze hun historische clips eens in een wat omvangrijker filmproject vatten. ‘Toen hij af was, wisten we niet goed waar we hem moesten vertonen’, zegt Sundström. ‘De oorlog in Oekraïne brak net uit. Bioscopen en filmfestivals hadden er even geen zin in.’
Of gebeurde dat omdat Sabaton vaak het verwijt krijgt oorlog te verheerlijken of te romantiseren? Sundström: ‘Maar dat is onzin. Wij vertellen juist persoonlijke verhalen uit de oorlogen, ook over de verschrikkingen.’ In het nummer The Lady of the Dark bijvoorbeeld zingt Sabaton over de Servische oorlogsheldin Milunka Savić, die vocht in de Eerste Wereldoorlog. Een paar veelzeggende zinnen uit dat lied: ‘She stands before you, all that metal shining bright. Lost in time, returning to the light.’ Sundström: ‘We proberen deze bijzondere mensen inderdaad weer in het licht te zetten. Om hun verhalen en dus de geschiedenis levend te houden.’
Daarom ook wilde de band de historisch verantwoorde muziekfilm vertonen in musea. Nederlandse fans suggereerden vervolgens het in 2014 geopende Nationaal Militair Museum (NMM) in Soesterberg. Het NMM werd benaderd door Sabaton en verwelkomde het idee van harte, net als 120 andere musea wereldwijd die The War to End All Wars vertonen.
‘Het is voor een museum een steun in de rug’, zegt woordvoerder Carla Marcus. ‘We proberen natuurlijk altijd nieuw publiek binnen te halen en het liefst ook meer jonge mensen. Dat lukt nu heel goed.’ En inderdaad: door het museum dwalen vanmiddag tientallen bezoekers met Sabaton-shirtjes, die het door hen bewonderde bandlid overigens netjes met rust laten.
Natuurlijk werd de band vooraf even doorgelicht, zegt Marcus. ‘Je wilt als museum wel weten of het een zuivere band is. En waar ze staan met hun teksten. Maar dat zit bij Sabaton helemaal goed.’ Sabaton doet degelijk onderzoek voor ze aan een tekst over een oorlogsdaad beginnen, weten ze bij het NMM. ‘Bovendien zijn veel medewerkers van het museum ook gewoon fan.’ Dat zien we als een suppoost een selfie laat maken met Sundström, voor wie hij vandaag extra hartelijk de deur openhoudt. Marcus: ‘Hij had speciaal verzocht deze dienst te mogen draaien.’
Sundström krijgt bij zijn tocht door de museumzalen een flinke lap Nederlandse geschiedenis te verwerken. Curator Dirk Staat loopt met hem mee en legt uit hoe Nederland zich bevrijdde van de Spaanse overheersing, en hoe water altijd een rol heeft gespeeld in de krijgsgeschiedenis. ‘Ja, wij Nederlanders weten wat we met water kunnen doen.’
Sundström wordt toch even aan zijn rockjasje getrokken, door twee jonge fans. Nova Hyman (11) en haar broer Nickson (6), allebei in een oversized Sabaton-shirt, zijn hartstochtelijk liefhebber, zeggen ze na hun selfie. ‘Mijn moeder houdt van metal’, zegt Nova. ‘Zo leerde ik ze kennen. Ik ben al naar twee shows geweest. Maar ik vind vooral de geschiedenis in hun liedjes interessant.’
Ze hield al eens een presentatie in haar klas over het oorlogsschip de Bismarck, waarover Sabaton een lied heeft gemaakt. ‘Ze vonden dat op school best raar.’ Haar moeder Brianda: ‘Ze doen op school helaas niet meer zoveel aan geschiedenis. Ja, Anne Frank. Maar verder?’
The War to End All Wars - the Movie, met muziek van Sabaton, t/m 19/11 in Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Het geschiedeniskanaal van Sabaton is op YouTube te vinden onder: Sabaton History.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden