De Amerikaanse zangeres (haar echte naam is Chan Marshall) is al haar hele leven door Bob Dylan gefascineerd. Het was haar droom om zijn Royal Albert Hall-concert uit 1966 eens na te spelen. Vorig jaar kreeg ze haar kans, vrijdag verschijnt het livealbum.
De Amerikaanse Chan Marshall was een jaar of 23 toen ze voor het eerst naar Londen kwam. ‘Het was 1995 en ik had net mijn eerste album als Cat Power uit’, zegt de zangeres. ‘Ik logeerde in het Columbia Hotel aan het Hyde Park. ’s Avonds ging ik graag wandelen door het park naar de andere kant van de stad. Toen zag ik voor het eerst de statige contouren van de Royal Albert Hall opdoemen. Ik kende de concertzaal uit de verhalen over Bob Dylan, door wie ik al sinds mijn tienerjaren geobsedeerd ben. Ik denk dat ik de film Don’t Look Back van D.A. Pennebaker, waarin je Dylan in een taxi door de stad ziet rijden, wel tien keer heb gezien.’
Over de auteur
Gijsbert Kamer is sinds 1992 muziekjournalist. Hij schrijft voor de Volkskrant recensies, interviews en beschouwingen over pop en jazz.
Marshall neemt in een wat chiquer Londens hotel dan het Columbia een trekje van haar stiekem opgestoken sigaret. ‘Ik kreeg toen ik dat gebouw zag allerlei wilde fantasieën dat ik daar optrad en Bob, die in de film ongeveer even oud was als ik toen, de kleedkamer binnenkwam om een sigaret te bietsen en dat we verliefd op elkaar werden. Jarenlang heb ik als ik naar Londen ging in datzelfde Columbia gezeten, en altijd maakte ik dezelfde wandeling, terugdenkend aan de visioenen die ik toen had.’
51 is Marshall inmiddels, ze kan zich wat duurdere hotels veroorloven, maar de fascinatie voor Dylan is gebleven. Vrijdag verschijnt haar twaalfde album Cat Power Sings Dylan – The 1966 Royal Albert Hall Concert. Daarop vertolkt ze integraal een compleet concert van haar held dat deel uitmaakte van Dylans roemruchte Britse tour met The Band. Iedere avond speelde Dylan twee sets. Solo een akoestisch deel en met de band een harde elektrische set, waartegen een deel van het publiek iedere avond in opstand kwam. Dat hun folkidool zich verlaagde tot iets ordinairs als rock-’n-roll, kon de gemiddelde Dylan-fan in 1966 maar moeilijk verkroppen. Tijdens een show in Manchester riep iemand in het publiek ‘Judas’ naar hem.
Het is terug te horen op de beroemde bootleg The Royal Albert Hall Concert, die in 1998 ook officieel werd uitgebracht. Verwarrend, want de titel verwijst naar Londen terwijl het concert plaatsvond in de Free Trade Hall in Manchester. Elke Dylan-fan weet dat, zegt Marshall. ‘Als we het hebben over Bob Dylan in de Albert Hall in 1966, bedoelen we Manchester, niet Londen. Daar riep iemand ‘Judas’, en dat werd abusievelijk toegeschreven aan Londen. Het is dát concert, in Manchester, dat ik uit mijn hoofd ken omdat ik het zo vaak heb gedraaid. En het is ook dát optreden waarvan ik altijd heb gedroomd het na te spelen, mocht ik ooit zelf in de Londense Royal Albert Hall staan.’
Die gelegenheid deed zich tot haar grote verbazing precies een jaar geleden voor. ‘Ik ging vorig jaar best wel goed hier in Engeland. De BBC had een stuk of vijf nummers van mijn laatste album Covers op hun radioplaylist staan toen mijn manager belde. ‘Chan, er staat een datum open in de Royal Albert Hall, of je daar niet een keer wilt optreden. Ik dacht dat ik gek werd. Ja, natuurlijk wilde ik dat! En ik wist meteen wat ik er zou gaan spelen: dat Dylan-concert dat ik al jaren in mijn hoofd heb.’
Twijfel was er geen moment. 5 november 2022 moest het gaan gebeuren: Cat Power die een avond lang doet alsof ze Bob Dylan in 1966 is.
Het concert werd een succes en verschijnt vrijdag 10 november als dubbelalbum. ‘O man, wat was ik zenuwachtig’, zegt de zangeres. Mijn handen trilden, gelukkig hoefde ik geen gitaar te spelen en kon ik me op het zingen concentreren.’ Cat Power zingt alle liedjes woordelijk na. Nummers als Visions of Johanna en Desolation Row hebben behoorlijke lappen tekst, die de zangeres vroeger uit het hoofd kende, maar nu niet meer. ‘Ik ben laat moeder geworden, op mijn 43ste. Sindsdien ben ik stukjes uit mijn geheugen kwijt. Het schijnt vaker voor te komen na een late zwangerschap’, zegt ze. ‘Geen probleem hoor, maar ik nam uit voorzorg wel teksten mee naar het podium.’
Die teksten had ze zelf helemaal uitgeschreven. ‘Bob zingt ze niet helemaal hetzelfde als dat ze in zijn tekstboeken staan. Alles moest precies zo zijn als op de plaat. Ik heb al drie albums met covers uitgebracht en steeds probeerde ik mijn eigen interpretatie aan liedjes te geven door er iets van mijn gevoel van het moment in te leggen. Dat wilde ik nu juist niet. Misschien omdat Bobs muziek zo veel voor me betekent. Sinds de geboorte van mijn zoon ben ik gelukkiger dan ooit, maar Bobs muziek heeft me ook uit diepe dalen getrokken.’
Marshall noemt Dylan steeds bij de voornaam, alsof hij een goede vriend is. Zo voelt het ook een beetje, zegt ze. Ze is opgegroeid met zijn muziek. Haar ouders, ooms en tantes waren kinderen van de jaren zestig. ‘Platen van Bob stonden de hele dag op. Ik leerde zingen op zijn muziek.
‘Daar kwamen veel andere favorieten bij, ik werd een indie-meisje dat naar Sonic Youth luisterde, en er waren ook jaren dat Bob even uit mijn leven verdwenen leek. Zijn platen uit de jaren tachtig zijn helemaal aan me voorbijgegaan, maar die waren ook niet goed, begreep ik later.’
Van oudere liedjes als Mr. Tambourine Man of It’s All Over Now, Baby Blue kreeg ze tijdens de repetities nog altijd kippevel. ‘Vooral Mr. Tambourine Man ontroerde me toen ik het instudeerde. Ik moest ineens erg aan mijn oma denken, die vlak voor de pandemie overleed. En ik weet ook nog dat ik in de Albert Hall ineens aan mijn stiefvader moest denken, die geëmotioneerd had afgebeld omdat hij de reis niet kon betalen. Huilend vertelde hij hoe trots hij op me was.’
Nooit heeft ze zo veel gevoel gelegd in een live-optreden, zegt ze. ‘Ik doe vaak maar wat, en als het me niet bevalt, dan loop ik gewoon van het podium, tot ergernis van het publiek, dat doet me niks. Maar dit keer moest alles perfect zijn. Niet alleen mijn zang, maar ook het spel van mijn band. Ze moesten niet te veel als de echte Band klinken, maar ik wilde wel piano en orgel apart horen.’
Cat Power zingt het Dylanrepertoire mooier en soulvoller dan ze ooit heeft gezongen. De woorden krijgen bij haar een andere betekenis, ook al was ze daar niet speciaal op uit. ‘Heb je dat ook bij Bob, dat je iedere keer weer iets nieuws in zijn teksten hoort? Dat je beelden voor je ziet die je niet eerder zag?’
Het knappe aan zijn teksten vindt ze ook dat ze nogal afwijken van het mannelijke macho-perspectief in veel jarenzestigpop. ‘Ik heb bij Bob nooit het gevoel naar de belevingswereld van een man te luisteren. Zijn teksten zijn tijdloos in die zin dat hij in één couplet zomaar van de Romeinse overheersing naar het heden kan springen. Maar ze zijn ook genderloos. Nooit denk ik bij Dylan: dat is typisch een man die zoiets zingt. Er zit een soort elegantie in zijn manier van zingen die ik vrouwelijk vind, heel erg anti-macho. Veel van zijn tijdgenoten zongen denigrerend over vrouwen – rock-’n-roll was in de jaren zestig een misogyn, seksistisch bolwerk. Maar ik heb Bob nooit op een vrouwonvriendelijk woord kunnen betrappen.
‘Missschien is dat ook wel de reden dat juist vrouwen zijn werk zo goed kunnen zingen, van Joan Baez en Judy Collins tot Bettye LaVette en Nina Simone. Dylan wordt vaak verweten mannenmuziek te maken, maar ik hoor dat echt niet terug in zijn teksten.’
Hoe kijkt ze dan aan tegen een liedje als Just Like a Woman, dat ze ook in de Albert Hall zong? Dat lijkt een behoorlijk masculien liedje, met regels als: ‘She makes love just like a woman, yes, she does/ And she aches just like a woman/ But she breaks just like a little girl’?
‘Mij is al heel vroeg verteld dat het liedje helemaal niet over een meisje of vrouw gaat maar over de dichter Allen Ginsberg. Bob had een bijnaam voor hem, The Queen. Of het waar is weet ik niet, maar ik ben het altijd blijven geloven. Elke keer als ik het hoor of zing denk ik aan Bob en Allen, zo’n mooi stel samen. Ik heb ze allebei mogen ontmoeten, Bob zelfs een paar keer.’
De laatste keer was een jaar geleden, daags voor haar eigen concert in de Royal Albert Hall. ‘We speelden allebei in Glasgow en bleken in hetzelfde hotel te overnachten. Ik hing met mijn bandleden in de bar, we praatten over Halloween, wat de volgende dag zou zijn, toen ik ineens Bob aan zag komen. Hij had een covid-masker voor en droeg zwarte Nike-sneakers, of waren ze donkerbruin?
‘In ieder geval liep er een vaag, verkleed heerschap achter hem aan dat ik niet helemaal vertrouwde. Ik vond dat ik Bob moest beschermen tegen dit ongure gespuis, maar het bleek gewoon iemand uit zijn eigen gevolg in Halloween-pak te zijn. Bob draaide zich om en zei meteen: ‘O, hi Chan, how are you doing?’ We hadden elkaar in 2006 ooit een keer gesproken en hij wist blijkbaar nog wie ik was. Diezelfde nacht nog kreeg ik een berichtje: ik stond op de gastenlijst voor zijn concert een dag later. Het was een paar dagen voor mijn eigen concert in de Albert Hall en het was denk ik het mooiste Dylan-concert dat ik ooit heb bijgewoond. Nee, ik heb hem niet durven vragen naar mijn eigen concert te komen.’
De uitvoering van het concert van Bob Dylan uit 1966 door Cat Power is de zangeres zo goed bevallen dat ze het vaker wil doen. Deze week stond ze in de legendarische maar kleine Troubadour in Los Angeles. Op 14 februari speelt ze het concert van Bob Dylan in de Carnegie Hall in New York. Cat Power: ‘Als het aan mij ligt, kom ik volgend jaar ook jullie kant op, ik voel me gelukkig met dit repertoire.’
Cat Power: Cat Power Sings Dylan - The 1966 Royal Albert Hall Concert verschijnt 10/11 bij Domino/V2.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden