Het is een maand geleden dat Hamas de terroristische aanval uitvoerde die meer dan 1.400 Israëlische burgers het leven kostte en waarbij meer dan 220 mensen werden gegijzeld. Niet alleen dankte de leider van Hamas in Qatar, Ismail Haniye, Allah op zijn knieën voor het ‘succes’ van deze massamoord. Een ander kopstuk van Hamas, Ghazi Hamad, riep afgelopen week op tot het ‘uitroeien’ van Israël en bezwoer de terroristische aanvallen van 7 oktober ‘keer op keer’ te zullen herhalen.
Over de auteur
Heleen Mees is columnist van de Volkskrant. Eerder promoveerde ze op de Chinese economische groei. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het is in dat licht zorgwekkend dat linkse activisten de gruweldaden van Hamas niet, of halfslachtig, veroordelen, en de verantwoordelijkheid voor de massamoord op 7 oktober vooral bij Israël leggen omdat het een koloniale bezettingsmacht zou zijn. Dat koloniale frame miskent dat de meeste Joden als vluchtelingen naar Palestina zijn gekomen. Het frame is des te wranger omdat uitgerekend de Joden het meest vervolgde volk ter wereld zijn, met de Holocaust als absoluut dieptepunt, maar zeker niet het begin- en ook niet het eindpunt.
Achthonderdduizend inwoners van Israël zijn na de Tweede Wereldoorlog uit Arabische landen verdreven omdat ze Joods zijn. Niemand heeft het over hun recht op terugkeer of schadeloosstelling voor huis en haard die ze hebben moeten achterlaten. Dat maakt het extra pijnlijk dat Israël wordt beticht van genocide, het opzettelijk uitroeien van een volk. Voor Hamas zijn burgerdoden een teken van succes, voor het Israëlische leger als het goed is een teken van falen.
Eenzelfde begripsvervuiling zie je bij de leuze ‘From the river to the sea, Palestine will be free’. Dat de partij Denk, die zich voornamelijk richt op de moslimgemeenschap in Nederland, de omstreden leuze gebruikt zal niemand verbazen. Het antisemitisme in delen van de moslimgemeenschap is goed gedocumenteerd. Maar dat BIJ1 vasthoudt aan de leuze, die sinds 2017 is opgenomen in het handvest van de terreurbeweging Hamas die uit is op de vernietiging van Israēl, ligt minder voor de hand.
Kennelijk kan de partij die antiracisme hoog in het vaandel heeft staan racisme uitsluitend bezien door de lens van ‘wit privilege’. Het is iets dat witte mensen niet-witte mensen aandoen. Joden worden gezien als wit en bevoorrecht en kunnen in dat narratief geen slachtoffer van racisme zijn, hoewel er ook veel niet-witte Joden zijn. Dat verklaart waarom Whoopi Goldberg vorig jaar op televisie verklaarde dat de Holocaust niets met racisme van doen had. Goldberg ontkende de Holocaust en de vervolging van de Joden niet. Ze vond het een voorbeeld van witte mensen die andere witte mensen vreselijke dingen aandoen.
Maar rassencategorieën zijn historisch gezien nooit alleen over zwart en wit gegaan. Het is een concept dat gebruikt werd om bepaalde mensen biologisch onbekwaam of onwaardig te verklaren. De nazi’s waren juist geïnspireerd door Amerika, een liberaal en democratisch land gebaseerd op het idee van gelijkheid, maar niettemin bol stond van wetten en praktijken die gelijkheid op raciale gronden ontkenden. Het definiëren van een groep als een apart ras is niets anders dan een manier om ongelijke behandeling van bepaalde groepen te rechtvaardigen – oftewel racisme.
BIJ1-fractieleider Sylvana Simons zei vorige week in de Tweede Kamer dat de omstreden leuze voor haar niet staat voor de vernietiging van de staat Israël maar ‘de wens impliceert voor een vrij Palestina, waarin iedere bewoner van de Jordaan Rivier tot de Middellandse Zee gelijke rechten heeft’. Maar de subjectieve invulling die Simons aan de leuze geeft is niet bepalend voor de betekenis ervan. Net zomin als het feit dat sommige Nederlanders geen kwaad zien in Zwarte Piet de figuur haar racistische karakter ontneemt. (BIJ1 pleit in haar verkiezingsprogramma voor een verbod op alle vormen van blackface).
Ongetwijfeld verschuilt Simons zich achter de zwarte schrijver James Baldwin, die in 1972 schreef dat de machtelozen per definitie geen racisten kunnen zijn. Maar met het projecteren van de leuze ‘From the river to the sea, Palestine will be free’ op het Mauritshuis, plaatst BIJ1 zich op een lijn met extreemrechts, dat eerder neonazistische en antisemitische leuzen projecteerde op de Erasmusbrug en het Anne Frankhuis.
Source: Volkskrant