Het onderwerp ‘voltooid leven’ is in de politiek omstreden, hoewel er in de maatschappij aanzienlijke steun voor lijkt te zijn. In 2010 werd via een burgerinitiatief met ruim 110 duizend handtekeningen gepleit voor een regeling voor mensen die hun leven voltooid achten. Voor D66 is het een van de belangrijkste thema’s om zich op te onderscheiden. Toenmalig Kamerlid Pia Dijkstra diende in 2020 het eerste wetsvoorstel in. Na stevige kritiek bleef het opmerkelijk lang stil rond de initiatiefwet.
De belangrijkste wijziging in het nieuwe voorstel is dat een levenseindebegeleider gedurende zes maanden minimaal drie gesprekken voert met iemand die een doodswens heeft, om te bepalen of die wens ‘vrijwillig, weloverwogen en duurzaam’ is. In een eerdere versie ging het om minimaal twee gesprekken gedurende twee maanden.
Een andere toevoeging aan het voorstel is dat een (huis)arts de levenseindebegeleider inlicht over de medische situatie van de oudere. Deze informatie wordt meegenomen in de afweging.
Over de auteur
Haro Kraak is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over cultureel maatschappelijke onderwerpen als identiteit, gender, polarisatie, extremisme en levenseinde.
De kans dat het voorstel een Kamermeerderheid haalt is niet groot, gezien de peilingen. D66 staat op ongeveer zeven zetels in de peilingen en kan mogelijk steun vinden bij PvdA, GroenLinks en een deel van de VVD. Maar conservatieve partijen als ChristenUnie, CDA, BBB, SGP, NSC, JA21, PVV en FvD zijn tegen.
Ouderen die hun leven voltooid achten, maar niet in aanmerking komen voor euthanasie omdat zij niet uitzichtloos en ondraaglijk lijden, kunnen in het wetsvoorstel op vredige manier uit het leven stappen. Als aan de eisen is voldaan, haalt de begeleider de middelen op bij de apotheek, waarna de oudere ze zelf inneemt.
Op het oorspronkelijke wetsvoorstel kwam kritiek uit verschillende hoeken. Zo nam artsenfederatie KNMG afstand van het voorstel. De wet kan volgens KNMG ‘het onwenselijke signaal geven dat het leven van ouderen minder waardevol is’. De leeftijdgrens van 75 was volgens velen arbitrair: waarom zou iemand van 72 minder recht hebben om het eigen leven voltooid te achten dan iemand van 77?
In 2020 oordeelde de Raad van State dat er in het voorstel een gebrek aan waarborgen is om te voorkomen dat mensen uit het leven stappen ‘terwijl niet zeker is of zij dat werkelijk willen, niet zeker is of hun doodswens stabiel en coherent is, en niet vaststaat of die wens is ingegeven of verband houdt met medische problemen dan wel oplosbare problematiek van geheel andere aard, zoals financiële problemen’.
Met het nieuwe voorstel dat Kamerlid Anne-Marijke Podt dinsdag indiende, probeert D66 drie jaar later die kritiek te ondervangen. ‘In het aanvankelijke wetsvoorstel hadden artsen geen betrokkenheid, dat passen we nu aan’, zegt Podt. ‘Ook kan worden bezien of de oudere wellicht terecht zou kunnen bij de euthanasiewet.’
Artsenfederatie KNMG noemt de toevoeging om de arts te betrekken ‘te complex’ om nu op te reageren, zegt een woordvoerder. ‘Maar onze kritiek op de leeftijd blijft staan, dat is ongewijzigd.’
Ook de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) is deels kritisch. ‘Wij hadden het criterium van 75 jaar liever niet in het wetsvoorstel gezien’, zegt bestuursvoorzitter Fransien van ter Beek. ‘Wij vinden dat álle mensen met een vrijwillige, weloverwogen en duurzame doodswens op een waardige manier moeten kunnen overlijden. En een wachttijd van zes maanden is bij een duurzame wens tot overlijden erg lang, vinden wij.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden