Rechter Arthur Engoron heeft er binnen minuten genoeg van. ‘Meneer Kise, kunt u uw cliënt onder controle brengen?’ De zittingsdag is maandagochtend pas net begonnen of hij haalt al streng uit naar de verdediging. ‘Als u het niet kunt, dan doe ik het.’ De cliënt in kwestie: Donald J. Trump.
De oud-president verdedigt zich maandag in New York tijdens de civiele fraudezaak tegen hem. Het is een beeld dat de wereld nog niet kent. Trump, in het getuigenbankje, gedwongen om andermans vragen te beantwoorden. Maar hij laat zich niet zomaar in het gerechtelijke keurslijf dwingen.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Trumps getuigenis leidt ogenblikkelijk tot confrontatie. In plaats van heldere antwoorden te geven, steekt hij monologen af die meer weghebben van campagnetoespraken. Rechter Engoron verbergt zijn ergernis niet. ‘Meneer Kise, dit was een simpele ja-of-nee-vraag’, waarschuwt hij advocaat Kise. ‘We krijgen weer een speech.’
‘Dit is een zeer oneerlijke rechtszaak’, reageert Trump. ‘Zeer, zeer oneerlijk, en ik hoop dat de wereld meekijkt.’ Het biedt een glimp van wat weleens het dominante beeld van deze presidentsverkiezingen kan worden: Trump die in de rechtszaal de rollen van kandidaat en beklaagde combineert.
Deze civiele fraudezaak is in veel opzichten opmerkelijk. Vorige maand, nog vóór aanvang, deed rechter Engoron al uitspraak. Hij acht Trump aansprakelijk voor het liegen over de waarde van zijn bezittingen. De cijfers van The Trump Organization werden opgeblazen om gunstige leningen te verwerven, terwijl de belastingdienst juist lagere waarden doorkreeg.
De procedure draait nu om de strafmaat. Justitie aast op een ontzagwekkende schadevergoeding van 250 miljoen dollar. Daarnaast wordt Trump mogelijk gedwongen om zijn zakelijke activiteiten in de staat New York te staken. Dat zou een zware klap zijn, voor zijn imperium en voor hem persoonlijk: dit is zijn geboorteplek, met de Trump Tower als zijn kathedraal.
Maar voor Trump staat er in het getuigenbankje meer op het spel. Dit proces dient als een soort oefenronde voor zijn vier naderende strafzaken, waarvan de eerste komend voorjaar aanvangt. Uit een recente peiling van The New York Times en onderzoeksbureau Siena blijkt dat Trumps verkiesbaarheid niet lijdt onder zijn vervolgingen. Tegelijk gaven kiezers aan dat een veroordeling wél invloed kan hebben op hun stem. Die opvatting moet Trump zien te veranderen.
Over het verloop van de zaak heeft hij weinig controle, merkt hij maandag in zijn worsteling met Engoron. Daar heeft niet hij, maar de rechter de macht. Publieke opinie is een ander verhaal. Maandag lijkt Trump alvast te onderzoeken hoeveel ruimte hij kan innemen binnen de beknotting van een gerechtelijke procedure.
Het patroon herhaalt zich: na een tik op de vingers houdt Trump zich even koest, waarna hij opnieuw in een oratie verzandt. Aanklager Letitia James noemt hij onder ede ‘politiek gekleurd’. Het is duidelijk dat Trump niet alleen de rechtbank adresseert, maar vooral ook de wereld daarbuiten. ‘Dit is geen politieke rally’, waarschuwt Engoron hem.
Justitie lijkt zich minder aan de oud-president te storen. Tussen Trumps meanderende antwoorden gaat waardevolle informatie schuil. Zo erkent hij maandag dat hij, in sommige gevallen, inderdaad invloed uitoefende op de financiële verslagen van zijn bedrijf. Eerder verwees hij vooral naar zijn accountants. ‘Ik keek ernaar’, zegt hij nu, ‘ik zag ze, en misschien had ik soms wat suggesties.’
Later deze week zal Trumps dochter Ivanka verklaren. Eerder werden zoons Eric en Donald Trump jr. al opgeroepen om te getuigen. Trump zelf komt vermoedelijk niet meer aan het woord. Ook daarom maant Engoron hem maandag tot haast. ‘We hebben één dag met deze getuige’, zegt de rechter. ‘We hebben geen tijd te verliezen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden