De Amerikaanse president Joe Biden heeft gesproken met de premier van Israël, Benjamin Netanyahu. Ze bespraken onder meer de mogelijkheid van een ‘humanitaire pauze’ van Israëlische bombardementen op de Gazastrook.
De regeringen van de VS en Israël spreken ‘de komende dagen’ verder over een tijdelijk staken van de bombardementen, zegt veiligheidswoordvoerder John Kirby. ‘We geloven in de waarde van tijdelijke humanitaire pauzes voor specifieke doeleinden — om goederen naar binnen te krijgen en mensen, inclusief gijzelaars, naar buiten’, zegt Kirby. Een algeheel staakt-het-vuren is ‘op dit moment niet op zijn plaats’, stelt de woordvoerder.
Israël is op dit moment niet bereid over een staakt-het-vuren te spreken. Zolang Hamas gijzelaars vasthoudt in de Gazastrook ‘moet het woord staakt-het-vuren uit ons woordenboek worden verwijderd’, zei Netanyahu gisteren. Bovendien is het Israëlische leger bezig aan een grondoperatie in de Gazastrook, met als doel om Hamas uit het gebied te verjagen. Israëlische troepen hebben Gaza-Stad omsingeld en hebben de Gazastrook in tweeën gesplitst door op te rukken richting de zee.
Daan de Vries
De Gazastrook dreigt een ‘begraafplaats voor kinderen’ te worden, zegt de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres. Hij vindt dat het beschermen van de burgerbevolking in de Gazastrook ‘voorop moet staan’. ‘Niemand is veilig’, stelt de VN-chef, omdat het Israëlische leger ‘burgers, ziekenhuizen, vluchtelingenkampen, moskeeën, kerken en VN-instellingen’ treft.
‘Tegelijkertijd gebruiken Hamas en andere strijdgroepen burgers als menselijke schilden en gaan ze door met het lukraak afschieten van raketten in de richting van Israël’, voegt Guterres daaraan toe. De secretaris-generaal herhaalt zijn oproep tot een humanitair staakt-het-vuren.
Ook slaat hij alarm over de levering van noodsteun aan de Gazastrook via de grensovergang met Egypte. ‘Het stroompje hulp voldoet niet aan de oceaan aan nood.’ In twee weken tijd hebben iets meer dan 400 vrachtwagens met hulpgoederen de Gazastrook bereikt, minder dan normaal gesproken in een dag. Bovendien bevatten de vrachtwagens geen brandstof, die zeer urgent nodig is om ziekenhuizen en de drinkwaterzuivering draaiende te houden. Israël heeft de energietoevoer naar de Gazastrook afgeknepen na de aanval van Hamas op 7 oktober.
Daan de Vries
De Belgische premier Alexander de Croo heeft kritiek geuit op het Israëlische handelen in de Gazastrook. ‘Als men een gans vluchtelingenkamp platbombardeert met de bedoeling om één terrorist uit te schakelen, dan denk ik niet dat dit nog proportioneel is. Zoiets is een brug te ver,’ aldus De Croo.
De Croo voegt zich met zijn uitspraken bij zijn Ierse ambtsgenoot Leo Varadkar, die zich vrijdag al kritisch uitsprak over de Israëlische bombardementen in de Gazastrook. ‘Wat ik op dit moment zie gebeuren is niet zomaar zelfverdediging. Het doet meer denken aan iets in de richting van wraak’, zei Varadkar.
Beide premiers voegden aan hun uitspraken toe dat hun regeringen het Israëlische recht op zelfverdediging erkennen. De Croo noemt het ‘volkomen logisch’ dat Israël een ‘oplossing’ zoekt voor Hamas. ‘De vraag is op welke manier de oplossing gevonden moet worden’, voegt hij daaraan toe. De Croo roept Israël en Hamas op tot een staakt-het-vuren om een eind te maken aan ‘geweld en duizenden burgerslachtoffers’.
Daan de Vries
Enkele tientallen mensen demonstreren voor het gebouw van de Tweede Kamer tegen het geweld van Israël in de Gazastrook. Aanleiding voor het protest is een gesprek dat enkele Tweede Kamerleden momenteel via een videoverbinding voeren met collega’s uit de Knesset, het Israëlische parlement. Een aantal fracties boycot het gesprek vanwege de deelname van Likud-politicus Ariel Kallner, die onlangs opriep tot een etnische zuivering van Gaza.
De demonstranten in Den Haag roepen op tot een staakt-het-vuren in de Gazastrook. De aanwezigen hekelen onder meer de onvoorwaardelijke steun die demissionair premier Mark Rutte Israël toezegde kort na de aanval van Hamas. ‘Rutte, schande, bloed aan je handen’, klinkt het. Ook dragen de demonstranten een protestbord waarop de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wordt vergeleken met Adolf Hitler.
Redactie / ANP
Sinds de oorlog uitbrak in Gaza zijn er aan Palestijnse zijde meer dan 10 duizend mensen gedood, zegt het ministerie van Gezondheid in Gaza, dat onder controle staat van Hamas. Onder de doden zijn volgens Hamas zeker 4.100 kinderen.
De cijfers zijn niet onafhankelijk te controleren. De VS en Israël twijfelen aan de juistheid ervan, maar de VN en internationale hulporganisaties zien het dodental als betrouwbaar.
Aan Israëlische zijde zijn ruim 1.400 mensen gedood, aldus de Israëlische autoriteiten, vooral tijdens de aanval van Hamas op 7 oktober. Tijdens het grondoffensief dat gaande is, kwamen tot nu toe 30 Israëlische militairen om, zegt het leger.
In de afgelopen dag kwamen er volgens Hamas ongeveer 200 mensen om in Gaza. Israël zei 450 doelen te hebben bestookt in Gaza, vooral in het noorden waar Gaza-Stad is omsingeld.
Joram Bolle
De Zuid-Afrikaanse regering heeft zijn ambassadeur teruggetrokken uit Israël voor overleg. Dat doet het uit protest tegen het uitblijven van een staakt-het-vuren in Gaza. ‘We zijn extreem bezorgd op het aanhoudende doden van kinderen en onschuldige burgers in de Palestijnse gebieden en wij denken dat het Israëlische optreden er een van collectieve bestraffing is geworden’, aldus de Zuid-Afrikaanse minister van Buitenlandse Zaken Naledi Pandor.
In de afgelopen weken trokken meer landen hun ambassadeur terug uit Israël. Onder meer Turkije, Jordanië, Chili, Bahrein en Colombia gingen Zuid-Afrika voor. Bolivia heeft zelfs alle banden verbroken met Israël.
Joram Bolle
Na bijna drie uur is een gesprek tussen de Amerikaanse en Turkse ministers van Buitenlandse Zaken ten einde gekomen. Antony Blinken ontmoette Hakan Fidan in Ankara.
Veel lijkt het gesprek niet te hebben opgeleverd. Turkije drong er bij de VS op aan te pleiten voor een onvoorwaardelijk staak-het-vuren in Gaza. Daar staan de VS niet voor open. De VS wilden dat Turkije een actievere rol gaat spelen bij het vrij krijgen van Israëlische gijzelaars in Gaza, maar daar ziet Turkije weer niets in. Volgens Turkije moet het vrijlaten van Israëlische gijzelaars gepaard gaan met de vrijlating van Palestijnen uit Israëlische gevangenissen, schrijft Al Jazeera.
De twee ministers hebben het ook gehad over het uitbreiden van humanitaire hulp aan Gaza. Hoe die extra hulp eruit moet zien, is onduidelijk.
Tijdens het bezoek van Blinken waren er ook Turkse demonstraties tegen zijn komst. Een deel van de Turken vindt dat de VS te veel op de hand zijn van Israël. Gisteren greep de Turkse politie in bij een demonstratie bij vliegbasis Incirlik, die ook door de VS wordt gebruikt.
Joram Bolle
De Palestijnse Autoriteit (PA) weigert belastinggeld dat Israël voor de Palestijnen int als niet het volledige bedrag wordt betaald. Israël wil het deel dat is bestemd voor Gaza niet overmaken.
De belastinginkomsten van de Palestijnen worden voor bijna twee derde geïnd door Israël. Het gaat bijvoorbeeld om invoerrechten van goederen die naar de Palestijnse gebieden worden geëxporteerd. Israël betaalt die belastinginkomsten vervolgens aan de PA. Het bevriezen van die betalingen wordt door Israël vaker gebruikt als drukmiddel richting de PA.
De extreem-rechtse Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich wilde dat alle belastingbetalingen aan de PA zouden worden opgeschort. Dat vond minister van Defensie Yoav Gallant dan weer geen goed idee. Volgens Gallant werken veiligheidstroepen van de PA mee aan het bewaren van de rust op de Westelijke Jordaanoever. Als de PA de salarissen niet meer kan betalen, is dat gevaarlijk voor Israël, aldus Gallant.
Als compromis kwam de Israëlische regering er op uit om de belastinginkomsten die voor de Westelijke Jordaanoever zijn bedoeld wel uit te keren, maar om de fondsen voor Gaza achter te houden. Hoewel de PA niet de macht heeft in de Gazastrook, gaat een deel van belastinginkomsten ook daar naartoe. Zo wordt dat geld gebruikt om water en elektriciteit van Israël te kopen en om een deel van de salarissen te betalen van medewerkers in de gezondheidszorg.
Premier Mohammad Shtayyeh van de PA vindt het onacceptabel dat Israël het geld voor Gaza achterhoudt. Hij hoopt dat internationale druk ertoe leidt dat Israël snel het volledige bedrag overmaakt.
Joram Bolle
Israël zegt in de afgelopen dag 450 doelen van Hamas te hebben bestookt. Daarbij zouden tientallen strijders zijn gedood, onder wie Jamal Musa, het hoofd ‘speciale operaties’ van Hamas. De informatie van het Israëlische leger valt niet onafhankelijk te verifiëren.
Bij bombardementen zijn volgens Hamas tientallen Palestijnen gedood. Er werden aanvallen uitgevoerd in het noorden van Gaza, in het midden van Gaza, maar ook in Rafah in het zuiden, waar veel mensen vanuit het noorden heen zijn gevlucht. Bij grondgevechten kwam één Israëlische militair om. In totaal zijn er bij het grondoffensief al dertig Israëlische militairen gedood.
Vandaag zegt Israël Palestijnen opnieuw de mogelijkheid te geven te vluchten van het noorden naar het zuiden. Daar is volgens het leger een corridor voor open gesteld. Er zijn naar schatting nog zo’n 400 duizend Palestijnen in het noorden van Gaza. Israël heeft Gaza-Stad omsingeld, waar nu grootschalige gevechten met Hamas worden verwacht.
Joram Bolle
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken is aangekomen in Ankara. Daar staat een overleg gepland met zijn Turkse ambtgenoot Hakan Fidan. Turkije is de laatste stop in een diplomatieke tour van Blinken door het Midden-Oosten.
Afgelopen weekend bezocht hij Irak en de Westelijke Jordaanoever, waar hij sprak met de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Daarvoor was hij al in Cyprus en Israël geweest.
Turkije is een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten, maar speelt een ingewikkelde rol in de huidige oorlog tussen Israël en Gaza. President Erdogan weigert Hamas te veroordelen als terroristische groepering, terwijl hij Israël beticht van oorlogsmisdaden. Tegelijkertijd zegt Erdogan te willen bemiddelen. Met de Israëlische premier Netanyahu wil hij echter niet meer praten.
Joram Bolle
Sinds 7 oktober is het aantal antisemitische incidenten in Frankrijk ‘geëxplodeerd’. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin zijn er tot nu toe 1.040 incidenten geregistreerd. Daarvoor zijn 486 mensen opgepakt, 102 van hen zijn afkomstig uit het buitenland.
Veel van de incidenten vinden plaats in Parijs. De politie heeft daar 257 incidenten geteld en negentig mensen gearresteerd. In Parijs werden onder meer gebouwen beklad met davidssterren. Daar is nog niemand voor gearresteerd, maar volgens de politie zit er waarschijnlijk een groep achter. In Lyon werd afgelopen week een Joodse vrouw neergestoken en haar huis met een hakenkruis beklad.
Volgens Darmanin zijn de arrestanten zeer divers. ‘Er is geen typisch profiel van daders. We zien jonge kinderen die zeer ernstige dingen zeggen en mensen die zich hardmaken voor de Palestijnse zaak en een fout maken.’
De minister wijst ook op de rol van sommige politici, onder wie de extreem-linkse Jean Luc Melenchon. Die noemde de aanval van Hamas op 7 oktober een ‘gewapend offensief van Palestijnse troepen’. Ook verweet hij de Joodse voorzitter van de Franse Nationale Vergadering Yaël Braun-Pivet te ‘kamperen in Tel Aviv om een slachting in Gaza aan te moedigen’.
Frankrijk is niet het enige land waar het aantal antisemitische incidenten sterk is gestegen. Ook onder meer het Verenigd Koninkrijk en de VS hebben daar melding van gemaakt. In Nederland waarschuwde de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding voor een stijging van antisemitisme. Cijfers uit Nederland zijn nog niet bekend.
Joram Bolle
In Oost-Jeruzalem zijn tientallen Palestijnen gearresteerd vanwege geweldpleging tijdens demonstraties of opruiing op sociale media, zo meldt de Israëlische politie. Ook de bekende Palestijnse activist Ahed Tamimi (22) is opgepakt in Nabi Salih op de Westelijke Jordaanoever.
Tamimi riep volgens Israëlische media in een post op Instagram op tot het doden van Israëlische kolonisten: ‘We zullen jullie slachten en tegen jullie zeggen dat wat Hitler jullie heeft aangedaan niks voorstelde. We zullen jullie bloed drinken en jullie schedels eten.’
Ze werd bekend toen ze in 2017 een Israëlische soldaat in het gezicht sloeg. Een video daarvan ging viral op sociale media. Sindsdien zien Palestijnen Tamimi als symbool van verzet tegen de bezetting. Tamimi kreeg destijds een boete en acht maanden cel.
Joram Bolle
De Verenigde Staten hebben een onderzeeër uit de zogeheten Ohio-klasse naar het Midden-Oosten gestuurd. Dat heeft het US Central Command, de Amerikaanse commandostructuur die gaat over de regio, bekendgemaakt op X. Op de gedeelde foto is een onderzeeër te zien in het Suezkanaal.