Blinken begon zijn pendelmissie vrijdag met een bezoek aan Tel Aviv. Daar moest hij praten over de mogelijkheden van een bestand. Verder had hij, volgens het persbureau Reuters, de opdracht te voorkomen dat het conflict in Gaza zou uitwaaieren naar andere delen van de regio. Bovendien moest hij proberen een discussie op gang te brengen over hoe – en door wie – Gaza bestuurd kon worden als Hamas vernietigd zou zijn, wat de opzet is van Israëls aanval op Gaza.
In Tel Aviv voerde hij achter gesloten deuren een zwaar gesprek met de Israëlische president Benjamin Netanyahu, waarover weinig naar buiten werd gebracht. Een boodschap die Blinken meekreeg van Netanyahu luidde in ieder geval dat er geen sprake kon zijn van een gevechtspauze voordat alle ruim 240 gijzelaars door Hamas zouden zijn vrijgelaten.
Daarover had Blinken nog geprobeerd het op een tussenakkoordje te gooien: als een echt bestand niet mogelijk was, misschien konden er dan wat ‘locatiespecifieke’ kleine gevechtspauzes worden ingelast, om tenminste hier en daar wat meer hulp door te laten? Ook daarop luidde het Israëlische antwoord categorisch: nee.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
Na zijn gesprek met Netanyahu was Blinken zaterdag meteen naar Jordanië gevlogen, waar hij een afspraak had met een groep Arabische ministers van Buitenlandse Zaken. Ook die eisten een onmiddellijk staakt-het-vuren, wat door Blinken meteen als onmogelijk van tafel moest worden geveegd. Volgens de Amerikaanse minister zou zo’n algeheel bestand contraproductief zijn; het zou Hamas de kans geven zich te hergroeperen en de organisatie alleen maar aanmoedigen tot nieuw geweld.
De topdiplomaten uit Egypte, Jordanië, Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten plus een hoge Palestijnse vertegenwoordiger eisten vervolgens bescherming voor de burgers in Gaza en een verbetering van de hulpstroom.
Zondag vloog Blinken naar Ramallah, de officieuze Palestijnse hoofdstad op de Westelijke Jordaanoever, waar hij voor de tweede keer sinds 7 oktober een gesprek had met de Palestijnse leider Mahmoud Abbas. Daar bracht Blinken de toekomst van Gaza ter sprake. Reuters citeert een ‘hooggeplaatste ambtenaar’ van Blinkens ministerie die zei dat Blinken een belangrijke rol zag voor Abbas’ Palestijnse Autoriteit bij het toekomstig bestuur van Gaza.
Blinken maakte daarbij wel het voorbehoud dat het dan zou moeten gaan om een ‘effectieve en gerevitaliseerde’ versie van de Palestijnse Autoriteit. Die beschrijving past niet goed bij de beweging rond de 87-jarige Abbas, die veel gezag heeft verloren door corruptie en incompetentie.
Abbas zelf kwam bovendien met voorwaarden die een snel akkoord eveneens onmogelijk maken. Abbas zei dat de Palestijnse Autoriteit alleen wilde meewerken als er een ‘allesomvattende politieke oplossing’ zou komen voor het hele Israëlisch-Palestijnse conflict, meldde het Palestijnse persbureau Wafa. ‘Veiligheid en vrede’ zouden alleen bereikt kunnen worden door beëindiging van de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden en de vestiging van een Palestijnse staat volgens de grenzen van vóór 1967, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.
Blinken beloofde daarover alleen in heel algemene termen dat ‘de Verenigde Staten willen toewerken naar de verwezenlijking van de legitieme aspiraties voor de vorming van een Palestijnse staat’, aldus Blinkens woordvoerder Matthew Miller.
Abbas eiste voor dit moment een onmiddellijk staakt-het-vuren en het doorlaten van meer hulp voor Gaza. Daarover zei Blinken dat de VS ‘er alles aan gelegen is om hulp in Gaza te krijgen en essentiële diensten te herstellen’, zonder dat verder concreet te maken.
Tijdens een onaangekondigde tussenstop op Cyprus had de minister zondag nog gauw een gesprek met president Nikos Christodoulides. De president kwam naar het vliegveld en ontmoette Blinken in diens vliegtuig. Cyprus heeft een voorstel gedaan tot het opzetten van een maritieme corridor, waar schepen met hulpgoederen doorheen kunnen varen naar Gaza. De details over zo’n hulpcorridor moeten nog worden uitgewerkt.
Maandag vliegt Blinken naar Turkije. Daar zal hij spreken met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken. President Recep Erdogan heeft zondag laten weten dat hij niet beschikbaar is voor een gesprek. Hij wil er een gepland reisje langs de kustprovincies niet voor onderbreken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden