Het is het soort debat waarbij Pieter Omtzigt liever wegblijft, zondagochtend bij WNL op NPO 1. Er zijn zeven deelnemers, ieder met een eigen stelling, waarover ze steeds in groepjes van vier debatteren, en er zijn rode en groene lichten om afkeuring of instemming te laten blijken. Het duurt bij elkaar vijf kwartier.
Kennelijk zag Omtzigts nummer twee op de lijst van Nieuw Sociaal Contract (NSC), Nicolien van Vroonhoven, in deze formule geen bezwaar. Want zij is een van de deelnemers aan wat WNL gewoontegetrouw het Runners Up-debat noemt, een mooie manier om eens wat andere gezichten te zien dan alleen de lijsttrekkers.
Over de auteur
Remco Meijer is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie en het koninklijk huis.
Lees hier alles over de Tweede Kamerverkiezingen.
Dat levert de vertrouwde aanwezigheid op van politici als Mona Keijzer (in 2012 en 2017 nummer twee van het CDA, nu van BBB), Fleur Agema (die met trots vermeldt dat zij voor de zesde keer running mate is van PVV-lijsttrekker Geert Wilders) en de fractieleiders Sophie Hermans (VVD) en Jan Paternotte (D66).
De aandacht gaat vooral uit naar de minder bekende gezichten op een tweede plek: voormalig CDA-Kamerlid Van Vroonhoven dus; Eline Vedder van het vintage CDA, sinds mei Kamerlid, door presentator Rick Nieman aangekondigd als ‘boerin uit Drenthe’; en namens GroenLinks/PvdA de Tilburgse wethouder Esmah Lahlah. Hoe brengen zij het eraf?
Waren het in het Radio 1-debat van vrijdag vooral VVD (Dilan Yesilgöz) en PVV (Geert Wilders) die botsten, hier vallen de felle woordenwisselingen op tussen Lahlah en Hermans. De VVD heeft de stelling ‘Het woningtekort vereist migratiebeperking’ meegenomen. Dat vindt Lahlah veel te kort door de bocht, vooral als Hermans ook nog inbrengt dat statushouders voorrang krijgen bij woningtoewijzing.
‘U zet groepen tegen elkaar weg’, zegt Lahlah. ‘We hebben huisvesting overgelaten aan de markt, een feest voor alle pandjesbazen. Het is hoog tijd de regie terug te nemen, wat ons betreft met een woningbouwfonds.’
Van Vroonhoven voegt daaraan toe dat het de VVD was die de afgelopen twaalf jaar aan zet was. ‘Misschien ligt de oplossing eerder in nieuw bestuur.’
Ook bij de stelling van Lahlah volgt een clash. Bij het blok Veiligheid poneert GL/PvdA: ‘De politie is jarenlang verwaarloosd.’ Hermans: ‘Ik vind het behoorlijk schaamteloos van GL/PvdA om dit zo te zeggen. Wij investeren juist in de politie.’ Hermans geeft wel toe dat er in 2012 is bezuinigd, ‘maar daar hebben we van geleerd’.
Lahlah verdedigt haar stelling met: ‘We hebben de politie in de steek gelaten, en daarmee onze samenleving.’ Hier ziet Vedder kans om een CDA-punt te maken. ‘De politiecapaciteit in de regio is onder de maat. Dat lijkt een soort niemandsland te worden.’
Over Vedders eigen stelling ontstaat wat verwarring. Onder het blokje Defensie heeft zij ‘De dienstplicht maakt Nederland sterker en socialer’ ingeleverd, maar bedoeld is de maatschappelijke dienstplicht. ‘Je kunt die dienstplicht ook bij een zorginstelling vervullen.’
Keijzer put uit haar geheugen als zij zegt dat dit ook in het regeerakkoord van Rutte III stond, maar vindt namens de BBB dat een niet-verplicht ‘dienjaar’ beter is. Ook Lahlah (‘one size fits all past niet bij ons’) en NSC zijn tegen. Van Vroonhoven: ‘Ik verbaas me over die verplichting, dat vind ik niks voor het CDA.’
NSC heeft zelf een al veelbesproken programmapunt als stelling ingebracht: ‘Het migratiesaldo terug naar 50 duizend.’ Voor Van Vroonhoven betekent dat vooral de studie- en arbeidsmigratie beteugelen. Paternotte maakt er korte metten mee. ‘Met dit idee maak je de economie kapot.’ Van Vroonhoven lijkt het juist goed om te kijken naar ‘alles wat er in die distributiedozen gebeurt’.
Lahlah vindt ook dat arbeidsmigratie ‘de grootste knop is waaraan we kunnen draaien’, want mensen die vluchten voor oorlog zullen moeten worden opgevangen. Ze waarschuwt dat het noemen van aantallen of richtlijnen ‘onrealistische verwachtingen schept’.
Daar kaatst Van Vroonhoven stevig op terug met: ‘Ik vind het juist te makkelijk om geen aantal te noemen, want dan kunt u blijven roepen wat u wilt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden