Op de Amersfoortse Varkensmarkt staat zaterdagochtend meer hond dan lijsttrekker. ‘Hij denkt dat hij een chihuahua is’, zegt Dilan Yesilgöz over haar gigantische hond Moos. ‘Soms gaat hij bij me op schoot zitten.’
‘Het is een beauceron’, vertelt haar woordvoerder desgevraagd. ‘Een Franse herder. Wat ik inmiddels allemaal weet, hè. Vraag me naar Dilans lievelingseten en ik dreun het zo op: Texaanse bbq, taco’s van haar man René, donuts.’
Stevige kost. ‘Ja, ze neemt er vaak ook maar één hap van.’
De partij trapt de campagne deze zaterdag officieel af in Amersfoort, de stad waar Yesilgöz na haar aankomst in Nederland opgroeide. De VVD heeft veruit de best gevulde campagnekas, dankzij grote donaties van ondernemers. Vanaf dit weekend hangen er langs de snelwegen grote borden met het hoofd van Yesilgöz. De partij zet een eindsprint in.
Over de auteur
Loes Reijmer is politiek verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over migratie, asiel en polarisatie
Op het pleintje staat een gehuurde koffiekar, VVD’ers delen stroopwafels uit. Moos heeft zojuist een spectaculaire entree gemaakt door zich te storten op de windkap van de Duits-Franse televisiezender ARTE. ‘Sorry, sorry’, zegt de VVD-lijsttrekker tegen de verslaggever.
Yesilgöz wil deze campagne, zo zegt ze, ‘luisteren naar de zorgen van mensen’. In de Amersfoortse binnenstad is dat makkelijker gezegd dan gedaan, ook omdat ze geflankeerd moet worden door een flink aantal beveiligers: de bittere realiteit van campagnevoeren anno 2023, zeker voor een demissionair minister van Justitie en Veiligheid die bedreigd wordt.
De campagnestoet trekt met een stevige de pas door de winkelstraten. Hier en daar deelt de lijsttrekker een folder uit of maakt een kort praatje. Bij een fotowinkel belandt ze in een discussie over de asielopvang en de Tunesiëdeal.
‘Die hebben we gesloten om te voorkomen dat mensen op zee verdrinken’, zegt de lijsttrekker.
‘Wij zijn een beschaafd land, toch?’, reageert de 64-jarige Amir, een man van Iraanse komaf die niet met zijn achternaam in de krant wil.
‘Precies’, zegt Yesilgöz.
‘Waarom laten wij mensen in Ter Apel op de grond slapen?’
‘Precies’, persisteert ze. ‘Daarom is de enige oplossing: eerlijk zeggen dat we niet iedereen kunnen opvangen.’
Yesilgöz schudt hem de hand en de campagne trekt verder. Amir wandelt weer terug zijn winkel in. ‘Ze draait alles om’, zegt hij hoofdschuddend. ‘De Tunesiëdeal om te voorkomen dat mensen verdrinken, wat een onzin. Maak dan een veilige route, als je dat echt wilt.’
In een modezaak waar mantels van 600 euro worden verkocht, krijgt de lijsttrekker een warmer onthaal. Hier zitten de zorgen waar de partij liever naar luistert. Het is een familiebedrijf, de eigenaar vreest de verhoging van het minimumloon. ‘Ondernemers in het MKB worden nu te veel als melkkoe gezien’, zegt hij.
‘Ik spreek veel ondernemers,’ zegt Yesilgöz, ‘die voelen dat ze worden weggezet als boeman.’ De lijsttrekker wil graag contact houden, benadrukt ze. ‘Ik hoop dat u ons weet te vinden, ook na de verkiezingen.’
In Amersfoort zijn deze ochtend veel landelijke kopstukken aanwezig om hun nieuwe lijsttrekker te ondersteunen. Sophie Hermans loopt mee, demissionair onderwijsminister Mariëlle Paul, europarlementariër Malik Azmani, oudgediende Annemarie Jorritsma.
Die laatste wil graag iets kwijt. ‘Ik vind het zo gek dat je links en de vrouwenbeweging op dit moment zo weinig hoort over een vrouwelijke premier’, zegt ze met een sardonisch lachje.
Yesilgöz levert een bijzondere prestatie. Vaak is het lastig gebleken om de premier van je eigen partij op te volgen. De PvdA zakte in na het vertrek van Wim Kok, ook het CDA verloor stevig nadat Jan-Peter Balkenende de politiek verliet. Lang werd verondersteld dat ook de VVD in crisis zou raken na Rutte. Maar de keuze voor Yesilgöz als opvolger vond zonder onvertogen woord plaats.
Ze staat gewoon boven aan in de peilingen, samen met Pieter Omtzigt. Na de NSC-leider waarderen kiezers haar het meest, bleek deze week wederom uit onderzoek van Ipsos. Het chagrijn over de politiek na vier kabinetten Rutte kleeft haar niet aan.
De lijsttrekker is uitermate vormvast. In Amersfoort herhaalt ze dezelfde zinnen als in interviews. ‘Het is tijd voor een nieuw hoofdstuk’, zegt ze dan. En: ‘Ik ga het op mijn eigen manier doen.’
De VVD is er de partij niet naar om de kracht van hun lijsttrekker diepfilosofisch te duiden. ‘Dilan is Dilan’, zegt demissionair onderwijsminister Paul.
Erg druk was ze wel, de afgelopen tijd. Ze moest campagne voeren als lijsttrekker, maar was ook nog gewoon demissionair minister van Justitie. ‘Ze slaapt goed, ze eet goed en gaat vier keer per week naar de sportschool’, antwoordt haar man René Zegerius op de vraag hoe ze het volhoudt.
In Amersfoort slaat hij het circus rustig van een afstandje gade. ‘Ik hoop dat ze er wat aan heeft dat de hond en ik erbij zijn’, zegt hij. ‘Een beetje extra comfort.’
Verkiezingen bij de Volkskrant
Al onze berichtgeving vindt u hier.
Schrijf u hier in voor onze politieke nieuwsbrief.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden