Shakir zegt dat wat nu in Gaza gebeurt, verder gaat dan ooit te voren. Israël verdedigt zich door te verwijzen naar de terreuraanval van Hamas op 7 oktober, maar zo makkelijk is dat niet, aldus Shakir in een telefonisch interview met de Volkskrant. In het internationale recht en in het oorlogsrecht mag je elkaars misdaden niet zomaar tegen elkaar wegstrepen: ‘Dat de ene partij oorlogsmisdaden pleegt, is geen enkel excuus voor de andere partij om dat dan ook maar te doen.’
Onomwonden noemt Shakir de aanval van Hamas ‘verwerpelijk’. ‘Het doelbewust doden van burgers, het gijzelen van burgers: dat zijn oorlogsmisdaden.’ Dat geldt sindsdien echter ook voor de reactie van Israël, stelt hij. ‘Die 1.400 Israëlische doden zijn geen enkel excuus om aan de andere kant twee miljoen mensen af te sluiten van water en stroom. Mensen mogen niet collectief worden gestraft voor de daden van individuen. Dat alleen is al een oorlogsmisdaad.’
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
In het internationale recht en oorlogsrecht is het ‘proportionaliteitsbeginsel’ van belang: bij aanvallen op militaire doelwitten kan nevenschade soms aanvaardbaar zijn. Voor Shakir is het echter duidelijk dat Israël alle regels overtreedt. Het internationaal recht en het krijgsrecht ‘bieden burgers bescherming, verbieden het gebruik van zware bommen in dichtbevolkte gebieden, verbieden het onthouden van noodzakelijke hulp aan burgers, verbieden het afsluiten van water en stroom’.
Dan somt hij op: ‘Israël houdt hulpgoederen tegen, bombardeert vluchtelingenkampen, woonhuizen, huizenblokken en hele wijken met zware bommen, gebruikt fosforbommen. En bijna een miljoen mensen worden door Israël uit hun huizen gejaagd terwijl ze geen veilige plek hebben om heen te gaan.’
Elk van die acties is volgens Shakir in strijd met internationaal recht en oorlogsrecht. Volgens hem worden er dubbele standaarden gehanteerd als het om Israël gaat, een verwijt dat steeds vaker klinkt. ‘Internationaal recht, mensenrechten, het recht op veiligheid, op water en stroom, humanitaire wetten, aansprakelijkheid, zaken die ze anders altijd belijden en die normaal voor ze zijn, tellen in Israël ineens niet meer. Het is absoluut frustrerend.’
Human Rights Watch (HRW) kan weinig anders doen dan het geweld blijven documenteren, en zelfs dat probeert Israël te bemoeilijken. ‘Al jaren worden we uit Gaza buitengesloten. Sinds 2008 is de internationale staf van HRW maar één keer toegelaten. Alleen lokale staf bevindt zich in de enclave, en nu is die ook vertrokken.’
Israël zette Shakir zelf het land uit in 2017, omdat hij volgens Jeruzalem een boycot van Israël steunde, iets dat HRW zelf heeft ontkend.
‘We doen desondanks wat we kunnen’, zegt hij berustend. HRW geeft zijn bevindingen onder meer door aan het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag. Daar loopt een onderzoek naar het geweld in Gaza en de Westoever: ‘We oefenen druk uit op het ICC om door te gaan met dat onderzoek. In de hoop dat uiteindelijk iemand ergens rekenschap moet afleggen.’
Israël erkent de jurisdictie van het ICC niet (net als onder meer de Verenigde Staten en Rusland), maar Palestina heeft op 1 januari 2015 wel het Statuut van Rome ondertekend, en daarmee het ICC erkend. Uit dat laatste putten deskundigen hoop dat het ICC uiteindelijk toch een rechtszaak over Gaza kan voeren, waarbij schuldigen kunnen worden aangewezen.
Shakir kan zijn frustratie niet verbergen als hij over de Gaza-oorlog spreekt. De woorden ‘schaamteloos’ en ‘schande’ doorspekken zijn betoog. ‘Niemand stopt dit. Ons wachten alleen maar nieuwe wreedheden.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden