Wekelijks duikt Volkskrant-redacteur Olaf Tempelman in een internationaal fenomeen. Deze week: een man in het leer die met kettingzaag etaleert hoe hij de verrotte politieke kaste onder handen gaat nemen: dat is de variant op het stembiljet die Argentijnen nog niet hebben uitgeprobeerd.
Als kiezers die afhankelijk zijn van gaarkeukens van de overheid hun stem uitbrengen op een libertaire econoom die het o zo imperfecte sociale vangnet van de staat geheel wil opdoeken om mensen van ‘lammetjes’ weer ‘leeuwen’ te maken, een libertaire econoom die ook hoog opgeeft van zijn werk als tantrische-seksinstructeur – dan is er iets goed mis.
Van de Nobelprijswinnende econoom Simon Kuznets komt het inzicht dat er vier soorten landen bestaan: ontwikkelde, onderontwikkelde, Japan en Argentinië. Japan kan het officieel economisch nooit zo goed doen en Argentinië kan het officieel nooit zo slecht doen.
Argentinië is de geboortegrond van Maradona, Messi en Máxima én die van de polarisatie. Maar ook als je alle verdeeldheid meerekent die dit land de laatste 75 jaar trof, al die mensen die het zo met elkaar oneens waren dat ze geen andere optie zagen dan een politieke strijd op leven en dood te voeren, of desnoods maar coups te plegen omdat ‘het zo niet langer kon’, dan nog onttrekt die Argentijnse armoedeval zich aan het gewone menselijke begrip.
In het enige land ter wereld dat, in de formulering van Kuznets, ‘zichzelf onderontwikkelde’, lopen veel kiezers rond die wanhopig zijn als gokkers in een casino. Op welke variant ze ook inzetten, telkens weer raakten ze hun geld kwijt. En daarom stemde bijna eenderde van die kiezers in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op 22 oktober op een variant op het stembiljet die ze nog niet hadden uitgeprobeerd: Javier Milei, een kerel in leren jack die oogt als een middelbare rockster en campagne voert met een kettingzaag. Met dat gereedschap van Black & Decker etaleert deze kandidaat hoe hij, als hij wordt gekozen, gaat snoeien in het verrotte Argentijnse overheidsapparaat en de verrotte politieke kaste die eraan vastkleeft.
Voor kiezers zijn Mileis leren outfit en woeste haardos handige ezelsbruggetjes dat hij met ‘de politiek’ niets van doen heeft. Deze kandidaat is nooit van voorkomen veranderd sinds de dagen dat hij speelde in een Rolling Stones-coverband en een bestaan als rockster ambieerde. Opgemerkt is dat hij zijn kettingzaag op campagne net zo vasthoudt als een elektrische gitaar. Opgemerkt is óók dat hij dezelfde ‘grenzeloze inzet’ als vroeger op de bühne ten beste geeft in economische studies waaruit altijd blijkt dat de corrupte belastingslurpende overheid dit mooie land te gronde heeft gericht, en afbreken tot nachtwakersstaat de enige remedie is.
El Loco, ‘De gek’, was de bijnaam die Milei (53) in zijn schooltijd kreeg, vanwege zijn door Nietzsche en Ayn Rand geïnspireerde plannen alle Argentijnen uit de ketenen van de overheid te bevrijden. Mileis biograaf Juan Luis González vertelde over zijn oprechte voornemen deze man als denker serieus te nemen. Helaas, in plaats van ‘een academische biografie’ schreef hij ‘een tragikomische thriller’. Toen besloot González dat de beste titel voor die biografie El Loco was. Een voorwaarde om te denken dat uitgerekend jij het goede recept in huis hebt om uitgerekend de problemen van Argentinië op te lossen, is dat je gek bent.
Je kunt de Argentijnse politieke kaste veel verwijten, maar niet dat die nooit eens politici voorbracht, links of rechts, die serieus probeerden problemen op te lossen. Het bleek lastig. Op 22 oktober kreeg Javier Milei én stemmen van middenklassekiezers die genoeg hebben van traditioneel rechts, én van inwoners van sloppenwijken die altijd links-peronistisch stemden, maar nu bereid zijn iedere gok te wagen opdat er íéts verandert. Op 19 november is de tweede ronde. Een psychiater sprak van ‘de hoop dat voldoende kiezers hun wanhoop de baas blijven’, want wanhoop in een stemlokaal is nog gevaarlijker dan wanhoop in een casino.
Source: Volkskrant