In de schaduw van het Israëlische grondoffensief in de Gazastrook zijn er volgens verschillende bronnen al zeker 140 Palestijnen omgekomen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Ook zouden honderden Palestijnen er gewond zijn geraakt.
Daarnaast worden bij Israëlische invallen op de bezette Westelijke Jordaanoever geregeld Palestijnen gearresteerd. In de nacht van donderdag op vrijdag werden 37 mensen meegenomen, meldt nieuwszender Al Jazeera. Sinds de start van het conflict op 7 oktober zijn zeker 1.260 mensen gearresteerd, van wie 760 personen op verdenking van lidmaatschap van Hamas, zegt het Israëlische leger.
Bovengenoemde cijfers zijn afkomstig van onder meer van hulporganistatie Palestijnse Rode Halve Maan, de Palestijnse Autoriteit en het door Hamas gecontroleerde ministerie voor Volksgezondheid. Volgens wereldgezondheidsorganisatie WHO is er (nog) geen reden is om te twijfelen aan de slachtofferaantallen die gecommuniceerd worden.
Volgens experts spelen er op de bezette Westelijke Jordaanoever een aantal kwesties tegelijk. Allereerst is de schok van de aanval van Hamas nog altijd voelbaar. Daarnaast is er de druk van kolonisten op de Palestijnse bevolking, de voortdurende uitbreiding van de illegale nederzettingen en de uitzichtloze economische situatie. En ten slotte is er een zeer nationalistische wind gaan waaien.
"Wat je al langer gaande zag, is dat het kolonistengeweld enorm is toegenomen. Met het aantreden van de ultranationalistische regering eind vorig jaar is dat in een stroomversnelling gekomen", zegt Thomas van Gool van vredesorganisatie PAX.
Van Gool woonde een aantal jaar op de bezette Westelijke Jordaanoever en komt er nog steeds. Van Gool ziet bij elk bezoek bovendien de illegale Joodse nederzettingen steeds verder uitgebreid worden. Hij noemt de nederzetting Har Homa even buiten Jeruzalem als voorbeeld.
Een van de drijvende krachten achter de kolonistenbeweging is de minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir. Hij is zelf kolonist en woont in een illegale nederzetting. "Het gegeven dat zo iemand in de regering zit en in bezet gebied woont, geeft een vleug van legitimiteit aan zo'n nederzetting", vult Marcel Brus aan. Hij is hoogleraar internationaal recht aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Mede door de toename van het aantal Israëlische nederzettingen is de bezette Westelijke Jordaanoever voor de Palestijnse bevolking steeds verder versnipperd geraakt. "Er wordt vaak een vergelijking gemaakt met een Zwitserse gatenkaas", zei historicus Peter Malcontent van de Universiteit Utrecht eerder in gesprek met NU.nl.
Israël is niet blind voor het kolonistengeweld. Afgelopen zomer ging minister van Defensie Yoav Gallant in gesprek met de Palestijnse Autoriteit na enkele geweldplegingen door kolonisten. "Israël neemt dit hoog op en zal de daders voor de rechtbank brengen", zei Gallant toen.
Maar volgens Van Gool gebeurt dit nauwelijks. En sinds de aanval van Hamas is de aandacht, waaronder die van de internationale gemeenschap, van de bezette Westelijke Jordaanoever verschoven naar de Gazastrook.
De kolonistenbeweging heeft nu als het ware vrij spel. Ze kunnen vrijwel straffeloos de Palestijnse bevolking intimideren. Dan moet je denken aan het platbranden van oogsten of het omhakken van olijfbomen. Maar ook aan het actief verdrijven van bijvoorbeeld groepen Palestijnse bedoeïenen", zegt Van Gool. "Het Israëlische leger kijkt weg of helpt in sommige gevallen de kolonisten. Minister Ben-Gvir heeft de kolonisten zelf bovendien wapens gegeven."
Brus ziet dat de Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever steeds meer tweederangs burger worden. "De situatie is er niet zo nijpend als in de Gazastrook, maar ook op de bezette Westelijke Jordaanoever wordt het Palestijns gezag ondermijnd, is er steeds minder economische activiteit en komt de bevolking steeds verder aan banden te liggen. Men heeft geen enkel middel om zich te verzetten tegen de bezetting."
Van Gool hoort van de Palestijnse partnerorganisaties van PAX vergelijkbare geluiden. "Er zijn de laatste weken veel nieuwe checkpoints geïnstalleerd op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het is bijna onmogelijk om van de ene plek op de andere te komen. En als het al lukt, krijgen Palestijnen met intimidatie en willekeur te maken."
Van Gool heeft tegen beter weten in zijn hoop gevestigd op de internationale gemeenschap. Die zou Israël moeten aanspreken en verantwoordelijk moeten houden.
Brus is somberder gestemd. "De internationale gemeenschap staat al twintig tot dertig jaar aan de zijlijn. Er had allang wat gedaan kunnen worden op basis van internationaal rechtelijke normen, want die zijn neutraal", zegt Brus.
"Men heeft dat internationale recht niet serieus genomen met betrekking tot Israël. Dat land heeft straffeloos zijn gang kunnen gaan. Met als gevolg een negatieve spiraal, waarin steeds extremere partijen en toenemend meer geweld het resultaat zijn."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen