Mattingly was astronaut op het hoogtepunt van het Amerikaanse ruimtevaartprogramma. En hij bleef bij ruimtevaartorganisatie Nasa werken tot 1985, toen de glans van de bemande ruimtevaart begon te verbleken.
De vlucht met de Apollo 13 had Mattingly’s eerste ruimtevlucht moeten worden. Hij was lid van de driemans-crew, en aangewezen als piloot van de commandocapsule. Hij zou de maanlander in positie brengen en hem later weer oppikken en terugbrengen naar de aarde.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Een paar dagen voor de lancering kreeg Mattingly echter te horen dat hij toch niet meeging. Een kinderfeestje had roet in het eten gegooid. Charles Duke, reservepiloot van de maanlander, was daar besmet geraakt met rodehond, en een bloedtest wees uit det Mattingly als enige geen antistoffen tegen die besmettelijke ziekte had. Het risico dat hij in de ruimte ziek zou worden, was te groot.
De mededeling kwam keihard aan, maar hij had geen tijd om daar lang over in te zitten. Hij zou zijn handen vol krijgen aan het drama dat zich in de ruimte ontvouwde. Een zuurstofcilinder in de hoofdcapsule explodeerde, en de drie astronauten moesten in de krappe maanlander kruipen, en daar de 200 duizend kilometer lange reis naar huis uitzitten. Mattingly begeleidde de crew vanaf de aarde en wist Apollo 13, met het laatste restje stroom en het laatste beetje zuurstof, veilig terug te loodsen.
Het drama werd in 1995 verfilmd onder de titel Apollo 13. De rol van Mattingly werd daarin gespeeld door Gary Sinise. De hoofdrol was voor Tom Hanks.
De terugkeer an Apollo 13 werd ademloos gevolgd via de televisie. De tijd van de heroïek van de ruimtevaart, die zijn hoogtepunt beleefde met de eerste maanlanding – van Apollo 11, in 1969 – was toen echter al in zijn nadagen. Mattingly vloog in 1972 met Apollo 16 alsnog naar de maan. Dat zou de een-na-laatste bemande Amerikaanse maanvlucht worden. Daarna heeft geen Amerikaan meer voet op de maan gezet, en zou ruimtevaart nooit meer zo spannend worden.
Als piloot van de commandocapsule stuurde Mattingly 64 keer om de maan. Onderweg maakte hij een schat aan foto’s en filmpjes van het maanoppervlak. De twee andere astronauten, John Young en Charles Duke, maakten in de tussentijd drie maanwandelingen en verzamelden bijna 100 kilo maangesteente, waaronder de Big Muley, een rotsblok van 11,7 kilo.
In 1982 maakte Mattingly als commandant de vierde en laatste proefvlucht van de spaceshuttle Columbia mee. Na nog een geheime defensievlucht naar de ruimte, in 1985, beëindigde hij zijn carrière als astronaut.
Hij heeft, zei hij zelf, geleefd zoals hij dat wilde. Zijn vader werkte in de luchtvaart, en Ken Mattingly vertelde in een van zijn zeldzame interviews dat zijn eerste herinneringen als kind allemaal te maken hadden met luchtvaart: ‘Ik bouwde elk modelvliegtuig dat ik kon vinden, en ik at elke doos ontbijtgranen leeg waar achterop een vliegtuig stond dat ik kon uitknippen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden