Dit blijkt uit een verduurzamingsplan dat de staalfabriek in IJmuiden vrijdag aan het kabinet heeft aangeboden. Tata Steel, de grootste CO2-uitstoter van Nederland, moet onder druk van Europese regelgeving de emissies sterk terugdringen. Dat is duur en de technologie om groen staal te maken, staat grotendeels in de kinderschoenen. Aan Tata de vraag hoe het kan verduurzamen zonder de levensvatbaarheid van de fabriek om zeep te helpen.
Het bedrijf wil een van zijn twee kooksfabrieken, waar ijzererts met steenkool wordt verhit en klaargemaakt voor de staalproductie, uiterlijk 2029 sluiten. Ter vervanging komt er een systeem dat hetzelfde kan met waterstof. Daarnaast wil Tata een van de twee hoogovens, waarin het staal daadwerkelijk wordt geproduceerd, vervangen door een elektrische vlamboogoven.
Over de auteur
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid en de circulaire economie. Eerder werkte Waarlo op de wetenschapsredactie en schreef hij over tech.
Het plan van Tata bevat bovendien een nieuwe maatregel om het verspreiden van fijnstof tegen te gaan: de bergen ijzererts en andere grondstoffen krijgen een overkapping. Dit komt boven op enkele andere beloofde maatregelen, zoals een installatie die vanaf 2025 stikstofoxiden moet afvangen.
Kritische omwonenden zal dit waarschijnlijk niet geruststellen. De kooksfabrieken zijn verantwoordelijk voor een groot deel van Tata’s luchtvervuiling, reden waarom belangengroep FrisseWind.nu ze in 2030 allebei dicht wil hebben.
Een ander punt is dat er nauwelijks duurzaam geproduceerde waterstof beschikbaar is. In eerste instantie zal het nieuwe systeem dan ook aardgas gebruiken om ijzererts te bewerken. Niettemin verwacht Tata met het nieuwe systeem 40 procent minder CO2 uit te stoten vanaf 2030. Over hoeveel jaar er wel genoeg waterstof beschikbaar is, kan het bedrijf niet voorspellen, aldus een woordvoerder. Als hoopgevend teken wijst Tata op een aangekondigde investering van het kabinet, dat 9 miljard euro in groene waterstof steekt.
Tata’s verduurzamingsplannen lekten deze zomer al grotendeels uit. Toen bleek dat het bedrijf de waterstofambities had teruggeschroefd na ingrijpen van het Indiase hoofdkantoor. Eigenlijk wilde Tata Steel meteen overstappen op een grotere, innovatieve waterstofinstallatie, maar dat vond het moederbedrijf te duur en te riskant.
Een consequentie van de kleinere waterstofinstallatie en de elektrische vlamboogoven die in plaats daarvan worden gebouwd, is dat de fabriek fors meer schroot moet bijmengen. Vanaf 2030 zal schroot goed zijn voor 30 procent van de jaarlijkse productie, waar dit nu 17 procent is. Het bedrijf verkoopt dit als een stap richting circulariteit, omdat oud staal wordt hergebruikt. Dit verlaagt echter ook de kwaliteit van het staal.
Volgens de woordvoerder blijft de staalkwaliteit voldoende op peil voor de meeste hoogwaardige toepassingen. Een van de uitzonderingen is de auto-industrie, die zeer hoge eisen stelt, maar ook daar kan Tata aan blijven leveren omdat een van de hoogovens voorlopig blijft draaien. Die hoogoven hoopt Tata na 2030 wél te vervangen voor een waterstofinstallatie die even hoogwaardig staal produceert als de oude installaties. In 2045 wil het bedrijf CO2-neutraal zijn.
Tata Steel vraagt om overheidssteun voor dit miljardenproject, erop wijzend dat Europese concurrenten die ook krijgen. Zo kreeg de Duitse staalgigant ThyssenKrupp afgelopen zomer bijna 2 miljard euro subsidie om staal met groene waterstof te maken. Een bedrag noemt Tata niet.
Bij de plannen horen gedetailleerde berekeningen, maar die geeft het bedrijf niet vrij omdat het vertrouwelijke bedrijfsinformatie betreft, zegt de woordvoerder. Deze zullen echter wel worden gebruikt in gesprekken met de overheid, die zich nog over het plan moet buigen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden