De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: de Franse president Macron wikt zijn woorden.
Het lijkt erop dat de Franse president Emmanuel Macron, woensdag op bezoek in Kazachstan, nog zoekt naar woorden om zijn gastheren op gepaste wijze te complimenteren met hun presentatie van de cultuur en tradities van het Centraal-Aziatische land. Wat zal hij eens zeggen over de joert, de fraai met kwastjes versierde tent waarin de nomaden in het land van oudsher vertoeven? Hoe de panoramische landschapsfoto’s te prijzen, de ruige steppen, de besneeuwde bergtoppen, de frisse blauwe lucht? En wat te denken van het kunstgras dat groen ritselt onder zijn voeten? De president wikt zijn woorden.
Nee, het was niet alles grandeur wat de klok sloeg bij Macrons bezoek aan de Kazachse hoofdstad Astana. Hij werd daar, met een economische delegatie in zijn kielzog, ontvangen door zijn evenknie, president Kassim-Zjomart Tokajev. Die deed hem bij dit culturele uitje tussen de besprekingen door ook nog een enigszins cartoonesk dubbelportret van hen beiden cadeau. Op de achtergrond, zo was op een andere foto van dit bezoek te zien, de Eiffeltoren en de 105 meter hoge Bajterek, een nationaal monument opgericht door Tokajevs voorganger en alleenheerser Noersoeltan Nazarbajev.
Niet zeggen, zal Macron hebben gedacht, dat onze hoofden, zo groot als onze romp, wel wat te ruim zijn bemeten. Zwijgen. En beleefd lachen.
De Franse president bezocht Kazachstan om de economische en politieke banden van zijn land met de voormalige Sovjet-republiek aan te halen. Het land wint aan economisch en strategisch belang. Niet alleen voert het sinds de inval van het nog steeds invloedrijke Rusland in Oekraïne een zelfstandiger koers – minder Moskou-gezind. Het is sindsdien uitgegroeid tot een belangrijke olieleverancier aan Frankrijk – de grootste na Noorwegen en de VS. En het levert maar liefst 40 procent van het uranium dat Frankrijk nodig heeft om de kerncentrales van brandstof te voorzien. 60 procent van de Franse elektriciteit wordt door die centrales opgewekt.
Arno Haijtema is redacteur van de Volkskrant en schrijft onder meer over fotografie en de manier waarop nieuwsfoto’s ons wereldbeeld bepalen.
Regeren is vooruitzien. Sinds een coup in juli maken in het Afrikaanse Niger, tot dan ook een belangrijke leverancier van de kernbrandstof, anti-Frans-gezinde heersers de dienst uit. Dan kan het geen kwaad om de banden met Kazachstan stevig aan te halen. Frankrijk is bovendien in de running om de eerste kerncentrale van het land te gaan bouwen. Bij zulke grote belangen mag niets de diplomatieke rituelen verstoren. Dus weegt Macron zijn woorden, en schuifelt behoedzaam over het nepgazon.
Ongetwijfeld is Macron door zijn aides voorafgaand aan de reis ook herinnerd aan het publicitaire rampje dat een andere Franse hoogwaardigheidsbekleder tijdens een bezoek aan Kazachstan in december 1994 trof. President François Hollande kreeg bij die gelegenheid een traditionele bontjas met bijbehorende muts cadeau van Nazarbajev. De Kazachse persdienst maakte een foto en plaatste die online. Naar verluidt, zo schreef nieuwszender France 24 destijds, was het Elysée niet blij met de foto van Hollande vermomd als knuffeldier, waarop deze – een dag later – weer van internet werd verwijderd.
De ingreep kwam evenwel te laat om verspreiding van de foto te voorkomen, en de sip kijkende president werd het middelpunt van grootschalige spot. De dodelijkste opmerking kwam van de gezaghebbende historicus en mediakenner Christian Delporte: ‘Een echte hit voor Kerstmis, deze Hollande-pop die kinderen kunnen aankleden zoals ze zelf willen.’
Macron aaide woensdag voor de joert gewillig een paar Kazachse tazy-jachthonden. Bekeek hoe twee mannen een potje worstelden. Nam even deel aan wat oogde als een Kazachse variant op petanque. Kreeg geen cadeautjes die tot gêne zouden kunnen leiden.
’s Avonds verplaatste het quasi-ontspannen Franse charmeoffensief zich van Kazachstan naar het naburige Oezbekistan. Macron was er op tijd om, geflankeerd door president Sjavkat Mirzijojev, in een grote hal een traditionele Oezbeekse dansopvoering bij te wonen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden