Volgens Hansen en een groep mede-auteurs is de 'klimaatgevoeligheid' van de aarde groter dan gedacht. Dat betekent dat een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer leidt tot een stuk meer opwarming dan de meeste wetenschappers tot nu toe dachten.
Tegelijkertijd denkt Hansen dat zogeheten aerosolen, kleine zwevende deeltjes in de lucht, juist een groter afkoelend effect hebben. Door luchtvervuiling zitten er nu relatief veel aerosolen in de lucht. Maar omdat we steeds meer maatregelen nemen tegen luchtvervuiling, daalt het aantal aerosolen en daarmee het afkoelende effect.
Voor de temperatuur op aarde is het een dubbele tegenslag, schrijft Hansen in het wetenschappelijke tijdschrift Oxford Open Climate Change. De uitstoot van CO2 zorgt sneller dan gedacht voor opwarming, en die snelle opwarming wordt ook nog eens minder verhuld door de afkoelende aerosolen.
Daardoor gaat de temperatuur de komende jaren sneller omhoog, verwacht Hansen. De klimatoloog denkt dat de gemiddelde temperatuur zal stijgen met 0,27 graden per tien jaar, anderhalf keer sneller dan de gemiddelde stijging tussen 1970 en 2010.
Het zou ervoor kunnen zorgen dat de aarde al in 2050 met 2 graden is opgewarmd. Zo veel opwarming wordt door wetenschappers gezien als catastrofaal voor mens en natuur. Op termijn zou het zorgen voor meters aan zeespiegelstijging.
Omdat er een grote vertraging zit tussen de stijging van de CO2-concentratie en de daadwerkelijke opwarming, zal de temperatuur in de komende decennia sterk blijven stijgen. Ook als we stoppen met het uitstoten van broeikasgassen.
Hansen en zijn mede-auteurs baseren zich op analyses van het prehistorische klimaat, die volgens hen wijzen op het sterkere effect van CO2. De sterke afkoelende werking van aerosolen blijkt volgens de wetenschappers uit recente gegevens uit China en van scheepvaartroutes, waar de vervuiling in de afgelopen jaren is afgenomen.
Wilco Hazeleger, hoogleraar Klimaatsystemen aan de Universiteit Utrecht, noemt het "heel knap" dat Hansen klimaatgegevens van miljoenen jaren geleden, uit het heden en uit klimaatmodellen bij elkaar brengt. Dat levert nieuwe inzichten op, maar toch denkt Hazeleger dat de nieuwe studie de onzekerheid over de klimaatgevoeligheid van de aarde niet meteen wegneemt.
Onze kennis over het klimaat in het verleden is namelijk beperkt, dus het is lastig om op basis daarvan conclusies te trekken. "We weten eigenlijk niet hoeveel aerosolen er in de lucht hingen in al die verleden klimaten", aldus Hazeleger. "Dat maakt het een onzekere inschatting."
Ook klimaatonderzoeker Detlef van Vuuren vindt de conclusies van Hansen "wat stellig". Hij wijst erop dat met name de afkoelende werking van aerosolen volgens het IPCC erg onzeker is. Daarmee blijft er ook onzekerheid over de klimaatgevoeligheid van de aarde. "Mijn inschatting is dat dit nog wel even onzeker blijft", zegt hij tegen NU.nl.
Mocht de opwarmende werking van CO2 inderdaad sterker zijn dan gedacht, dan heeft dat volgens Van Vuuren wel ernstige gevolgen. "Dan blijf je ook met aangescherpt beleid nooit onder de 1,5 graden."
Om klimaatverandering tegen te gaan, blijft het volgens Hansen het belangrijkst om de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk naar nul te brengen. Want hoe meer we blijven uitstoten, hoe erger de opwarming van de aarde wordt. Daarom moet er volgens hem een wereldwijde CO2-taks komen.
Volgens Hansen is het ook tijd voor kunstmatige afkoeling van de aarde, ook wel geo-engineering genoemd. We zouden bijvoorbeeld zonlicht kunnen blokkeren door bewust aerosolen in de atmosfeer te verspreiden.
Het is een idee dat veel wetenschappers onacceptabel vinden, omdat de gevolgen van zo'n grootschalige ingreep zeer onzeker zijn. Zelfs onderzoek naar deze technologie zou volgens veel experts uit den boze moeten zijn, maar volgens Hansen is het door zijn nieuwe bevindingen wel nodig.
2023 wordt vrijwel zeker het warmste jaar ooit en er sneuvelden dit jaar nog veel meer klimaatrecords. Ook de oceanen waren ontzettend warm en er was nooit eerder zo weinig zee-ijs rond Antarctica.
In ieder geval voor een deel komen die extremen door het weerfenomeen El Niño, dat ook volgend jaar nog invloed zal hebben. Maar voor een deel zijn de records ook nog onverklaard. Als de nieuwe berekeningen van Hansen kloppen, zou dat in de komende jaren en decennia moeten blijken door hitterecords die met een steeds hoger tempo sneuvelen.
Source: Nu.nl economisch