77.777 euro tikte TenneT deze week af per megawatt energie, terwijl het hier in de meeste gevallen slechts een paar tientjes aan kwijt is. ‘Dit is eigenlijk een absurd bedrag. Zo hoog hebben we het nog nooit gezien’, zegt Joost Greunsven, teamleider marktanalyse Nederland bij TenneT. ‘We weten ook niet precies waar dit vandaan komt.’
Het mysterie ontstond in een relatief obscuur maar cruciaal onderdeel van de Nederlandse energiemarkt: de zogenoemde Frequency Containment Reserve (FCR). Deze markt draait om het opvangen van veranderingen in vraag en aanbod op het stroomnet. Omdat zelfs een kleine verstoring van deze delicate balans tot stroomuitval kan leiden in binnen- en buitenland, koopt TenneT energiereserves in die razendsnel in- en uitgeschakeld kunnen worden om bij te sturen.
Normaal gesproken verloopt de aankoop hiervan geruisloos en onopvallend. Via een automatisch veilingsysteem koopt TenneT een dag van tevoren vermogen in bij bedrijven met grote batterijen en gascentrales. Maar voor donderdag, tussen 16.00 en 20.00 uur, bleek er ineens een extreem hoog bedrag neergeteld. Hierdoor is TenneT in totaal 2,6 miljoen euro kwijt voor deze paar uur, terwijl het normaal gesproken slechts om een paar duizend euro gaat.
Over de auteur
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid en de circulaire economie. Eerder werkte Waarlo op de wetenschapsredactie en schreef hij over tech.
Die kosten worden uiteindelijk doorberekend aan de stroomgebruikers, aldus Greunsven. Deze eenmalige uitschieter zal niet opvallen, maar dat wordt anders als dit soort prijspieken vaker voorkomen. ‘Met het oog op de al stijgende nettarieven, is het aan TenneT om hier heel scherp op te zijn.’
Wat kan er zijn gebeurd? Om het voor bedrijven aantrekkelijk te maken hun energie aan te bieden, betaalt TenneT alle aanbieders per blok van vier uur dezelfde prijs. De prijs van de laatst aangekochte megawatt bepaalt de prijs die álle aanbieders krijgen. Woensdag was er voor die laatste megawatt kennelijk alleen een aanbieding beschikbaar voor een buitengewoon hoog bedrag.
Duidelijk is dat er weinig biedingen waren, zegt Greunsven, anders had het veilingsysteem wel een lager bod geaccepteerd. Dat geeft te denken, want op papier zijn er meer dan genoeg aanbieders van elektrisch vermogen in Nederland. ‘Hoe dit kan, gaan we nog analyseren. Er zou genoeg moeten zijn en er komen alleen maar meer batterijen bij.’
De grote vraag is of de aanbieder van de laatste megawatt bewust zo’n hoog bedrag heeft ingevoerd, of dat het gaat om een foutje, zoals een punt waar een komma had moeten staan, aldus Jan Willem Zwang van adviesbureau van Stratergy. In dat eerste geval zou sprake kunnen zijn van misbruik van marktmacht, zegt hij.
Hij acht het goed mogelijk dat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) een onderzoek start. De toezichthouder zou de prijs met terugwerkende kracht zelfs nog omlaag kunnen schroeven. ACM houdt de markt in de gaten en doet geen uitspraken over eventuele lopende onderzoeken, aldus een woordvoerder. Zwang kan zich in elk geval moeilijk voorstellen dat dit soort prijspieken gebruikelijk worden. ‘Ik denk dat dit een foutje is geweest.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden