De massale grondaanval op Gaza die velen hadden verwacht is uitgebleven. Van een razendsnelle veldtocht naar Gaza-Stad, vergelijkbaar met de Amerikaanse shock and awe-opmars in 2003 naar Bagdad, is ook geen sprake. Langzaam en behoedzaam, zo kan het beste de Israëlische grondoperatie worden omschreven die zich sinds vrijdag voltrekt in Gaza.
‘Het zal centimeter voor centimeter gaan, meter voor meter’, betoogde generaal-majoor b.d. Amos Yadlin, de voormalige inlichtingenbaas van het Israëlische leger, deze week. ‘Geprobeerd zal worden om slachtoffers te voorkomen en om zoveel mogelijk Hamas-terroristen te doden.’
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Na vijf dagen vechten, kreeg het Israëlische leger woensdag al de eerste tegenslag te verwerken. In 24 uur sneuvelden elf soldaten bij gevechten met Hamas en strijders van Islamitische Jihad. Voor het Israëlische leger is dit een ongekend groot aantal in zo korte tijd. Ter vergelijking: tijdens de grootschalige Gaza-inval van 2014 werden in zes weken 67 soldaten gedood.
Israël reageerde woensdag geschokt op het hoge dodental in eigen geledingen. De inval bevindt zich immers nog maar in de beginfase. Hoeveel doden zal het leger nog meer moeten incasseren als Gaza-Stad, het hol van de leeuw, moet worden binnengetrokken? Wat de Israëlische soldaten het meeste vrezen, de antitankraketten van de Palestijnen, werd veel soldaten nu ook fataal.
Een groep van negen infanteristen van de Givati-brigade werd in het noorden van Gaza gedood toen Hamas hun Namer-pantserwagen volop raakte met zo’n raket. In Jeruzalem moeten de alarmbellen zijn gaan rinkelen, omdat de Namer geldt als een van ‘s werelds best bepantserde infanteriegevechtsvoertuigen. De Israëlische premier sprak aangeslagen over een ‘pijnlijk verlies’. Netanyahu: ‘Dit gaat een lange oorlog worden’.
Hoe de Israëlische inval, die door Jeruzalem een ‘tweede fase’ wordt genoemd, precies verloopt, is in nevelen gehuld. Het Israëlische leger brengt zo min mogelijk naar buiten over troepenverplaatsingen en waar precies strijd wordt geleverd. De afgelopen dagen sprak het wel van ‘hevige gevechten diep in Gaza’. Tot hoe ver de soldaten en de Merkava-tanks zijn doorgedrongen tot in het noorden van de Gazastrook, vermeldde het leger niet.
New IDF photo release from Gaza-
A number of Israeli armored vehicles sit among damaged buildings, illuminated by overhead flares. pic.twitter.com/3JHEpaIomT
Hamas, zo is de gedachte, moet immers zoveel mogelijk worden verrast. Onderzoek van CNN wees maandag echter uit dat Israëlische eenheden zo’n 3 kilometer waren opgerukt. Vanuit zeker drie richtingen werd Gaza binnengedrongen. Een van de belangrijke routes was vanuit het noordwesten, langs zee. Op een video was onder andere te zien hoe soldaten zaterdag de Israëlische vlag hesen op het dak van een strandhotel, een kleine 4 kilometer van de grens.
Die dag was ook een tankcolonne te zien op een weg en tanks die stonden opgesteld op open terrein. Via ook het uiterste noordoostelijke puntje van Gaza gingen gevechtseenheden de strook binnen. Op maandag verschenen tanks bij Beit Hanoun, een stad met zo’n 50 duizend inwoners. Ook trokken eenheden naar het zuiden, evenwijdig aan Gaza-Stad. Op die dag dook een dramatische video op van een auto die richting een Israëlische tank reed, stopte en omkeerde, om vervolgens getroffen te worden door een tankgranaat.
De plek was opmerkelijk: de tank bevond zich vlak bij Gaza-Stad op de Salah-al-Din-weg, de belangrijkste route in Gaza die het noorden met het zuiden verbindt. De opzet van het Israëlische leger werd duidelijk: langzaam maar zeker werden de voorbereidingen getroffen om Gaza-Stad vanuit diverse richtingen te omsingelen en om het noorden helemaal af te sluiten.
IDF spokesperson: 'Troops engaging in fierce battles, carrying heavy price'https://t.co/BTOqHEtcrh pic.twitter.com/0nAhGzhl5Q
Hoeveel militairen zich nu in Gaza bevinden, is de grote vraag. De Israëlische journalist Barak Ravid, die ooit werkte voor een inlichtingeneenheid van het leger, meldt op basis van diverse bronnen dat meer dan twintigduizend soldaten Gaza zijn binnengetrokken – bij lange na niet het benodigd aantal voor een grootschalige invasie. De komende dagen zal duidelijk moeten worden hoeveel extra eenheden het leger de grens over zal sturen.
De voorzichtigheid waarmee het leger nu opereert, laat zien hoezeer het lot van de naar schatting 239 gijzelaars van invloed is op het oorlogsplan.
Bij eerdere invallen in Gaza, zoals in 2014, ging het leger met groot militair machtsvertoon en veel geweld het gebied binnen, onder andere om het uitgebreide tunnelnetwerk van Hamas te vernietigen. Dat kan nu niet meer omdat de militaire operatie deels ook een missie is geworden om de gijzelaars te redden. ‘Het doel is duidelijk’, aldus Netanyahu. ‘De gijzelaars moeten weer naar huis terugkeren en Hamas moet worden verslagen.’
Hamas en de eveneens militante groepering Islamitische Jihad beseffen dit ondertussen heel goed. De Saraya Al-Quds-brigade, de militaire tak van Islamitische Jihad, waarschuwde het Israëlische leger de afgelopen dagen voor wat het te wachten staat als nog verder wordt opgerukt naar Gaza-Stad.
Ook deze Palestijnse groep beschikt over antitankraketten, zoals de Russische Kornet, die de Israëlische tanks en pantserwagens hard kunnen treffen. De groep zegt de afgelopen dagen al volop strijd te hebben geleverd met de Israëlische eenheden. ‘Ruk op’, aldus woordvoerder Abu Hamza in een verklaring. ‘Bij God, wij liggen op de loer voor u.’
Video activity of the IDF Ground Forces in Gaza. pic.twitter.com/FWt0pFO53q
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden