Statistiekbureau CBS maakte vorige week bekend dat inmiddels meer dan tien miljoen mensen zich hebben laten registreren als donor. Het gaat dan om donaties na overlijden. Maar ook nog levende Nederlanders doneren flink.
"De bereidheid is groot", ziet Arjan van Zuilen. Als internist-nefroloog in het UMC Utrecht houdt hij zich bezig met chronische nierziekten en niertransplantatie. Er is een aantal organen dat je tijdens je leven (deels) kunt doneren. De belangrijkste daarvan is de nier, zegt hij.
"Je wordt geboren met twee nieren", vertelt Van Zuilen. "En je ondervindt er relatief weinig nadeel van als je er één laat verwijderen." Hij maakt daarbij wel de kanttekening dat je er niet voor niets twee hebt. "We moeten dus wel goed blijven monitoren. Er wordt geen enkel risico genomen."
In Nederland is ongeveer de helft van alle gedoneerde nieren afkomstig van een levende donor, zegt Van Zuilen. "Dat is het hoogste percentage in heel West-Europa." Een woordvoerder van de Nederlandse Transplantatiestichting vertelt aan NU.nl dat het in de meeste gevallen gaat om donatie aan een familielid of partner. Toch zijn er ook mensen die deze gunst verlenen aan een onbekende.
Wil je een nier afstaan, moet je een medische screening ondergaan. "Het is vooral van belang dat jouw bloedgroep overeenkomt met de bloedgroep van degene aan wie je gaat doneren. Verder moeten ook de weefselkenmerken van de nier overeenkomen."
Het is ook mogelijk een deel van je long of lever te doneren. "Maar dat is een ingrijpende behandeling, dus dat doen we niet zo snel", zegt Van Zuilen. "Dan moet de 'winst' die te behalen is ook groot zijn. Denk bijvoorbeeld aan een ouder die doneert om het leven van zijn of haar kind te redden."
Verder kun je naast organen ook weefsel doneren. "Stamceldonatie komt veel voor", zegt Van Zuilen. "Maar anders dan bij nierdonatie spelen weefselkenmerken daarbij een belangrijke rol. Stamcellen komen voort uit je eigen afweerstelsel en groeien vervolgens verder in het beenmerg van de ontvanger. Komen die stamcellen niet overeen, dan kan de ontvanger daar ernstig ziek van worden."
Er zijn daarom belangrijke voorwaarden verbonden aan het doneren van een orgaan, schrijft de Rijksoverheid op haar informatiepagina:
Vind je (een deel van) je organen afstaan een te grote stap, dan kun je er ook voor kiezen bloed te doneren. Hoewel dat ook ingrijpend is, komt er geen operatie aan te pas.
Bloedbank Sanquin zegt dat iedereen tussen de 18 en 65 jaar die meer dan 50 kilo weegt daarvoor in aanmerking komt. Er zijn een paar uitzonderingen; zo mag het niet als je bepaalde medicijnen gebruikt of als je met hiv bent besmet. Gedoneerd bloed speelt een belangrijke rol bij het redden van levens van patiënten die veel bloed hebben verloren.
En misschien minder levensbedreigend, maar ook belangrijk: je kapsel. Ook daar kun je als je wil iemand enorm mee van dienst zijn, door na je kappersbezoek je haar te schenken aan mensen die dat nodig hebben.
Denk aan kankerpatiënten, maar ook aan mensen met haarziekten of haarproblemen. Je moet er wel flink wat haar voor laten groeien. Bij de Nederlandse Haarstichting vragen ze minimaal 30 centimeter, vertelt directeur Edwin van Wooning. "En wij accepteren zowel gekleurd als ongekleurd haar."
Van Zuilen vindt het bijzonder dat zoveel mensen bereid zijn een deel van hun lichaam af te staan om anderen te helpen. "Dat waarderen wij heel erg. Het is tenslotte niet niks. Zo'n ingreep vergt aandacht, energie en zorg om het lichaam van zowel de donor als de ontvanger gezond te houden."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen