Gepersonaliseerde advertenties zijn afgestemd op persoonlijke kenmerken en het internetgedrag van de gebruiker, zoals iemands opleidingsniveau en wat voor berichten iemand plaatst of leuk vindt. Met dit soort gegevens maakt Meta van elke gebruiker een profiel dat interessant is voor de adverteerder – die bereikt hiermee precies het juiste publiek voor een advertentie, en betaalt daar goed voor. Daarnaast kan Meta met de gegevens van deze honderden miljoenen Europese gebruikers zelf analyses uitvoeren en producten of diensten ontwikkelen. Voor Meta is het dan ook van groot belang om zulke advertenties aan te kunnen blijven bieden.
Over de auteur
Simoon Hermus is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over big tech, a.i., sociale media en games.
Het besluit komt van de European Data Protection Board, waar toezichthouders uit de verschillende lidstaten zitting in hebben. In Nederland is dat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Noorwegen kwam in augustus al met een vergelijkbaar verbod, dat door Meta tevergeefs is aangevochten. Meta bluft uit Noorwegen te vertrekken, maar het heeft dat nog niet gedaan. Het blijft de advertenties aanbieden tegen een boete van 90.000 euro per dag sinds 14 augustus.
Omdat het Europese hoofdkantoor van Meta in Dublin is gevestigd, is het uiteindelijk aan de Ierse toezichthouder DPC om het Europese verbod daadwerkelijk te handhaven en te beslissen welke consequenties het heeft als het bedrijf zich hier niet aan houdt. De DPC heeft op 31 oktober Meta officieel op de hoogte gesteld van het Europese besluit, waarna Meta een week de tijd krijgt om in de pas te lopen.
Rond de kwestie is al een tijd een kat-en-muisspel gaande. Meta beriep zich in het verleden op verschillende bepalingen in de Europese privacywet AVG, om het aanbieden van gepersonaliseerde advertenties te rechtvaardigen. Dan ging het bijvoorbeeld om het verzamelen van dit soort persoonlijke informatie voor de bedrijfsvoering van de platformen. Het Europese Hof keurde dit in juli af, waarna Meta weer op zoek ging naar een nieuwe manier.
Meta biedt vanaf donderdag betaalde abonnementen aan voor Facebook en Instagram; voor 13 euro per maand kunnen mensen de apps reclamevrij gebruiken. Gebruikers kiezen er nu voor akkoord te gaan met gepersonaliseerde reclames als ze de app gratis blijven gebruiken, of betalen voor een reclamevrije app. Dit is uitdrukkelijke toestemming, is de logica van Meta. ‘Doordat Meta nu een betaaloptie biedt, begint de discussie opnieuw’, zegt Lokke Moerel, hoogleraar technologie en recht aan de Universiteit van Tilburg. ‘De verschillende Europese toezichthouders zijn onderling nog verdeeld over de vraag of het bieden van de betaaloptie geldige toestemming is. Hoewel de toezichthouders nu stellig brengen dat er binnenkort een absoluut verbod ingaat, is dit gewoon weer het begin van een nieuwe discussie.’
Moerel: ‘De Noorse toezichthouder heeft in diens besluit een goede tussenweg voorgesteld: de basic ad.’ Hierbij blijft de app gratis, mét advertenties, maar worden die alleen gepersonaliseerd op basis van informatie die mensen zelf beschikbaar stellen. Het gaat hierbij om informatie die mensen in hun bio zetten, of interesses die ze specifiek kenbaar maken. Wat ze aanklikken en plaatsen, of persoonlijke informatie die ze niet zelf openbaar maken, vallen daar niet onder. ‘Maar eerst is het nog afwachten hoe de Europese toezichthouders gaan reageren op het betaalmodel van Meta’, zegt Moerel. ‘Dat Facebook en Instagram binnen een paar weken helemaal geen gepersonaliseerde advertenties meer aanbieden, is in ieder geval niet juist.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden