Er zijn geen cijfers over de verliezen die Storm-Z bij de gevechten om Avdiivka en het vorig jaar door de Russen ingenomen Bachmoet heeft geleden, maar volgens Russische militaire bloggers zijn complete eenheden de laatste tijd gedecimeerd.
Het ministerie van Defensie zette Storm-Z begin dit jaar op als tegenwicht tegen het inmiddels ontbonden huurlingenleger van Jevgeni Prigozjin, die in augustus omkwam bij een vliegtuigcrash, vermoedelijk een wraakneming voor de mislukte muiterij van Wagner tegen de legertop. Net als Wagner bestaat Storm-Z voor een groot deel uit ex-gevangenen die uit de strafkampen worden gerekruteerd, met de belofte dat zij na een half jaar gratie krijgen.
Volgens Russische bronnen gaat het vooral om ex-gevangenen uit de zogenoemde ‘rode’ strafkolonies, waar militairen en politieagenten vastzitten die het criminele pad op zijn gegaan. Ook zitten er soldaten bij die aan het front in Oekraïne bevelen hebben geweigerd of zijn betrapt op het gebruik van drank of drugs.
Soldaten die hun post hadden verlaten, werden in de Tweede Wereldoorlog op bevel van Sovjetdictator Stalin ook ingedeeld bij ‘strafbataljons’ van het Rode Leger. Die eenheden kregen de gevaarlijkste opdrachten, net als Storm-Z nu. Volgens Russische militaire bloggers worden de nieuwe strafbataljons ingezet om een doorbaak te forceren als een offensief vast dreigt te lopen.
Hoeveel man Storm-Z inmiddels telt is, onduidelijk. Maar volgens militaire experts kan het ‘vrijwilligersbataljon’ van het ministerie van Defensie niet tippen aan Wagner, dat tussen de veertig- en vijftigduizend strijders in Oekraïne had.
Aanvankelijk lieten veel ex-gevangenen die zich bij het bataljon aanmeldden zich door rekruteurs van het ministerie van Defensie verleiden met de verzekering dat ze beter af waren bij Storm-Z dan bij Wagner, dat in mei van dit jaar ruim twintigduizend man opofferde aan de inname van Bachmoet. Maar inmiddels heeft ook Storm-Z de reputatie van een ‘gehaktmolen’ gekregen.
Russische militaire bloggers uiten kritiek op de achteloze manier waarop hun commandanten met de Storm-Z-bataljons omspringen. Volgens Svjatoslav Golikov, een voormalige legerinstructeur die zelf in 2014 ook in de Donbas heeft gevochten, worden de soldaten als ‘kanonnenvlees’ ingezet. Vaak worden ze vooruitgestuurd zonder enige artilleriedekking. Het resultaat is dat volgens hem 40 tot 70 procent van de manschappen binnen enkele dagen wordt uitgeschakeld.
Volgens Golikov krijgen de Storm-Z rekruten bovendien vaak onvoldoende wapens en munitie mee. Dat is ook de ervaring van een ex-gevangene uit Sint-Petersburg die zich bij Storm-Z had aangesloten en in de regio Donetsk naar het front werd gestuurd. In een video klaagde hij in april dat hij ‘met alleen een kalasjnikov-aanvalsgeweer’ tegen tanks, kanonnen en drones de loopgraven in was gestuurd. 'Wij zijn hier helemaal alleen. Geen wapens. De lijken worden niet weggehaald. We krijgen geen steun van tanks of de artillerie. Als ze hier al komen en worden gebombardeerd, laten ze vervolgens hun neus hier niet meer zien...’, constateerde hij bitter.
Ook zijn commandanten lieten niet van zich horen. ‘We kennen hen niet. We hebben hen nooit gezien. We zijn hier per auto heen gebracht. We weten niet wat we moeten doen’, klaagde hij.
Op zijn Telegramkanaal ‘Filosoof in grijs gebied’ zet Golikov vraagtekens bij het nut van het inzetten van de vaak nauwelijks getrainde ex-gevangenen van Storm-Z. ‘Ik weet hoe de legerleiding over dergelijke eenheden denkt, het zijn strafbataljons. Maar in feite gaat het om duidelijke verspilling van behoorlijk gemotiveerd personeel.’
Storm-Z-rekruten zeggen dat gewonde soldaten vaak door hun meerderen in de steek worden gelaten. Een van hen kreeg zelfs het bevel van zijn commandant een gewonde kameraad te laten liggen. Een ander suggereerde dat sommige commandanten dat doen om het salaris van ‘vermiste’ soldaten in hun zak te kunnen steken. ‘We maken ons niet zozeer zorgen om ons leven, maar vooral om de vraag of onze nabestaanden wel financiële compensatie zullen krijgen’, zei hij in een video op Telegram.
Familieleden van Storm-Z-soldaten die al een tijdje niets meer van hun verwanten aan het front hebben gehoord, zeggen dat ze vaak geen antwoord krijgen als ze bij het leger aankloppen. ‘Kennelijk hebben mensen van strafbataljons geen prioriteit voor het ministerie van Defensie’, verzuchtte een van hen.
Net als Wagner wordt ook Storm-Z beschuldigd van het executeren van deserteurs of soldaten die zich tegen de bevelen in terugtrekken uit de voorste linies. Maar de Oekraïense legerwoordvoerder Serhi Tsjerevati zei daar eerder aan te twijfelen. Volgens hem heerst er in Storm-Z lang niet zo’n ‘kadaverdiscipline’ als bij Wagner, dat een deserteur zelfs voor de camera executeerde met een sloophamer.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden