In Argentinië voeren de Grootmoeders van Plaza de Mayo (in Nederland ook bekend als de Dwaze Moeders) al decennia actie om opheldering te krijgen over de vijfhonderd kinderen die tijdens de militaire dictatuur (1976-1983) zijn weggeroofd bij hun biologische ouders, tegenstanders van het regime die zijn verdwenen en vermoord. Veertig jaar na het einde van de dictatuur zijn pas 137 van deze kinderen getraceerd.
De baby’s werden veelal ter adoptie afgestaan aan gezinnen van politieagenten of militairen die het regime ondersteunden. Anderen kwamen in weeshuizen terecht en zijn mogelijk ook illegaal ter adoptie verkocht of aan buitenlandse koppels gegeven.
Het vermoeden bestaat dat enkele van deze geroofde baby’s in Nederland terecht zijn gekomen, ofwel als adoptiekind van Nederlandse ouders, dan wel als aangenomen kind van regime-aanhangers die Argentinië aan het eind van de dictatuur hebben verlaten.
‘De afgelopen jaren heb ik hier als een soort Sherlock Holmes veel onderzoek naar gedaan’, vertelt Alejandra Slutzky van de organisatie Hijos Holanda, de Nederlandse tak van de Dwaze Moeders, de Argentijnse stichting die opkomt voor de verdwenen kinderen. ‘Via sociale media en dankzij mijn contacten in Argentinië stuitte ik op casussen van families in Nederland die vragen oproepen. Maar je kunt niet zomaar bij iemand op de stoep gaan staan met de boodschap: jij bent misschien wel een gestolen kind.’
Met de campagne vragen Fiom en Hijos Holanda aan veertigers die tussen 1977 en 1983 in Argentinië zijn geboren, zichzelf te melden voor onderzoek als zij twijfels hebben over hun afkomst.
Volgens Inge op ten Berg, die bij Fiom internationale zoektochten begeleidt, is het zeer aannemelijk dat van de ruim 350 nog vermiste roofbaby’s er ook enkele in Nederland terecht zijn gekomen. ‘Uit de statistieken die wij bij het CBS hebben opgevraagd, blijkt dat er aan het einde van de Argentijnse dictatuur duizenden Argentijnen in Nederland zijn komen wonen. Dat ging natuurlijk vaak om politiek vluchtelingen, maar ook om aanhangers van het regime die het land ontvluchtten, omdat het hen te heet onder de voeten werd.’
De baby’s van toen zijn nu veertigers, die vermoedelijk in veel gevallen van hun ouders niet te horen hebben gekregen dat zij zijn geadopteerd. Fiom vindt het belangrijk om nu aandacht te besteden aan deze problematiek, omdat voor de nog levende grootmoeders van deze roofbaby’s de tijd dringt. ‘Ze hopen hun kleinkinderen nog te vinden voordat ze overlijden’, zegt Op ten Berg.
In 2014 werd een in Nederland woonachtige Argentijnse al geïdentificeerd als het verdwenen ‘kleinkind 115’: Ana Libertad. Woensdagavond vertelt de vrouw in tv-programma Spoorloos hoe zij destijds ontdekte dat de mensen van wie ze altijd had gedacht af te stammen, niet haar echte ouders bleken te zijn. Met een cameraploeg heeft ze een bezoek gebracht aan de gevangenis waar ze in 1977 werd geboren. Ze werd vermoedelijk direct bij haar moeder, Elena de la Cuadra, weggehaald. Van haar biologische moeder is nooit meer iets vernomen.
Haar vader, Héctor Baratti, werd als lid van de communistische beweging in 1978 door de militaire junta uit een vliegtuig de zee in gegooid. Omdat zijn lichaam later is teruggevonden, kon met dna-onderzoek worden vastgesteld dat zij inderdaad het kind is van Elena en Héctor.
De vrouw groeide op in Buenos Aires bij Argentijnse adoptieouders en kwam als twintiger voor de liefde naar Nederland. De ontdekking op haar 36ste dat ze niet was wie ze altijd had gedacht, maakte haar ‘heel boos’, vertelt Libertad – die onder een andere naam door het leven gaat – in Spoorloos. ‘Je denkt: dit is mijn leven, dit zijn mijn ouders. En dat is niet zo. Je weet niet wat je moet doen.’
Omdat zo’n ontdekking iemands leven op zijn kop zet, richt de Fiom-campagne zich vooral op veertigers die zelf al twijfels hebben over hun afkomst, en niet zozeer op mensen die een tip hebben over iemand in hun omgeving. Op ten Berg: ‘Het is voorstelbaar dat mensen sommige dingen misschien liever niet weten, en dat is ook hun goed recht.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden