Door migratie kwam er vorig jaar een stad als Tilburg (225.000 inwoners) bij in Nederland. In 2022 immigreerden iets meer dan 400.000 mensen naar Nederland en gingen zo'n 180.000 mensen weg.
Dat het migratiesaldo zo hoog was komt vooral door de Oekraïense vluchtelingen. Sinds 2002 kwam het saldo alleen in 2019 en 2021 (net) boven de 100.000 uit.
Vrijwel alle politieke partijen willen meer controle op de hoge migratie krijgen, onder meer vanwege de grenzen aan de gezondheidszorg en het tekort aan huizen.
Het vorige kabinet wilde ook "grip" krijgen op migratie. Ministers van VVD, D66, CDA en ChristenUnie spraken maandenlang over arbeids-, asiel- en studiemigratie. Uiteindelijk viel het kabinet over gezinshereniging voor vluchtelingen.
Wat staat er nu in de verschillende verkiezingsprogramma's over al deze soorten migratie?
Priscilla volgt belangrijke dossiers zoals migratie, klimaat en de gaswinning in Groningen.
Nederland is een kennisland en doet in de internationale academische wereld op hoog niveau mee. Afgelopen studiejaar kwam 15 procent van alle studenten aan de hbo en universiteit uit het buitenland. In totaal ging het om 123.000 internationale studenten. Het overgrote deel komt uit Europa, maar ook studeren hier duizenden studenten uit Azië.
Jarenlang stonden vooral universiteiten te springen om buitenlandse studenten, maar dat is aan het veranderen. Collegezalen zitten overvol en er is een tekort aan studentenkamers.
Alle partijen willen dan ook de studiemigratie veel of een beetje beperken. De meeste partijen willen de financiering van universiteiten anders regelen. Op dit moment verdeelt het ministerie één pot geld over alle instellingen. Hoe groter de universiteit is, hoe meer geld ernaartoe gaat.
De VVD wil ook kijken of universiteiten kunnen werken met een maximum aantal internationale studenten voor opleidingen.
Een andere maatregel die veel terugkomt in de verkiezingsprogramma's is het beperken van Engelstalige opleidingen. De PVV wil alleen nog in het Nederlands lesgeven. Andere partijen, zoals CDA, NSC en VVD, willen Engels alleen toestaan als voertaal als dat nodig is voor de arbeidsmarkt. GL-PvdA wil dat opleidingen beter onderbouwen waarom ze in het Engels zijn.
Volt en D66 staan van alle partijen het meest open voor studiemigratie.
Mensen die naar Nederland komen om te werken vormen de grootste groep migranten. Zij doen zwaar werk in bijvoorbeeld distributiecentra, de bloementeelt en (glas)tuinbouw. Een kleiner deel (de zogenoemde kennismigranten) werkt bij hightechbedrijven, zoals chipfabrikant ASML.
Veel arbeidsmigranten wonen en werken in zeer slechte omstandigheden. Vrijwel alle partijen stippen dit aan in hun verkiezingsprogramma. Ze willen uitbuiting aanpakken, maar ook het aantal arbeidsmigranten terugdringen.
Veel partijen willen dat bedrijven voortaan eerst aantonen dat er genoeg voorzieningen, zoals huisvesting, zijn in de gemeente. Dit staat in het programma van onder meer VVD, GL-PvdA, CDA, ChristenUnie en D66.
BBB en JA21 zien het liefst dat arbeidsmigranten huisvesting krijgen op het bedrijventerrein waar ze werken.
Volgens NSC is er niet zomaar voor elk nieuw bedrijf plek in Nederland. Het moet wel van toegevoegde waarde zijn voor de brede Nederlandse welvaart. Grote distributiecentra zouden hier minder goed bij passen.
Het beperken van arbeidsmigratie uit andere Europese landen is ingewikkeld vanwege het vrije verkeer binnen de EU. In 2021 kwamen bijna 39.000 Europeanen naar Nederland om te werken. Van buiten Europa ging het om zo'n 18.000 mensen.
CDA wil in Brussel het debat aangaan over het beperken van de arbeidsmigratie uit Oost-Europa. NSC wil kijken of lidstaten weer meer kunnen reguleren. Ook de ChristenUnie wil dat het mogelijk wordt voor EU-lidstaten om onderling afspraken te maken over het aantal arbeidsmigranten en de duur van de arbeidsperiode.
VVD wil een apart stelsel van sociale zekerheid invoeren voor arbeidsmigranten van buiten de EU, zodat migranten hun opgebouwde verzekering mee terug kunnen nemen naar hun land van herkomst. Dat zou terugkeer aantrekkelijker maken. D66 wil ook dat arbeidsmigranten opgebouwde rechten (zoals pensioen of AOW) in de vorm van een eenmalige betaling mee kunnen nemen als ze vertrekken.
GL-PvdA wil seizoenswerk wettelijk afschaffen en werkgevers verplichten om 85 procent van de werknemers in dienst te nemen. Ook wil de partij belastingvoordeel voor expats afschaffen. Dat staat ook in het verkiezingsprogramma van PvdD, NSC en de ChristenUnie.
Migratie, en in het bijzonder asiel, is al jarenlang een splijtzwam in de politiek. Rechtse partijen staan voor een strenger asielbeleid en willen dat er minder asielzoekers naar Nederland komen. Linkse partijen pleiten voor humane opvang en staan meer open voor vluchtelingen.
Dat is nu niet anders. Zo wil de PVV vanzelfsprekend een asielstop. BBB wil het aantal asielzoekers (inclusief nareizende gezinsleden) beperken tot 15.000 per jaar.
De herinvoering van een tweestatusstelsel vinden we dit jaar ook terug in de verkiezingsprogramma's. CDA, NSC en VVD zijn hier voorstander van. In dit stelsel wordt onderscheid gemaakt tussen vluchtelingen die vervolgd worden vanwege hun geaardheid, geloof of politieke kleur en oorlogsvluchtelingen.
Deze laatste groep krijgt minder rechten en komt bijvoorbeeld niet (meteen) in aanmerking voor gezinshereniging. Het idee is dat zij, als de oorlog voorbij is, terug kunnen.
Ook gaat het in vrijwel alle verkiezingsprogramma's over migratiedeals met derde landen, zoals Tunesië. De Europese Commissie werkt op dit moment aan afspraken met het Noord-Afrikaanse land. In ruil voor geld moet het land voorkomen dat migranten de Middellandse Zee oversteken.
VVD en andere rechtse partijen zijn uitgesproken voorstander van zulke deals, terwijl Volt en PvdD juist tegen zijn.
GL-PvdA en D66 proberen te balanceren. De partijen zijn niet uit principe tegen afspraken met de omringende landen van de EU, maar hebben wel veel mitsen en maren. Of zoals D66 schrijft: "De lat ligt hoog." Met landen die zich niet houden aan het internationale recht en de mensenrechten schenden willen de partijen geen deals sluiten. De afspraken met Tunesië moeten dan ook van tafel, staat in beide programma's.
Verder zijn alle partijen ervan doordrongen dat de meeste oplossingen in Brussel gezocht moeten worden. Lidstaten doen daar komende winter opnieuw een poging om een pact te sluiten. De kern: procedures en opvanglocaties aan de buitengrenzen voor asielzoekers die weinig kans maken op bescherming in de EU. En kansrijke asielzoekers solidair verdelen.
GL-PvdA is niet tegen, maar wil wel dat de procedures snel verlopen, zodat mensen niet maandenlang vastzitten in zulke locaties. Daarnaast mogen kinderen nooit in detentie worden gehouden. Ook D66 is niet bij voorbaat tegen, maar wil wel dat de opvang in landen aan de buitengrenzen dan in orde is.
Voor JA21 gaan de plannen van de Europese Commissie niet ver genoeg. De partij wil geen verdeling van vluchtelingen over Europa en pleit voor procedures in landen buiten de EU.
Source: Nu.nl algemeen