Ze zijn met een mannetje of tachtig uit Roemenië gekomen, hebben in twee touringcars en diverse busjes 2.000 kilometer afgelegd. Ze zijn gekomen om hun achterstallige salaris op te eisen. En ze zijn niet van plan zich weg te laten sturen. ‘We gaan niet weg voor we het geld krijgen.’
Maandagavond werd Microsoft opgeschrikt door een actie van woedende Roemeense werknemers op bedrijventerrein Agriport in Middenmeer. Ze werkten mee aan de bouw van het tweede datacenter van Microsoft in Middenmeer. Maar een deel van hun salaris is nooit uitbetaald.
En dus komen ze het zelf halen, zegt een Roemeense werknemer maandagavond tegen NH Nieuws: 1,3 miljoen euro voor 120 arbeidsmigranten. ‘Voor Microsoft is een miljoen euro wisselgeld. Maar ons leven hangt ervan af.’ 1,3 miljoen euro zeggen ze te goed te hebben, voor 120 arbeidsmigranten.
De bouw was toch al omstreden. In 2021 stelde de provincie Noord-Holland de bouw van de datacenters in de gemeente Hollands Kroon, waaronder Middenmeer valt, ter discussie. De datacenters zouden zoveel water nodig hebben om de apparatuur te koelen dat een tekort aan drinkwater voor huishoudens zou kunnen ontstaan. De cijfers klopten niet.
Maar dit jaar kreeg Microsoft alsnog een vergunning van de provincie, omdat de bouw en het gebruik van het datacenter volgens de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied geen negatieve gevolgen had voor de nabijgelegen Naturagebieden.
120 Roemeense arbeidsmigranten werkten mee aan de bouw. Na het klaren van de klus keerden ze terug naar Roemenië in de veronderstelling dat ze hun loon over de laatste periode nog zouden ontvangen. Maar als onderaannemer Ac Plc Netherlands op 6 september door de rechtbank in Amsterdam failliet wordt verklaard, horen ze niets meer. En kunnen de Roemenen naar hun geld fluiten.
Microsoft is formeel geen partij in dit conflict, zegt een woordvoerder. Het Amerikaanse computerbedrijf heeft de aannemer – het Britse bouwbedrijf Mace Group – keurig betaald. De problemen ontstonden pas toen de onderaannemer waarvoor de Roemenen werkten, failliet werd verklaard.
Vakbond FNV herkent de ellende voor de Roemenen, zegt bestuurder Hans Crombeen. ‘Ac Plc Netherlands? Nooit van gehoord. Je ziet een enorme keten van onderaannemers die er alleen op gericht lijken te zijn om hun verantwoordelijkheden te ontlopen. Ze zijn vaak niet meer dan een 06-nummer en een busje. Ze zijn nauwelijks aan te spreken, we hebben er de buik van vol.’
De FNV pleit voor nieuwe wetgeving zoals in Spanje, waar bij bouwprojecten maximaal drie lagen van onderaannemers worden toegestaan. Crombeen: ‘Zodat de hoofdaannemer niet te ver staat van de partij die het werk uitvoert. Het is mooi dat na de Polen nu ook de Roemenen zich niet langer laten piepelen.’
Dinsdag staan de Roemenen rokend en druk gesticulerend voor hotel Van der Valk in Wieringerwerf, waar ze de nacht hebben doorgebracht. In eigen land kan niemand ze helpen, zegt de woordvoerder van de mannen, die anoniem wil blijven om de onderhandelingen met Microsoft en bouwbedrijf Mace niet te verstoren. Hun geld ligt hier in Middenmeer.
Hun actie heeft indruk gemaakt, constateren de Roemenen: hun woordvoerder is ontboden om een overeenkomst te tekenen. Praten met de pers is vanaf dat moment taboe, de Roemenen weigeren ook op de foto te gaan.
In een persbericht laat het Britse bouwbedrijf Mace weten bereid te zijn ‘een deel van het loon terug te betalen dat de insolvente onderaannemer hen verschuldigd is’. Mace zal de Roemenen ook bijstaan in hun claim tegen Ac Plc Netherlands.
Voor de Roemenen is de handreiking van Mace voldoende om hun actie te beëindigen en terug naar huis te gaan. Toch is hun woordvoerder er nog niet helemaal gerust op. ‘Ik ben pas blij als het geld op onze rekening staat.’ En glimlachend: ‘Anders komen we terug.’ Niet om opnieuw in Nederland te werken. ‘Ik denk niet dat we hier ooit nog welkom zijn. Maar we gaan deze overwinning groots vieren in Roemenië.’
Over de auteur
Robèrt Misset is economieverslaggever voor de Volkskrant en schrijft met name over retail en horeca. Hij was eerder ruim dertig jaar sportverslaggever.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden