‘Als het zonnetje schijnt, zijn we met twintig man, hoor’, zegt Hennie. Zij is de enige dame in het vanmiddag achtkoppige gezelschap dat weigert de regen een spelbreker te laten zijn. Maar het zijn niet de verrichtingen van de plaatselijke jeu-de-boulesvereniging Boulesplezier die de berichtgeving over Nieuw-Weerdinge domineren.
Het Drentse dorp ligt op de route tussen Emmen en Ter Apel. In de eerste plaats staan een treinstation en een coffeeshop, in de tweede het aanmeldcentrum voor asielzoekers. Net als in Ter Apel veroorzaakt ook hier in Nieuw-Weerdinge een betrekkelijk kleine groep veiligelanders grote overlast. Op doortocht, vaak onder invloed van drank en/of drugs, schelden ze jonge vrouwen uit, sluipen ze in, stelen ze.
‘Het gedonder’ – de senioren kunnen er tussen de worpen door allemaal over meepraten. Bij de een stonden ‘de buitenlanders’ plots in de voortuin, de ander heeft inmiddels bewakingscamera’s bij de voor- en achterdeur. ‘Twee huizen verderop sloegen ze de drankvoorraad uit de blokhut achterover.’ Met de slijptol die ze buitmaakten, ontdeden ze fietsen van hun slot.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in het noorden van Nederland en verslaat ontwikkelingen in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe
Job Stavast is met zijn 90 jaar nestor en erelid van de vereniging. Terwijl hij op zondagochtend in de kerk zat, sloop een knaap zijn huis binnen en pikte zijn jas, telefoon, iPad – en een doos bonbons.
De eigenaar van het pompstation aan de overkant zag het gebeuren en belde de politie. Die greep de dief in de kraag. De bewakingscamera van de overbuurman legde alles vast. ‘Ik vond het leuk om terug te zien en lig er niet wakker van. Maar het frustrerende is: ze doen er niets mee. Ze moeten ze gewoon opsluiten.’
De achterdeur stond op een kier, geeft Stavast ruiterlijk toe. ‘Vroeger kon dat hier nog’, zegt Hennie. ‘Maar nu echt niet meer.’
De oudere garde van Nieuw-Weerdinge vertelt graag. Over de tijd dat het veen nog werd afgegraven. En later, toen de hefbrug de trots van het dorp was. Maar vraag tijdens de koffiepauze naar afgelopen zaterdag, en het blijft even stil.
Dit gebeurde er zaterdagmiddag . Een 22-jarige Algerijn werd naar verluidt betrapt bij het stelen van geld uit een auto. Gealarmeerde burgers snelden toe en hielden hem staande. Hij kreeg een schop, raakte gewond en moest naar het ziekenhuis. Een 50-jarige inwoner werd aangehouden op verdenking van mishandeling.
‘Je kon er eigenlijk op wachten dat het een keer mis zou gaan’, zegt burgemeester Eric van Oosterhout van Emmen. ‘Het mag niet, het deugt niet, maar ik begrijp het wel. Het is een uiting van wanhoop.’
Een paar weken geleden openden de burgerwachten van Ter Apel en Nieuw-Weerdinge met veertig man een klopjacht op een vermeende dief. In een gesprek met staatssecretaris Eric van der Burg, een week later in Ter Apel, bracht Van Oosterhout dat incident op om de urgentie van de problemen nog eens te onderstrepen.
Het aantal veiligelanders dat problemen veroorzaakt in en rond Ter Apel moet worden teruggebracht, vindt de burgemeester. Maar afspraken daarover worden al een half jaar geen gestand gedaan. Het gaat daarbij vooral om een speciale, vrijheidsbeperkende opvanglocatie voor asielzoekers die geen kans hebben op een verblijfsstatus – de categorie waar de raddraaiers in vallen.
‘Wij doen ons stinkende best om aan te kaarten dat het zo niet langer gaat’, zegt de burgemeester. ‘Ik word niet gauw moedeloos, maar dit is heel frustrerend.’
Het is niet dat hij niet gewaarschuwd heeft, zegt ook Wim Katoen. Vorige maand schreef de voorzitter van Plaatselijk Belang Nieuw-Weerdinge nog een brandbrief naar de staatssecretaris en alle fractievoorzitters in de Tweede Kamer over de ‘niet acceptabele overlast’ in het dorp, over ‘criminele en intimiderende activiteiten’ door ‘met name Noord-Afrikaanse jonge mannen’.
Zijn voorspelling, toen al: ‘Door de enorme ondercapaciteit van de politie in de regio Drenthe en Oost-Groningen worden inwoners gedwongen zelf nu maar het heft in eigen hand te nemen.’
Als voorbeeld geeft Katoen een voorval van begin oktober. Toen moesten inwoners na een burgerarrest volgens hem bijna twee uur wachten op de politie. En wegens gebrek aan celcapaciteit ging de vermeende winkeldief vrijuit.
De politie Noord-Nederland zegt echter dat er afgelopen zaterdag binnen tien minuten agenten ter plaatse waren. Die reageerden bovendien niet op een melding van diefstal, maar op een melding van de mishandeling.
‘De groep heeft ervoor gekozen om niet direct de politie te bellen, maar om de man te achtervolgen en te confronteren met hun verdenkingen’, verklaart de politie. Onderzoek is nog gaande, de verdachte is inmiddels weer op vrije voeten.
Volgens Wim Katoen werd wel meteen contact gezocht met toezichthouders van Veiligheidszorg Drenthe. ‘Tegen de afspraken in waren die niet in het dorp aanwezig.’ Bovendien, zegt hij, nemen mensen door eerdere ervaringen niet meer de moeite de politie te bellen. ‘Het heeft toch geen zin. Deze gastjes kunnen alles maken en hebben de overheid in hun greep. Daarom nemen mensen het heft in eigen hand.’
Dat lijkt te zijn gebeurd, zaterdagmiddag. Burgemeester Van Oosterhout erkent dat beschikbaarheid van politie een probleem is in de regio, en ook dat er zaterdagmiddag dingen niet goed zijn gegaan met onderlinge afspraken. Donderdag heeft hij daarover overleg met de politiechef in Noord-Nederland.
‘Maar dit is de achterkant van het probleem. Je kunt een nieuwe bandenplakset vragen, maar als je over een weg vol punaises fietst, gaat dat niet veel helpen.’
Voor Wim Katoen is de maat al meer dan vol. ‘Ik keur geweld nooit goed. Maar het is wel een vreemd gezicht dat na alles wat gebeurd is plots een van onze mensen wordt opgepakt.’ Hij zegt niet te weten wie de verdachte is. ‘Zelfs in appgroepen blijft het stil. En als het in Nieuw-Weerdinge stil wordt, broeit er iets.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden