Terwijl maandagavond in Gaza de strijd tussen Israël en Hamas verhevigde, waren de schijnwerpers even gericht op de andere kant van de wereld. De Israëlische VN-ambassadeur, Gilad Erdan, luisterde een bijeenkomst van de VN-veiligheidsraad in New York op door tijdens zijn toespraak een Davidster met de woorden ‘nooit meer’ op te spelden, verwijzend naar de Holocaust. ‘Nooit meer is nu’, stelde hij vastberaden.
Vlak daarvoor was Erdan fel van leer getrokken tegen het vermeende stilzwijgen van de internationale gemeenschap over de gruweldaden van Hamas van 7 oktober. ‘Sommige lidstaten hebben de afgelopen tachtig jaar niets geleerd. Sommigen van jullie zijn vergeten waarom dit instituut werd opgericht’, sprak hij zijn collega’s vermanend toe.
Sinds het uitbreken van de oorlog ligt de Israëlische hardliner op ramkoers met de VN. Toen de secretaris-generaal van de VN António Guterres een week geleden zei ‘dat het belangrijk is te erkennen dat de daden van Hamas niet in een vacuüm hebben plaatsgevonden’, reageerde hij als door een wesp gestoken. Hij riep op tot Guterres’ onmiddellijke aftreden en kondigde een visumstop voor VN-medewerkers aan – die overigens niet is ingevoerd. ‘De tijd is gekomen om hen een lesje te leren’, zei Erdan.
Tot zijn ontsteltenis zag Erdan afgelopen vrijdag echter de Algemene Vergadering van de VN vrijdag een resolutie aannemen waarin de strijdende partijen werden opgeroepen tot een staakt-het-vuren. Wederom reageerde Erdan furieus: ‘De VN heeft geen grammetje legitimiteit of relevantie meer.’
Het VN-ambassadeurschap was nooit Erdans droombaan. Eerdere aanbiedingen van premier Netanyahu, zijn partijgenoot, om de functie te bekleden sloeg hij af. Niet alleen omdat Israël de VN vaak beschuldigt van vooringenomenheid jegens het land, maar ook omdat Netanyahu naar verluidt de neiging heeft ambitieuze partijgenoten weg te promoveren naar New York.
Sinds hij twintig jaar geleden zijn intrede maakte in de Israëlische politiek als lid van de Knesset, is Erdan gestaag opgeklommen binnen de Likud-partij. Op zijn 53ste heeft hij een waslijst aan ministeriële functies op zijn politieke cv staan: van milieubescherming tot publieke veiligheid, en van binnenlandse zaken tot regionale samenwerking.
Een politieke duizendpoot dus, maar wel een die zich op elke post positioneert als een havik bij Israëls veiligheid. Dat kon wellicht ook niet anders, voor iemand die zijn politieke carrière begon onder de hoede van oud-premier en befaamde hardliner Ariel Sharon. Zo stelde hij als minister van Milieubescherming dat de illegale nederzettingen van Israël op de Westelijke Jordaanoever gelegaliseerd moeten worden. En als hoofd van het ministerie van Openbare Veiligheid zette hij zich in om het voor burgers makkelijker te maken een wapenvergunning te krijgen.
Ook op het internationale toneel liet hij zich gelden tegen hen die hij als Israël-vijandig zag. In zijn periode als minister van Strategische Zaken ontzegde Erdan leden van twintig organisaties die opriepen om Israël te boycotten de toegang tot het land. UNRWA, de VN-organisatie die opkomt voor Palestijnse vluchtelingen, werd door Erdan in 2021 als ‘anti-Israëlisch en antisemitisch’ bestempeld.
Door zijn temperament ging hij ook een aantal keer flink de mist in. Toen Amerikaans president Donald Trump in 2017 zijn eerste bezoek aan Israël bracht, behoorde Erdan tot het welkomstcomité. Hij presteerde het om in de 15 seconden die hem toebedeeld waren een auto-ongeluk dat zojuist had plaatsgevonden in Tel Aviv als mogelijk terroristisch te bestempelen. De Israëlische politie had daarvoor echter al vastgesteld dat dit niet het geval was.
Een geruchtmakende affaire betrof zijn foutieve beschuldigingen van terrorisme aan het adres van een Arabisch-Israëlisch burger die protesteerde tegen het slopen van huizen in een Bedoeïenendorp. Yakub Abu al-Kiyan werd door de Israëlische politie in zijn auto doodgeschoten. Het onbestuurde voertuig kwam in botsing met een groep politieagenten, waarbij een van hen omkwam. Erdan beweerde dat Abu al-Kiyan een IS-terrorist was die met zijn auto op de politie in wilde rijden. De beschuldigingen werden door de Israëlische inlichtingendienst weersproken.
En nu is er dus de Davidster, waar ook in Israël kritiek op klinkt. Dani Dayan, de directeur van Holocaustmuseum Yad Vashem in Jeruzalem, stelt dat Erdan met deze actie ‘schande toebrengt aan zowel de slachtoffers van de Holocaust als de staat Israël’. Terwijl de Davidster ‘de hulpeloosheid van het Joodse volk’ symboliseert, zijn Israëliërs vandaag de dag volgens Dayan juist ‘de baas over hun eigen lot’.
Het zal Erdan niet deren. De man wiens politieke carrière in het teken staat van het te vuur en te zwaard verdedigen van de Israëlische staat, lijkt ook nu onvermurwbaar: ‘We dragen deze ster tot jullie de gruweldaden van Hamas veroordelen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden