De debatten en presentatie van de laatste verkiezingsprogramma’s lijken de kiezer nauwelijks te beïnvloeden, blijkt uit een dinsdag gepubliceerde peiling van EenVandaag/Ipsos. Weliswaar stijgt GroenLinks-PvdA in de peiling met 2 naar 22 zetels, maar grote verschuivingen blijven uit.
Met die lichte stijging nadert de partij de VVD en Pieter Omtzigts Nieuw Sociaal Contract (NSC), die nagenoeg stabiel blijven met respectievelijk 28 en 26 zetels in de Ipsos-peiling. De drie partijen worden gevolgd door PVV (17 zetels) en BBB (12 zetels), de rest volgt met 1 tot 8 zetels.
Van de topdrie die zich de afgelopen tijd in verschillende peilingen heeft gevormd, lijkt alleen GroenLinks-PvdA partijleider Frans Timmermans te profiteren van de campagneaftrap, al is dat nog zeer beperkt. De verschillen zijn zo klein dat van een kentering zeker nog geen sprake is, bovendien geldt er bij peilingen altijd een foutmarge.
Naast de debatten blijkt ook de presentatie van het langverwachte partijprogramma van Omtzigts NSC vorige week dinsdag maar weinig invloed te hebben op kiezers. De vorige peiling kwam de partij nog op 27 zetels, nu op 26. Uit onderzoek van het Opiniepanel van Eenvandaag blijkt dat slechts eenderde van de NSC-kiezers op de partij stemt vanwege de standpunten; voor een meerderheid is partijleider Omtzigt doorslaggevend.
Nog altijd zeggen veel kiezers te twijfelen, slechts een derde is zeker over de keuze. Toch zijn ze opvallend honkvast als het aankomt op hun voorlopige voorkeur. Dat bleek vorige week woensdag uit een peiling van I&O Research waarin eveneens nauwelijks verschillen waren te zien. VVD, GroenLinks-PvdA en NSC gingen daar net als in de voorgaande weken aan kop met 25 tot 27 zetels met als achtervolgers PVV (19) en BBB (11).
De nieuwe peiling van Ipsos bevestigt bovendien dat het Israëlisch-Palestijnse conflict, dat tot flinke maatschappelijke spanningen leidt, nog weinig verandert aan de keuze van de kiezer. Partijen als de PVV en Denk, die zich als tegenpolen in stevige bewoordingen in zowel de Kamer als daarbuiten over het conflict uitspraken, blijven in beide peilingen op een nagenoeg gelijk aantal zetels staan.
Dat er weinig verandert, betekent niet dat er geen verschuivingen mogelijk zijn. Uit de peiling blijkt dat partijen nog veel van elkaar kunnen winnen. NSC heeft het grootste potentieel, maar kan ook nog de meeste zetels verliezen aan concurrenten. Zo kan de partij volgens de Ipsos-peiling nog 3 zetels winnen van de BBB, maar er ook nog 2 verliezen.
Hessel von Piekartz
BBB-voorvrouw Caroline van der Plas heeft voor de tweede maal deze week voorzichtig uitgehaald naar haar concurrent Pieter Omtzigt van NSC. Zijn standpunt dat de veestapel zal moeten krimpen noemt de BBB-leder ‘echt D66-taal’.
De kritiek uit de BBB-leider ditmaal in een interview met De Telegraaf. Eerder deze week gebeurde dat na de presentatie van het verkiezingsprogramma van Omtzigt. Het is niet nieuw dat de twee politici radicaal anders denken over toekomst van de vleessector. Omtzigt heeft, anders dan de BBB, niets met de bio-industrie. Hij is een groot voorstander van dierenwelzijn en stemt op dit gebied soms mee met de Partij voor de Dieren.
Nieuw is wel dat Caroline van der Plas de verschillen tussen haar en Omtzigt uitvergroot. Sinds deze week is ze kritisch op het Kamerlid dat ze eerder altijd stevig tegen de borst drukte. ‘Ik weet al langer dat Pieter heel erg kritisch is op de intensieve veehouderij’, erkent ze in De Telegraaf. Maar zijn opmerkingen dat de veestapel moet krimpen en dat er zelfs een stop moet komen op de bouw van megastallen, doet het niet goed bij Van der Plas. ‘Het is echt D66-taal, Wakker Dier-taal! Partij voor de Dieren! Ik denk dat Pieter over de intensieve veehouderij aan de activistische kant staat’, aldus Van der Plas. Ze benadrukt dat haar kritiek gaat over Omtzigts programma en ‘niet over hem als persoon’.
Het is niet ondenkbaar dat Van der Plas haar eigen partij wat kleur op de wangen wil geven nu uit meerdere kiezersonderzoeken blijkt dat ze niet meer als grootste partij wordt gepeild (zoals dit voorjaar nog gebeurde na de Provinciale Statenverkiezingen), maar eerder richting de vijfde plek afzakt. Een deel van haar kiezers overweegt om over te lopen naar Omtzigts NSC. Van der Plas zal daarom de verschillen tussen de twee partijen willen benadrukken.
De kans dat het tot een moddergevecht komt is echter nihil. Van der Plas en Omtzigt denken over veel onderwerpen hetzelfde, zoals over het verhogen van het minimumloon en investeringen op het platteland. Omtzigt heeft – net als de BBB – ook veel raakvlakken met de boerenbelangen. Zo is Omtzigt tegen het verplicht uitkopen van boeren om de stikstofuitstoot te verlagen. Hij is ook kritisch op de overheid die tot op heden niet altijd heeft gekeken naar de werkelijke staat van de natuur, maar vooral naar rekenmodellen, die soms fors afwijken van de werkelijkheid. De ‘schijnmodellen’ moeten van Omtzigt van tafel en niet misbruikt worden om boeren te straffen.
Afgelopen zondag nog verklaarde BBB-leider Van der Plas dat ze ‘graag met Pieter’ in een coalitie wil na de verkiezingen. Dat standpunt is ongewijzigd.
Natalie Righton
Staatssecretaris Eric van der Burg voor Asielzaken is tijdelijk uitgeschakeld. Door de ‘gevolgen van een zware voedselvergiftiging’ die hij vorige week al opliep tijdens een dienstreis in het Caribisch deel van het Koninkrijk is hij tijdelijk niet in staat om zijn functie uit te voeren, meldt het kabinet van de koning.
De bewindspersoon is volgens een woordvoerder afgelopen week kortstondig opgenomen in het ziekenhuis ‘op een van de eilanden’ vanwege de klachten, maar is daar inmiddels weer uit. Verwacht wordt dat zijn herstel echter langer gaat duren dan een paar dagen, waardoor hij formeel vervangen zal moeten worden.
De woordvoerder kan niet zeggen of Van der Burg al zal terugkeren tijdens de verkiezingscampagne. ‘Hij is er weer wanneer hij er weer is, verder doen wij geen mededelingen over zijn gezondheid.’
Van der Burg, die op plek vier staat van de VVD-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer, staat momenteel onder hoge werkdruk om de groeiende druk op de asielopvang in goede banen te leiden. Asielzoekers die zich dit weekeinde in Ter Apel melden, zullen opnieuw de nacht moeten doorbrengen in de wachtruimtes van de Immigratie- en Naturalisatiedienst, omdat er te weinig normale opvangplekken zijn. Aankomende dinsdag zal de Eerste Kamer besluiten of de omstreden spreidingswet wordt behandeld of niet, waardoor gemeenten verplicht zouden kunnen worden om asielzoekers op te vangen.
Gezien de zwaarte van zijn portefeuille wordt Van der Burg vanaf maandag 30 oktober vervangen door Christophe Van der Maat, die momenteel staatssecretaris voor Defensie is. Zijn taken worden weer tijdelijk overgenomen door Defensieminister Kajsa Ollongren. Om dit mogelijk te maken zal de koning Van der Maat aankomende maandag op de meest eervolle wijze ontslag verlenen als staatssecretaris van Defensie en hem met ingang van 30 oktober 2023 op paleis Noordeinde beëdigen tot tweede staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.
Natalie Righton
Forum voor Democratie (FvD) schort zijn campagneactiviteiten voor de naderende Tweede Kamerverkiezingen voor enkele dagen op vanwege de aanval op lijsttrekker Thierry Baudet gisteravond. Dat heeft de partij bekendgemaakt op X. In de tussentijd beraadt FvD zich op aanvullende veiligheidsmaatregelen.
Source: Volkskrant