Na het eerste halfuur debat valt op dat Frans Timmermans veel genereuzer over Omtzigt spreekt, dan andersom. Timmermans zoekt duidelijk de verbinding en zegt bijvoorbeeld dingen als: ‘Omtzigt zegt terecht….’ En ‘dit ondermijnt waar Omtzigt en ik in geloven’.
Pieter Omtzigt is vooral bezig zichzelf en zijn partij te promoten. Hij is meer ‘ik’ dan ‘wij’-georiënteerd. ‘Het is mij gelukt om…’, ‘Ik ben hier al vijftien jaar mee bezig’ en ‘Ik heb bij de Raad van Europa een voorstel ingediend’.
Als de gewenste hervorming van het belastingstelsel aan de orde komt, openbaart zich een klassiek ideologisch verschil tussen de (linkse) PvdA’er en (rechtsere) ex-CDA’er. Timmermans noemt het huidige belastingstelsel ‘zeer, zeer oneerlijk’ en maakt duidelijk dat hij voor hogere vermogensbelastingen is. Omtzigt draait daar van weg en stelt dat vermogens in Nederland niet lager worden belast dan in de rest van Europa, behalve voor de ‘0,1 procent’ meest vermogenden.
Met andere woorden: NSC wil – anders dan GroenLinks-PvdA – alleen de extremen in de vermogensverdeling aanpakken. Het probleem is echter dat die Quote 500-groep veel meer belastingontwijkingsmogelijkheden heeft dan mensen met een ton spaargeld. Maar dat zegt Omtzigt er niet bij.
Yvonne Hofs
Omtzigt leidt het eerste themablokje over ‘Goed bestuur’ in. Dat thema is niet toevallig het eerste hoofdstuk uit zijn verkiezingsprogramma. Omtzigts boek Een nieuw sociaal contract, waarnaar hij zijn partij heeft genoemd, gaat voor een belangrijk deel over het falen van het openbaar bestuur.
De inleiding van de NSC-leider is een samenvatting van dat openingshoofdstuk uit zijn programma. Het is een opsomming van zijn bekende stokpaardjes. Hij pleit onder andere voor een districtenstelsel en geeft af op ‘koopkracht- en stikstofmodelletjes’ die volgens hem het politieke beleid teveel bepalen. Ook breekt Omtzigt een lans voor een minderheidskabinet, omdat dit mogelijk slagvaardiger is en minder ‘dichtgetimmerd’ is. Hij vraagt Timmermans hoe hij hierover denkt. Timmermans: ‘ik hoor niet veel dingen waarmee ik het oneens ben.’
Frans en Pieter hebben zo te horen een mooie toekomst samen, wellicht samen in een volgend (minderheids)kabinet? Matroos bespeurt ook ‘liefde in de lucht’. Haar samenvatting: ‘Ik zie het wel tot een huwelijk komen.’
Yvonne Hofs
Omtzigt en Timmermans zijn het niet eens over de VN-resolutie over een humanitair-staakt het vuren in de oorlog tussen Israël en Hamas, waarbij Nederland zich onthield van stemming. De NSC-lijsttrekker heeft begrip voor het besluit van het kabinet. Bovendien, zegt Omtzigt, ‘gaat zo’n resolutie het verschil niet maken’.
Hij verwacht meer van het Internationaal Strafhof in Den Haag. ‘De hoofdaanklager was aan de grens met Gaza de afgelopen dagen. Ga achter die hoofdaanklager staan, zorg dat die onderzoek kan doen.’
‘De politiek doet er ook toe’, reageert Timmermans. ‘Het straalt negatief af op Nederland dat het kabinet niet voor de resolutie heeft gestemd, terwijl meerdere ministers wel hebben opgeroepen tot een staakt-het-vuren.’
Loes Reijmer
Gespreksleider Diana Matroos opent het debat voor een bomvolle theaterzaal, die voornamelijk is gevuld met supporters (zoals partijleden) van GroenLinks, PvdA en NSC. Ze vraagt het publiek niet te veel te juichen en te klappen, omdat dit ten koste gaat van de tijd voor de inhoudelijke discussie. ‘En dat gaat ten koste van de kiezers die zitten te kijken en een keuze moeten maken.’
Daar gaan we al: alsof de kiezer op 22 november alleen de keus heeft tussen NSC en GroenLinks-PvdA. Dat is natuurlijk niet zo, maar wel het beeld dat Timmermans en Omtzigt deze avond willen uitdragen.
Timmermans begint ook met de opmerking dat ‘wij (hij en Omtzigt – red.) heel veel delen in onze analyse over wat er mis is in de samenleving’. En: ‘Wij kiezen allebei echt voor de diepte. Dat heb ik nog niet opgemerkt bij andere partijen.’ Het wordt meteen al heel gezellig tussen de twee. Matroos suggereert dat Omtzigt en Timmermans een soort broers zijn. Omtzigt begint wat ongemakkelijk te kijken en maakt een ontwijkingsmanoeuvre. Hij zegt: ‘Ik vind het vooral fijn dat we vanavond geen belangrijke thema’s in een paar oneliners hoeven te behandelen.’
Yvonne Hofs
Het debat tussen Pieter Omtzigt (Nieuw Sociaal Contract) en Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) is vanavond ook via een online livestream te volgen.
Source: Volkskrant