Israël is veruit de sterkste militaire macht in zijn regio. Hamas is de underdog, maar wel eentje zo vals en sluw dat het de Israëlische overmacht relatief maakt. De Israëliërs voeren hun aanvallen op doelen in Gaza steeds verder op, nu ook over de grond, maar daarmee raken ze politiek steeds meer in het defensief. De wereldopinie is kritisch en zelfs hun westerse bondgenoten zijn hun aanvankelijke steun gaan omkleden met oproepen tot zelfbeheersing en wijsheid. Israëls macht blijkt betrekkelijk.
Precies zoals Hamas het heeft gewild met de door haar aangerichte en demonstratief met webcams geregistreerde slachtpartij onder Joodse burgers op Zwarte Zaterdag. Zij wist dat Israël niet zou reageren met de olijftak maar met vuur en staal. Zij wist dat daarbij burgers in Gaza om het leven zouden komen. Zij wist dat dit tot woede tegen Israël zou leiden onder de Arabische massa’s en elders in de wereld. Zij wist dat vanaf dag 2 steeds minder zou gaan over de Hamas-gruwelen en steeds meer over de Israëlische bombardementen en bezetting. Zij wist dit allemaal van tevoren en wilde dit ook. De burgerdoden in Gaza waren in dit cynische strijdplan voorbestemd en ingecalculeerd als kanonnenvoer en schaakstukken.
Over de auteur
Arie Elshout is journalist en columnist voor de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in de VS en Brussel. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Na drie weken oorlog is de realiteit dat dit Israël in een lastig parket heeft gebracht, ondanks of juist vanwege zijn militaire slagkracht. Had het dan niet moeten reageren? Dat is moeilijk. In machtspolitiek draait het om ‘geloofwaardigheid’. Tegenstanders moeten weten dat ze je niet ongestraft kunnen aanvallen. Als je hard wordt geraakt, mep je dubbel zo hard terug. Het risico is dat je uit angst om zwak te lijken met zo’n bikkelharde reactie komt dat zij op jezelf terugslaat.
Het geloofwaardigheidsdenken wordt dan een fuik waarin je lelijk verstrikt kan raken. Dat lijkt nu ook met Israël te gebeuren. Met een rolverwisseling als gevolg: de agressor, Hamas die de oorlog is begonnen, is voor velen nog hooguit een voetnoot, de meeste kritiek richt zich op Israël, de aangevallene. Vanwege zijn gestaalde antwoord.
Hamas moet bestreden worden, maar niet zo, las ik ergens. Hoe dan wel, werd er niet bij gezegd. Hamas doodde 1400 Israëliërs. Niet reageren was geen optie. Zeker niet voor een land dat zich bij zijn ontstaan voorgenomen heeft dat joden zich nooit meer zoals in de Holocaust zonder verzet naar de slachtbank zullen laten leiden. Anders reageren dan? Dat zou kunnen.
Israël zou met gerichte acties Hamas-strijders kunnen doden. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan tegen een tegenstander die zich bij wijze van (guerrilla-)tactiek als ‘een vis in het water’ mengt onder de Gaza-bevolking. Zij opereren vanuit woningen en civiele gebouwen, dragen veelal burgerkleding en rijden in gewone auto’s. Hoe gericht de Israëliërs ook te werk gaan, dan is het onvermijdelijk dat er bij acties onschuldige slachtoffers vallen. Die Hamas dan weer publicitair uitbuit. Gerichte operaties, het klinkt in theorie mooi, de praktijk is weerbarstiger.
Ook als Israël zo gericht mogelijk te werk gaat, blijft het kwetsbaar voor kritiek. Volgens het oorlogsrecht is het zo dat als Hamas-terroristen zich verschansen in een ziekenhuis of een woning, Hamas verantwoordelijk is voor de burgerdoden die vallen bij een gevecht met de Israëliërs, schrijft David French, een columnist van The New York Times die in Irak diende als jurist van een Amerikaanse legereenheid. Er is echter maar één partij die aangesproken wordt op de plicht het humanitaire oorlogsrecht na te leven: Israël. Met de beelden die een grondoffensief zullen opleveren, zal dat nog sterker gaan gebeuren.
Als democratie behoort Israël zich te houden aan de humanitaire oorlogsregels. Het staat echter tegenover een irreguliere strijdmacht die zich helemaal niets aantrekt van het oorlogsrecht en burgers gebruikt als menselijk schild. Dat is hartstikke verboden, maar ik krijg niet de indruk dat Israël-critici zich druk maken over dit aspect van de oorlog.
Sommigen van hen hanteren de retorische blaasbalg als het om Israëlische oorlogshandelingen gaat, maar gaan er helemaal aan voorbij dat veel van de betreurde burgerdoden in Gaza voortvloeien uit de strijdmethode van Hamas. Het is gelukkig nog niet zo dat Hamas als underdog veel sympathie genereert, maar meer oog voor haar destructieve en meedogenloze aard zou wel mogen.
Source: Volkskrant