"Het is oprecht een van de grootste gevaren van deze tijd", zegt Schimmelpenninck in gesprek met NU.nl. "Het is steeds zorgelijker wat er op sociale media gebeurt."
In het vierdelige Sander versus de socials onderzoekt de journalist en mediamaker de grote invloed die sociale media op de samenleving en politiek hebben. Zo gaat hij in gesprek met politici en een voormalig internettrol (iemand die online mensen pest).
Schimmelpenninck komt zelf ook regelmatig internettrollen tegen. "Het zijn vooral mensen die boos zijn en online iemand zoeken aan wiens adres ze die woede uiten. Vrouwen, links, of de elite bijvoorbeeld. Dat kan blijven bij kwetsende tweets. Maar die mensen kunnen ook opgezweept worden, radicaliseren en een aanslag plegen. Ik heb het idee dat we dat massaal onderschatten."
"Door sociale media denken mensen anoniem weg te komen met dingen waar je in het echte leven niet mee wegkomt", gaat Schimmelpenninck verder. "Het begrip vrijheid van meningsuiting is verstoord geraakt."
Haatdragende berichten en bedreigingen hebben ook invloed op de politiek, ziet de presentator. "Mensen die Twitter willen gebruiken om een nuttige bijdrage te leveren, jaag je daardoor weg. Ze zijn bijvoorbeeld bang dat hun naasten in gevaar komen."
Er zijn ook politici die desondanks wél actief online blijven en het medium volop gebruiken. "En omdat ze zo present zijn op sociale media, worden ze populairder en krijgen ze een grotere rol in de Kamer."
Als voorbeeld noemt Schimmelpenninck de BBB van Caroline van der Plas. "Een nieuwe partij die uit het niets de grootste wordt - dat zegt wel iets over de kracht van sociale media."
Onder de Europese Digital Services Act worden grote techbedrijven zoals X en Facebook verplicht om desinformatie, haatberichten en ander ongewenst online materiaal aan te pakken.
Overheden van EU-lidstaten kunnen bijvoorbeeld van online platforms eisen dat ze illegale berichten verwijderen. De bedrijven moeten ook duidelijk maken wat ze doen om ongewenst materiaal te weren. Doen ze dit allemaal niet, dan riskeren ze hoge boetes.
Schimmelpenninck krijgt zelf ook regelmatig de kritiek dat hij op X te fel is. "Mensen zeggen dan dat ik zelf ook steken uitdeel. Maar ik ben columnist. Ik deel mijn mening en die kan een scherpe toon hebben. Dat is iets volkomen anders dan bewust leugens verkondigen of mensen met de dood bedreigen."
De presentator is als gevolg van zijn berichten al meerdere keren bedreigd. "In het begin vond ik het interessant om in gesprek te gaan met mensen buiten mijn eigen bubbel. De afgelopen jaren is dat ontspoord en is de lol er vanaf. Je komt nooit tot een inhoudelijk gesprek - vaak weet je bij de eerste berichtuitwisseling al welke kant het opgaat. Het gaat al snel richting de persoonlijke beledigingen."
Om die reden zegt Schimmelpenninck te minderen met sociale media, en er mogelijk zelfs afscheid van te nemen. "Sociale media heeft me veel gebracht. Het is een absolute sensatie als je als jonge journalist ziet dat je verhaal als een malle rondgaat op Twitter. Inmiddels is dat niet meer nodig. Dat ik kan stoppen met Twitter, is een privilege. En dat stoppen, daar denk ik zeker over na."
Ook het ouderschap - Schimmelpenninck kreeg anderhalve maand geleden een dochter - heeft aan dat gevoel bijgedragen. "Inmiddels ben ik vader, en heb ik geen zin meer om mezelf voor de leeuwen te gooien. Om het ondankbare gevecht te vechten. Het verlies is groter dan de winst: twitteren kost me meer dan dat het iets oplevert."
Sander versus de socials is vanaf maandag 30 oktober om 21.10 uur te zien bij de VPRO op NPO3 en NPO Start.
Source: Nu.nl algemeen