Israëlische luchtaanvallen hebben zondagochtend in alle vroegte ‘vrijwel alle toegangswegen’ naar het Shifa-ziekenhuis verwoest, melden omwonenden. Het Shifa-ziekenhuis is het grootste ziekenhuis van Gaza. Het ligt vol gewonden, en tienduizenden Palestijnen hebben in het complex hun toevlucht gezocht tegen de Israëlische bombardementen.
Mahmoud al-Sawah, een Palestijn die in een tent op het Shifa-terrein woont, zegt tegen het persbureau dat het ziekenhuis door de bombardementen eromheen steeds moeilijker te bereiken is: ‘Het lijkt erop dat ze het gebied willen isoleren.’
Het Shifa-ziekenhuis ligt in Gaza-Stad, in het noordelijk deel van de Palestijnse enclave. Israël heeft alle Palestijnen daar aangezegd dat ze naar het zuiden van de Gazastrook moeten vertrekken, maar volgens Israël hebben honderdduizenden Palestijnen dat bevel tot dusver genegeerd. Ook het ziekenhuis weigert zijn patiënten en vluchtelingen op te pakken en naar het zuiden te verhuizen.
Volgens het Israëlische leger is het ziekenhuis een militair doelwit, omdat zich onder het ziekenhuis een commandocantrum van Hamas zou bevinden. Het leger noemt bekentenissen van gevangen Hamas-strijders als bron, maar die bekentenissen kunnen zijn afgedwongen, en zijn volgens het Amerikaanse persbureau AP daarom geen afdoende bewijs, evenmin als Israëlische foto's van ‘Hamas-installaties’ bij het ziekenhuis.
Michel Maas
Duizenden Palestijnen in Gaza hebben ingebroken in pakhuizen van UNRWA, de organisatie van de Verenigde Naties die zich ontfermt over Palestijnse vluchtelingen. De pakhuizen bevinden zich volgens UNRWA in het midden en zuiden van Gaza, waar grote aantallen Gazanen heen zijn heen, na een oproep van Israël om naar het zuiden te trekken.
In de pakhuizen is noodhulp opgeslagen, zoals bloem en artikelen voor persoonlijke hygiëne. Volgens UNRWA tonen de plunderingen aan hoe nijpend de situatie in het gebied is geworden. ‘Dit is een zorgwekkend teken dat de de sociale orde begint af te brokkelen’, zegt UNRWA in een verklaring. ‘Mensen zijn bang, gefrustreerd en wanhopig.’
Door de bijna totale blokkade van de Gazastrook door Israël en Egypte, komt er amper hulp binnen. Op markten is amper meer iets te koop, waardoor Gazanen afhankelijk zijn van noodhulp.
Er komen via de grens met Egypte wel wat vrachtwagens met noodhulp de grens over, maar veel te weinig om fatsoenlijke hulp te kunnen bieden, zegt UNRWA. Daar zijn zo’n 100 vrachtwagens per dag voor nodig, maar in een week tijd zijn er in totaal slechts 80 vrachtwagens de grens gepasseerd.
Zaterdag kon UNRWA de verdeling van de hulpgoederen niet coördineren, omdat alle telecommunicatie was uitgevallen. Inmiddels lijkt die weer wat terug te keren in Gaza.
Joram Bolle
De telefoon- en internetcommunicatie keert geleidelijk terug in de Gazastrook. Dat melden Palestijnse media zondagochtend vroeg.
Vrijdagavond viel vrijwel alle communicatie met de Gazastrook weg en intensiveerde het Israëlische leger de aanvallen op het gebied.
Redactie
De Saoedische minister van Defensie bezoekt maandag de Amerikaanse hoofdstad Washington voor gesprekken met de regering-Biden over de oorlog tussen Israël en de militante groepering Hamas. Die dreigt te ontaarden in een groter conflict in de regio.
Minister Khalid bin Salman, de broer van kroonprins Mohammed, zal volgens ingewijden praten met minister van Defensie Lloyd Austin, minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan. Het nieuws over de ontmoeting werd bekendgemaakt door de nieuwssite Axios.
Saoedi-Arabië heeft de relatie met Israël nog niet genormaliseerd. Daar waren gesprekken over bezig, maar die zijn volgens berichten bevroren na het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Hamas. (ANP)
De oorlog heeft in Gaza tot nu toe aan zeker 8000 mensen het leven gekost, meldt het gezondheidsministerie in het gebied zondag. De helft ervan zouden kinderen zijn, aldus de autoriteiten. Het bestuur in Gaza staat onder controle van Hamas. Zaterdagochtend werden nog 7703 doden gemeld.
De afgelopen week werden er twijfels geuit over de aantallen doden die de Palestijnse autoriteiten naar buiten brengen, onder meer door de Amerikaanse president Joe Biden. Daarop publiceerde het gezondheidsministerie donderdag een lijst met de namen van alle mensen die tot nu toe in het gebied zijn omgekomen.
Volgens humanitaire organisaties is het niet mogelijk om de officiële cijfers te bevestigen, maar zijn ze in het verleden wel betrouwbaar gebleken. Onder meer de VN-organisaties UNRWA, OCHA en WHO en de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch gaan ervan uit dat de gegevens in grote lijnen kloppen. (ANP)
Mensen in de Gazastrook moeten weer toegang krijgen tot medische hulp, water en elektriciteit. Daartoe roept het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC) zondag op. 'Dit is een catastrofaal falen dat de wereld niet moet tolereren', aldus voorzitter Mirjana Spoljaric.
Het ICRC roept op tot een de-escalatie tussen Israël en de Palestijnse extremistische beweging Hamas in de Gazastrook. In het Palestijnse gebied moet kritieke dienstverlening 'onmiddellijk' hersteld worden. Levens redden moet de 'prioriteit' zijn, zo luidt het.
'Ik ben geschokt door het ondraaglijke niveau van menselijk lijden. Het tragische verlies van zoveel burgers is betreurenswaardig. Het is onaanvaardbaar dat er geen veilige plek is voor burgers in Gaza, te midden van de massale bombardementen', zegt Spoljaric.
Het ICRC roept Hamas ook weer op om alle Israëlische gijzelaars onmiddellijk vrij te laten en zegt daarbij te willen ondersteunen. (Belga)
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zaterdag nog geen contact gehad met de Nederlanders in de Gazastrook. Volgens een woordvoerder is op dit moment communicatie naar en vanuit Gaza bijzonder moeilijk. 'Het contact met de Nederlanders en hun eventuele gezinsleden verloopt via telefonie en internet, en via beide kanalen is er nu vrijwel geen bereik.'
Vrijdag is er nog wel met de groep in Gaza gebeld. Ook zaterdag probeerde de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah contact te zoeken, maar dat is niet gelukt. 'Dat kan komen door de problemen met communicatie waar men in Gaza nu mee te maken heeft', aldus de woordvoerder.
Het ministerie zegt dat met de uitbreiding van de Israëlische grondoperaties in Gaza de zorgen steeds groter worden over het lot van de mensen daar. 'Onze diplomatieke inzet is er nog steeds op gericht om te zorgen dat zij weg kunnen uit deze afschuwelijke situatie. Nederland blijft ook oproepen tot het onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaten van de gegijzelden, inclusief de Nederlander Ofir Engel', zegt de woordvoerder.
Het ministerie had hiervoor dagelijks contact met 23 mensen met een Nederlands paspoort, verblijfspapieren en directe familie. Vorig weekend kwam een 33-jarige Nederlandse vrouw in Gaza om het leven. (ANP)
Lees ook: Familie regelt Nederlands paspoort voor gegijzelde Israëliër (18) om kans op vrijlating te vergroten
Premier Benjamin Netanyahu zegt 'elke optie' te onderzoeken om de vrijlating te bewerkstelligen van de meer dan 220 gijzelaars in de Gazastrook. Die werden op 7 oktober door Palestijnse militanten naar dit gebied gebracht en zitten sindsdien vast.
Netanyahu had zaterdag een ontmoeting met vertegenwoordigers van de familieleden van de gijzelaars. Die eisten van hem tekst en uitleg over hoe de regering denkt ze vrij te krijgen. De premier deed geen toezeggingen over een ruilovereenkomst, maar vertelde de families dat de autoriteiten 'elke optie zouden uitputten om hen naar huis te brengen'.
Hamas maakte eerder zaterdag bekend bereid te zijn alle gegijzelden over te dragen in ruil voor de vrijlating van alle Palestijnse gevangenen in Israël.
Netanyahu verwacht dat de oorlog in de Gazastrook 'lang en moeilijk' zal zijn. Israëlische grondtroepen trokken vrijdag de grens over en zijn nu al meer dan 24 uur actief in het Palestijnse gebied. 'De oorlog in de Gazastrook zal lang en moeilijk zijn en we zijn erop voorbereid.'
De premier zegt dat met het opvoeren van de strijd 'de tweede fase van de oorlog is ingegaan'. Eerder zaterdag meldde de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant al dat sprake was van een 'nieuwe fase' nu via de lucht en de grond de Gazastrook wordt aangevallen. (ANP)
Ook D66 wil komende week een debat in de Tweede Kamer over de schrijnende situatie in Gaza. Enkele uren eerder kondigde de SP al aan een spoeddebat te willen over de situatie in Gaza en de stemonthouding door Nederland over een VN-resolutie die oproept tot een humanitair staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas.
De twee partijen bundelen hun verzoek. Dat betekent dat de Tweede Kamer terug moet komen van verkiezingsreces om over het verzoek te stemmen.
In plaats van de door de VN aangenomen resolutie voor een staakt-het-vuren, ‘zien we een escalatie van geweld. In plaats van toegang voor hulp, zien we een voortdurende blokkade. Dat leidt tot veel burgerslachtoffers en tot een onveiliger Israël’, licht D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma op het sociale medium X de noodzaak tot een Kamerdebat toe.
Veel andere Kamerfracties uitten eerder forse kritiek op de stemonthouding van Nederland, zoals GroenLinks-PvdA, Partij voor de Dieren en Volt. Vooralsnog krijgt het kabinet alleen steun van de VVD.
De Tweede Kamer is donderdagnacht met verkiezingsreces gegaan. (ANP)
Hamas heeft de vrijlating van alle Palestijnse gevangenen in Israël geëist in ruil voor de gijzelaars die de militante beweging al drie weken vasthoudt in de Gazastrook. Het is de eerste keer dat Hamas deze voorwaarde naar buiten brengt voor het vrijlaten van de meer dan tweehonderd gegijzelden.
Een woordvoerder van de Al-Qassam-brigades, de gewapende tak van Hamas, zegt in een videoboodschap dat zijn beweging dicht bij een akkoord was met Israël over de vrijlating van de gijzelaars, totdat Israël die mogelijkheid ‘uitstelde’. Het is niet duidelijk of hij bedoelt dat de onderhandelingen stukliepen of dat een deal van de baan is door de geïntensiveerde aanvallen van Israël op de Gazastrook van vrijdagavond.
De woordvoerder zegt ook dat Hamas bereid is te praten over een ‘gedeeltelijke overeenkomst’ over de gijzelaars. (ANP)
Kort voordat het Israëlische leger gisteravond de lucht- en grondaanvallen op Gaza opvoerde, begonnen er uit het gebied meldingen te komen van massale telefoon- en internetstoringen. Sindsdien is het zeer lastig om te communiceren met mensen in de Gazastrook.
Veel mensen in Gaza lijken ervan uit te gaan dat Israël achter de storingen zit, maar daar is voorlopig geen direct bewijs voor. Gevraagd door de BBC of zoiets acceptabel zou zijn, zegt Mark Regev, adviseur van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu: ‘In militaire operaties van het Britse of Amerikaanse leger is het gebruikelijk om de communicatie van je vijand te verstoren.’
De interviewer vraagt Regev vervolgens direct of Israël de telefoon- en internetverbinding in Gaza doelbewust heeft platgelegd. ‘Dat heb ik niet gezegd’, reageert hij. ‘Ik heb alleen gezegd dat het gebruikelijk is voor westerse, democratische legers om dat te doen.’ Regev wacht naar eigen zeggen nog op een ‘volledige briefing’ van het leger om een antwoord te krijgen op de vraag waarom de verbinding is weggevallen.
Maarten Albers
Na weken van bloedvergieten moet er een staakt-het-vuren komen in Gaza. Die oproep hebben de Verenigde Naties vrijdag gedaan. 120 landen stemden voor de motie, maar Nederland onthield zich van stemming. Den Haag, de Europese Unie als de wereld tonen zich op een cruciaal moment verdeeld.
Gijs Beukers
De VN-mensenrechtenchef Volker Türk maakt zich ernstige zorgen over een mogelijke grote grondinvasie van Israël in de Gazastrook. Hij waarschuwt voor nog eens duizenden doden als het zover zou komen. Türk voorspelt dat een invasie ‘catastrofale gevolgen’ zal hebben en baseert zich daarvoor op ‘eerdere militaire operaties in het 56 jaar voortslepende conflict’.
Türk hekelt ook de bombardementen op de telecominfrastructuur, waardoor telefonie en internet zo goed als onbeschikbaar zijn in Gaza. ‘Ambulances en civiele beschermingsteams zijn niet langer in staat de gewonden te lokaliseren, of de duizenden mensen die naar schatting nog onder het puin liggen’, zegt hij.
De VN-mensenrechtenchef zegt ook zelf het contact te zijn verloren met zijn collega's in Gaza. ‘Ik maak me grote zorgen om hen’, zegt hij. Collega's van hem verloren al familieleden, vrienden en woningen als gevolg van de Israëlische tegenaanval. De bombardementen in de nacht van vrijdag op zaterdag waren ook volgens Türk de meest intensieve sinds het begin van de oorlog drie weken geleden. (ANP)
Mart de Kruif, oud-commandant van de Nederlandse Landstrijdkrachten, vermoedt dat de Israëlische grondaanvallen tot nu toe uitgevoerd worden door special forces. ‘Het zou me niet verbazen als ze stukken gebied afgrendelen, daar zoeken naar ingangen van tunnels, en die markeren. Ingangen zijn vanuit de lucht heel moeilijk te vinden. Om tunnels uit te schakelen, zodat Hamas zich minder goed kan verplaatsen onder de grond, moet je bommen heel specifiek op de ingang gooien. Dat is wat er nu gebeurt, denk ik. Daarom voeren ze de intensiteit van de aanvallen op.’
De Kruif vraagt zich af wat Israël op langere termijn wil bereiken. ‘Als het politieke doel is om Hamas dermate te raken dat je daar de komende jaren geen last meer van hebt, in militair opzicht, kun je dat niet alleen vanuit de lucht doen. Dan is een groot, langdurig grondoffensief nodig, dan moet je de Gazastrook eigenlijk van huis tot huis zuiveren. Je kunt de wil van Hamas niet breken vanuit de lucht. Je kunt de wil van een volk niet platbombarderen.’
Grote vraag is of het zover komt. ‘Elke dag dat die grote inval er niet komt, wordt de kans kleiner, denk ik. Dat is speculatie, zeg ik daarbij: niet gebaseerd op feiten maar op mijn ervaring. Maar elke dag dat Israël hiermee wacht, is een voordelige dag voor Hamas. Omdat ze meer tijd krijgen om zich voor te bereiden op een mogelijke inval. Ik denk dat Israël handelt onder druk van de Verenigde Staten. Dat de Amerikanen zeggen: wacht met dat grondoffensief, want dan hebben we meer tijd om te onderhandelen over al die gijzelaars en dan voorkom je dat het conflict verder escaleert in de regio, met name bij Hezbollah.’
Menno van Dongen
Lees ook: De ‘Metro van Gaza’, stelsel van ondergrondse gangen, is het geheime wapen Hamas
Volgens de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant is het Israëlische leger overgegaan tot ‘een nieuwe fase in de oorlog’. Het is onduidelijk of hij daarmee bedoelt dat het grondoffensief is begonnen. ‘De instructies voor de strijdkrachten zijn duidelijk: deze operatie gaat door totdat er een nieuw bevel komt.’
‘Vannacht schudde de aarde in Gaza’, aldus Gallant na een briefing over de situatie in Gaza met de top van het leger en de inlichtingendiensten. ‘We hebben bovengronds en ondergronds aangevallen, we hebben terroristen van alle rangen aangevallen, overal.’
Gallant vervolgt: ‘Wat betreft andere gebieden, we bereiden ons voor om Israëlische burgers te beschermen, om hun veiligheid te waarborgen. We doen dit in het noorden, in het midden, overal.’ In het geval van een grondoffensief in Gaza is de vrees dat vijandelijkheden aan de grens met Libanon en op de Westelijke Jordaanoever toenemen.
Het Israëlische leger heeft ondertussen de inwoners van de Gazastrook opnieuw opgeroepen om naar het zuiden te vluchten. ‘Dit is een dringend militair advies’, aldus woordvoerder Daniel Hagari in een video op sociale media. ‘De aankomende operatie van het Israëlische leger is bedoeld om de dreiging van Hamas met precisie en intensiteit te neutraliseren.’
Source: Volkskrant