‘Hij is woensdag meteen begonnen, ja. Het Huis van Afgevaardigden maakt nu lange dagen om te proberen de achterstand in te halen. De stapel te bespreken wetten is de afgelopen weken de lucht in geschoten.
‘Aan de grootste uitdaging zijn de Afgevaardigden nog niet toegekomen: de naderende shutdown van de overheid. Half november is het geld van de overheid op. Het Huis moet zorgen voor nieuwe financiering, maar hoe is nog niet duidelijk. Die kwestie kostte Kevin McCarthy de kop, en gaat voor Johnson zeer ingewikkeld worden.
‘Daarnaast spreekt het Huis over een steunpakket van 105 miljard dollar dat president Joe Biden heeft voorgesteld. Dat geld is grotendeels bestemd voor Oekraïne en Israël.’
‘Dat is de vraag. Johnson is nog een grote onbekende. Vanaf het moment dat hij kandidaat werd, is iedereen zijn biografie gaan uitpluizen en zijn standpunten gaan onderzoeken. Hij blijkt aanzienlijk rechtser en conservatiever dan McCarthy. Vanuit zijn religieuze overtuigingen ziet Johnson homoseksualiteit bijvoorbeeld als iets ‘gevaarlijks’.
‘Hoe Johnson zich nu als voorzitter gaat opstellen, weten we niet. Belangrijk is het wel. De voorzitter heeft behoorlijk wat macht – veel meer dan de Tweede Kamervoorzitter in Nederland. Hij besluit welke wetten wel of niet behandeld worden. Ook kan hij vragen om onderzoeken en commissies samenstellen. Zijn persoonlijke overtuigingen zullen daarbij van grote invloed zijn.
‘Johnson was eerder betrokken bij pogingen om Donald Trump aan de macht te houden toen die de presidentsverkiezingen verloor. Het Huis heeft nu dus een voorzitter die al één keer bereid is geweest om een verkiezingsuitslag ongedaan te maken. Dat is een morele overwinning voor Trump en zijn medestanders.
‘Daarnaast is iedereen benieuwd wat Johnson van plan is met het impeachment-onderzoek naar Biden. Daar zou hij meer geld en aandacht aan kunnen besteden. Het is ook de vraag of Johnson bereid is compromissen te sluiten met de Democraten. Om een shutdown te voorkomen zwichtte McCarthy voor een samenwerking met de tegenpartij. Johnson stemde daar toen tegen. Hoe hij zich nu als voorzitter opstelt, gaat heel belangrijk zijn voor het functioneren van de politiek.’
‘Hij is nog altijd een prominent Congreslid, maar even zonder duidelijke taken. Tot nu toe was hij vooral bezig om achter de schermen te lobbyen voor andere kandidaten en misschien, vermoedden sommigen, koesterde hij nog hoop om zelf terug te keren als voorzitter. Nu moet hij nieuwe bezigheden zoeken.’
‘Daar zijn twee verklaringen voor, denk ik. De eerste is simpel. Het Huis van Afgevaardigden was murw gebeukt door de verkiezingsstrijd. In de tweede of derde ronde was Johnson waarschijnlijk nooit zo massaal omarmd, maar nu kwam hij op een moment waarop iedereen snakte naar verlossing.
‘Voor beide Republikeinse kampen was Johnson bovendien een weinig aanstootgevende kandidaat. Hij is onmiskenbaar rechts genoeg voor de radicaalste leden van de fractie. Tegelijkertijd is Johnson ook een intelligente jurist met goede manieren, die nooit een grote mond heeft laten horen. Op persoonlijk vlak had hij geen vijanden.’
‘Zij zien in hem een groot gevaar. Toen Johnson de verkiezingen won, nam de fractieleider van de andere partij, Hakeem Jeffries, traditiegetrouw het woord. Hij hield vervolgens een vlammend betoog tegen Johnson en zijn politieke stroming, die volgens hen lak hebben aan de democratie.
‘Tegelijkertijd proberen de Democraten de controverse rondom Johnson electoraal uit te buiten. Johnson is door de Republikeinen unaniem gekozen. Iedere Republikeinse Afgevaardigde heeft dus gestemd op iemand die de verkiezingsuitslag ontkent, voor een volledig abortusverbod is en tegen het homohuwelijk. Dat druist in tegen de mening van de meerderheid van de Amerikanen. Daar ruiken ze een electorale kans.
‘Overigens hebben de Democraten de kans niet gegrepen om een gematigde Republikein als voorzitter te steunen, zoals de laatste gesneuvelde kandidaat, Tom Emmer. Ook toen stemden de Democraten unaniem tegen hem. Op een Republikein stemmen bleek voor hen onverteerbaar.’
‘Het zal absoluut moeilijker worden om de geldkraan open te houden. De laatste keren heeft Johnson zich tegen aanvullende steun aan Oekraïne uitgesproken. Nu, na zijn verkiezing, stelt hij zich genuanceerder op. Hij toont zich in principe bereid om nieuwe steun toe te zeggen. Wel wil hij dat daar voorwaarden aan verbonden worden. Hij wil vantevoren weten waar het geld aan wordt uitgegeven. Biden had het tot nu toe altijd over ‘onvoorwaardelijke’ steun. Die tijd lijkt voorbij.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden