Sinds het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Hamas, stuurden de VS al extra F-15’s en A-10’s, een toestel dat de ‘vliegende mitrailleur’ wordt genoemd, naar de regio. Begin deze week kwam daar een eskader F-16’s uit New Jersey bij. De Amerikanen willen uit veiligheidsoverwegingen niet zeggen waar de gevechtsjagers zijn gestationeerd.
Daarnaast zijn er inmiddels twee vliegdekschepen in de regio aangekomen. Onderweg zijn ook eenheden uit Texas en North Carolina met antiraketsystemen, zoals de Patriot en de Thaad, die Iraanse raketten kunnen neerhalen. Het Thaad-systeem is in staat om Amerikaanse troepen en Israël daartegen te beschermen.
In totaal zijn er 900 extra Amerikaanse militairen naar het Midden-Oosten gestuurd. Andere eenheden staan op stand-by, gereed om direct naar het gebied te vertrekken.
Maar de Amerikanen laten het niet bij verplaatsingen van troepen en materieel alleen: in de nacht van donderdag op vrijdag kwamen ze ook in actie, met luchtaanvallen in Syrië. Nadat Amerikaanse eenheden in Syrië en Irak de afgelopen tien dagen al negentien keer met drones en raketten waren aangevallen, bestookten F-16’s vrijdag wapenopslagplaatsen van pro-Iraanse milities.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
De grootste vrees van de VS is dat Iran een regionale oorlog zal ontketenen als Israël Gaza binnenvalt en Amerikaanse eenheden in het Midden-Oosten op de korrel zullen worden genomen. De Amerikaanse aanval van vrijdag is een signaal aan Teheran dat aanvallen op Amerikaanse militairen niet worden getolereerd.
De Amerikaanse president Joe Biden nam donderdag zelfs de ongebruikelijke stap om ayatollah Ali Khamenei, de hoogste Iraanse leider, een persoonlijke boodschap te sturen. ‘Mijn waarschuwing aan de ayatollah was dat als zij zich tegen onze troepen blijven keren, wij zullen reageren, en dat hij voorbereid moet zijn’, aldus Biden.
De militaire versterkingen en de aanval laten zien hoe groot de Amerikaanse belangen in het Midden-Oosten zijn en hoeveel zorgen de VS zich maken dat die worden geschaad. Er zijn duizenden militairen in het Midden-Oosten gestationeerd. Deze soldaten, die vallen onder het US Central Command, zijn daar actief op tal van missies; zo steunen ze lokale strijdgroepen in Syrië en Irak bij het vernietigen van restanten van de terroristische organisatie Islamitische Staat (IS). In Syrië zijn 900 soldaten gelegerd, in Irak 2.500.
In Irak wordt ook het Iraakse leger getraind. Verder neemt de Amerikaanse luchtmacht nog altijd deel aan operaties om een terugkeer van IS in deze twee landen te voorkomen. Vanaf luchtmachtbases in onder meer Jordanië en Saoedi-Arabië worden dagelijks patrouilles uitgevoerd om het gebied in de gaten te houden. Maar ook op zee zijn de Amerikanen dag en nacht actief.
Zo is in Bahrein het hoofdkwartier van de Vijfde Vloot gevestigd. Schepen van deze vloot, waaronder een vliegdekschip, varen in de Perzische Golf en de Arabische Zee om onder meer de vrije zeevaart te waarborgen en om Iran in de gaten te houden. Het zenuwcentrum van Amerika’s militaire bemoeienis met de regio is een luchtmachtbasis in een andere Golfstaat: Al Udeid in Qatar.
Deze basis is de grootste van de VS in het Midden-Oosten en huisvest niet alleen tientallen vliegtuigen en bommenwerpers, maar fungeert ook als regionaal hoofdkwartier van het Central Command. Die locatie is enigszins ironisch: Qatar fungeert als gastheer van het Amerikaanse leger, maar onderhoudt tegelijkertijd goede banden met de Hamas-leiders door wie de situatie in het Midden-Oosten nu is ontbrand, met gevaar voor de VS. Ook leiders van de Taliban vonden jarenlang onderdak in Qatar.
Verder maken de Amerikanen gebruik van tal van militaire bases en havens in Saoedi-Arabië, naast Egypte een van hun belangrijkste Arabische bondgenoten. Die zijn deels bedoeld om het Saoedische leger te trainen, maar ook ter ondersteuning van Amerikaanse militaire operaties in de regio. Ook met de Verenigde Arabische Emiraten, net als Saoedi-Arabië een belangrijke koper van Amerikaanse wapens, onderhouden de VS een hechte militaire relatie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden