‘Omdat Aubrey Plaza een zionist is, ga ik dit account niet langer onderhouden’, schreef de beheerder van een fanaccount voor actrice en comédienne Aubrey Plaza.
Zij, Justin Timberlake, Madonna en een paar honderd andere sterren ondertekenden deze week een online-brief waarin ze Joe Biden van harte bedankten voor zijn werk in Israël, en aandacht vroegen voor het lot van de Israelische gijzelaars.
In een bijzin werd wéér gesproken over de baby’s die door Hamas zouden zijn onthoofd − een oorlogsmythe die is ontkracht maar online nog ronddoolt. Er volgde een digitale rel vanuit voorstanders van de Palestijnen, sommigen zouden het werk van deze ‘genocide-goedpraters’ boycotten. Een fan postte een filmpje van Lana del Reys albums die werden bewerkt met een hamer.
Al sinds 7 oktober woeden online-brandjes rond beroemdheden die posten over deze oorlog. Comédienne Sarah Silverman werd verguisd toen ze op Instagram verklaarde het logisch te vinden dat de Palestijnen water en voedsel werd ontzegd, Amy Schumer belandde in een shitstorm toen ze opriep tot ontslag van de mensen die ‘terroristische leugens’ hadden verspreid over die raket die toch niet van Israël lijkt te zijn gekomen.
Zwijgen geeft ruimte aan speculaties: Beyoncé en Taylor Swift stonden niet onder die brief, dus concludeerden fans dat zij de Palestijnen steunden.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het is een beetje vreemd dat we inmiddels van celebs verwachten dat ze tussen het zingen en filmen door geïnformeerde standpunten delen over een eindeloos complex conflict. Ze zullen intussen naarstig verlangen naar de tijd dat We Are the World zingen genoeg was.
Ergens rond de tijd dat ze een rol gingen spelen in bewegingen als MeToo, zijn politieke posts kennelijk tot hun taakomschrijving gaan horen. Wie een podium heeft moet dat ten goede gebruiken, hoor je als ergens oorlog uitbreekt, en dan wordt vaak Desmond Tutu aangehaald: ‘Wie zich in onrechtvaardige situaties neutraal opstelt, heeft de kant van de onderdrukker gekozen.’
Niks ten nadele van Desmond Tutu, maar hij zei dit in de jaren tachtig, en hij snapte niks van Instagram, waar zijn adagium vooral voer is voor polarisatie. Ik las over een aardig onderzoek dat liet zien hoe sociale media meningen plat slaan: wie een artikel las met commentaar van anderen eronder, kreeg een extremere kijk op het onderwerp dan wanneer er géén commentaren stonden.
Door sociale instincten buigt je blik af, op zoek naar bevestiging van wat binnen eigen kring is geaccepteerd. Posten over gevoelige kwesties op sociale media is dus niet alsof je voor de VN de goede zaak staat te bepleiten, het is meer alsof je in een voetbalstadion met je maten mee staat te brullen, met tegenover je mensen die klaarstaan om een tribune in de fik te zetten.
Zouden Madonna en de rest beter moeten weten dan hun handtekening onder desinformatie te zetten? Zeker. Maar sociale media verleiden iederéén om informatie te geloven en delen die in hun straatje past. Beroemdheden zijn ongeveer net zo stom als alle andere mensen, en soms nog stommer, omdat ze worden omringd door jaknikkers die hun zelfkritisch vermogen verzwakken.
Het jammere is dat áls beroemdheden wat verstandigs zeggen, iets genuanceerds of weifelends, dat veel minder mensen bereikt. De posts waarin Sarah Silverman wat terugkrabbelde bijvoorbeeld, kwam ik net pas tegen toen ik haar googlede. Toen kwam ik ook de brief tegen waarin Bernie Sanders vroeg om een staakt-het-vuren, óók ondertekend door allerlei beroemdheden. Had ik even gemist, terwijl ik me zat op te winden over domme social posts.
Jengelen om snelle statements van sterren maakt van hen bliksemafleiders voor dezelfde woede die de oorlog voedt. Zoals Joris Luyendijk deze week zo mooi zei bij Khalid en Sophie: als je kwaad kunt zijn, voel je je verdriet minder. Maar het helpt niet.
Source: Volkskrant