‘Dat is nog nooit gebeurd’, erkende ook minister van Financiën, Anton Siloeanov, eerder tijdens de bespreking van de begrotingsvoorstellen in de desbetreffende doemacommissie. ‘De totale omvang van de uitgaven voor de landsverdediging bedraagt volgend jaar bijna 11 biljoen roebel’, zei hij donderdag bij de presentatie van de begrotingsplannen. ‘Dat is een aanzienlijke stijging.’
Ook dit jaar heeft Rusland beduidend meer uitgegeven aan defensie dan oorspronkelijk geraamd. Het Russische parlement stemt over de begroting voor de komende drie jaar. Die wordt per jaar bijgesteld, naar gelang de omstandigheden.
Over de auteur
Geert Groot Koerkamp is correspondent Rusland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
Het door Siloeanov genoemde bedrag komt neer op omgerekend ongeveer 105 miljard euro, ofwel 6 procent van Ruslands bruto binnenlands product, volgens de denktank Re: Russia. Dat is een fors hoger percentage dan in de VS of China, hoewel vooralsnog lager dan wat de Sovjet-Unie aan defensie spendeerde.
‘Een stijging van 4 naar 6 procent van het bbp is zonder meer een enorm verschil’, aldus econoom Sergej Goeriëv tegen het YouTube-kanaal Popoeljarnaja Politika. ‘En Poetin kan zich dat veroorloven omdat de olieprijzen zijn gestegen, de korting op de Russische olie is gedaald en het prijsplafond op Russische olie – dat behoorlijk heeft gewerkt in de eerste helft van 2023 – niet langer functioneert.’
‘We zien dat de inkomsten volgend jaar toenemen’, zegt de voorzitter van de begroting- en belastingcommissie, Andrej Makarov, monter in zijn presentatie tijdens het doemadebat. ‘Dat betekent dat sancties of andere beperkingen de ontwikkeling van het land niet kunnen stoppen. Die aanzienlijke groei van de inkomsten is ons antwoord op alle sancties.’ Of die inkomsten er ook daadwerkelijk komen, zal mede afhangen van olieprijzen en eventuele aanvullende sancties tegen Rusland.
Volgens Goeriëv zijn de olie-inkomsten in 2023 aanvankelijk teruggelopen, maar is nu weer sprake van een stijging, omdat Moskou geleerd heeft het door westerse landen ingestelde prijsplafond op Russische olie en olieproducten te omzeilen. Dat stelt Rusland in staat begrotingstekorten te dekken en de defensie-uitgaven te verhogen, en noopt het Westen na te denken over nieuwe sancties, aldus Goeriëv.
Het uitgetrokken geld dekt volgens minister Siloeanov de soldij voor deelnemers in aan wat hij noemt de ‘speciale militaire operatie’, de aankoop van militair materieel en ook de noodzakelijke hervorming van de industrie om de eigen productie van dat materieel te vergroten. ‘Het komend jaar zijn de mogelijkheden van de staat gericht op het bereiken van het primaire doel: onze overwinning’, aldus Siloeanov in de doema.
De genoemde bedragen zijn zeker niet volledig. De bestemming van een steeds groter deel van de Russische staatsuitgaven – inmiddels meer dan 20 procent – wordt niet onthuld. In het voorjaar van 2022 besloot het Russische ministerie van Financiën de inzage in de structuur van de staatsbegroting te beperken als antwoord op westerse sancties. Volgens het ministerie zou dat ‘het risico op de invoering van verdere sancties’ reduceren. Ook officiële cijfers van import en export of de aflossing van de buitenlandse schuld worden sinds vorig jaar niet meer gepubliceerd, wat het steeds lastiger maakt conclusies te trekken over de staat van de Russische economie.
Dat ook die verborgen uitgaven voor een belangrijk deel worden besteed aan veiligheid en defensie is niet meer dan logisch, vindt economisch commentator Boris Grozovski, want in tijden van oorlog is dat ‘het belangrijkste motief voor geheimhouding’, zegt hij tegen de krant Novaja Gazeta Europa. De totale omvang van de uitgaven die direct of indirect verband houden met Ruslands optreden in Oekraïne kan daarmee het komend jaar oplopen tot boven de 40 procent.
Hoewel het komend jaar beknibbeld wordt op uitgaven voor gezondheidszorg en onderwijs, betoogt Siloeanov dat ook ‘het nakomen van de sociale verplichtingen’ prioriteit heeft voor het Kremlin. Daarvoor trekt de regering volgens hem eveneens eenderde van de uitgaven uit, 30,6 procent – geld dat onder meer wordt besteed aan prijscompensatie van uitkeringen en pensioenen, kinderbijslag en sociale uitgaven in de door Rusland geannexeerde regio’s van Oekraïne.
Dat wekt geen verbazing, met minder dan vijf maanden te gaan voor de presidentsverkiezingen, een periode waarin de Russische overheid traditioneel gulheid betoont ten aanzien van gepensioneerden en andere minder bedeelde groepen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden