Mike Johnsons droom kwam woest ten einde. Niets liever wilde hij dan brandweerman worden – dat roepen zoveel kinderen, maar dit lag anders. Zijn vader Pat was brandweerman, met een heldhaftige reputatie. In 1984 loopt het bij een warenhuisbrand echter mis. De boel explodeert. Een commandant komt om het leven, Pat raakt volledig verbrand.
‘Ze gaven hem 5 procent kans’, blikte Johnson later terug. ‘Maar God redde zijn leven met een wonder.’ De 12-jarige Johnson nam afscheid van zijn droom. Hij kreeg er iets voor terug. ‘Ik wist toen dat bidden werkt, en dat heb ik mijn hele leven bij me gedragen.’
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Woensdag werd Mike Johnson, 51 jaar oud, na een slopende leiderschapsstrijd verkozen tot voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Dat maakt hem formeel de op twee na machtigste politicus in de Verenigde Staten. En nog altijd loopt het geloof als leidraad door zijn leven.
Johnson is de conservatiefste voorzitter die het Huis in decennia heeft gekend. Als Congreslid spreekt hij zich stelselmatig uit tegen het homohuwelijk. Hij is voor een allesomvattend verbod op abortus. Tegen de legalisering van medicinale wiet. Hij betwist de oorzaak van de klimaatverandering.
Maar zijn grootste conservatieve wapenfeit, sinds hij in 2016 toetrad tot de landelijke politiek, is zijn rol toen Donald Trump de presidentsverkiezingen verloor. Johnson stond aan de wieg van diens pogingen om de uitslag aan te vechten. Daarvoor gebruikte hij zijn achtergrond als grondwetsjurist.
De jonge Mike Johnson ging niet bij de brandweer, maar koos voor rechten. Hij ging studeren aan de universiteit van Louisiana, de vruchtbare moerasstaat aan de Amerikaanse zuidgrens die hij nog altijd vertegenwoordigt. Daar ontmoette hij zijn latere vrouw Kelly Larry. Zij sloten een covenant marriage: een speciale huwelijksconstructie die scheiden vrijwel onmogelijk maakt.
Geloof en recht gaan bij Johnson een symbiotische relatie aan. Hij zet zich als jurist in voor organisaties als de Alliance Defending Freedom, die fel gekant is tegen lhbti’ers. Homoseksualiteit ‘is inherent onnatuurlijk’ en ‘gevaarlijk’, schrijft hij. Als Louisiana’s verbod op het homohuwelijk wordt aangevochten voor het Hooggerechtshof, eerst in 2004 en opnieuw in 2014, verdedigt Johnson zijn staat te vuur en te zwaard.
Als lokaal politicus initieert hij intussen wetsvoorstellen om de toegang tot abortus te beperken. In 2015 gaat Johnson voorop in een anti-abortusmars dwars door zijn woonplaats Shreveport.
Zo timmert hij flink aan de weg in het religieuze, oerconservatieve Louisiana. In 2016 komt Johnson in het Huis van Afgevaardigden. In Washington voelt hij een verwantschap met de eveneens kersverse president, Donald J. Trump.
‘Het is heel onwerkelijk’, vertrouwde Johnson een verslaggever ooit toe. ‘Als ik Trump bel, dan belt hij binnen een paar uur terug.’ De president laat hem toe tot zijn inner circle. Regelmatig vliegt Johnson mee met het presidentiële vliegtuig, de Air Force One.
Die loyaliteit betaalt Johnson royaal terug. Tijdens Trumps presidentschap, wanneer hij als Congreslid diens controversiële beleids onvoorwaardelijk steunt, maar vooral daarna. Nadat Trump van zijn rivaal Joe Biden heeft verloren, probeert Johnson hem via een juridisch geitenpaadje aan de macht te houden. Namens tientallen Congresleden organiseert Johnson een vergeefse petitie om de uitslag in vier swing states in de rechtszaal te betwisten.
Op 6 januari 2021, de dag van de Capitoolbestorming, stemt Johnson tegen de bekrachtiging van Bidens verkiezingszege. De Republikein Liz Cheney, die de Capitoolbestorming namens het Congres onderzocht, noemde hem deze week ‘de hoofdarchitect van het plan’.
Ooit omschreef Johnson homoseksualiteit als een bedreiging voor ‘het hele democratisch systeem’. Beïnvloeding van verkiezingen ziet hij klaarblijkelijk anders.
Johnson opereert vooralsnog met name achter de schermen effectief. In de buitenwereld ontwikkelt hij nauwelijks profiel, anders dan veel van Trumps uiterst-rechtse bondgenoten. Hij loopt geen rechtse talkshows af, zoals zijn luidruchtige collega’s die zich ontpoppen als politieke supersterren. Johnsons politiek is hard, zijn manier van doen niet.
Intern legt dat hem geen windeieren. Johnson bezit de juiste papieren voor de machtige radicaal-rechtse vleugel: oerchristelijk, constitutioneel flexibel en blindelings loyaal aan Trump. Desondanks zien zijn gematigde collega’s in hem nog altijd een bedeesde intellectueel met, dezer dagen uitzonderlijk op rechts, piekfijne manieren.
Zo wist Johnson de voorzittershamer te verwerven, waar zijn prominentere collega’s faalden: niemand had iets tegen hem. Voor hem wordt het de uitdaging om dat als voorzitter zo te houden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden