Het Israëlische leger deelde donderdagochtend beelden van Israëlische tanks die Gaza binnenrolden. Nog niet voor een volledige invasie, maar naar eigen zeggen voor een kleinschalige actie. Op de beelden zijn aanvallen te zien met tankgranaten en artillerie op wat volgens Israël infrastructuur van Hamas is. Er zouden zowel antitankposities zijn bestookt als ‘terroristische cellen’.
In preparation for the next stages of combat, the IDF operated in northern Gaza.
IDF tanks & infantry struck numerous terrorist cells, infrastructure and anti-tank missile launch posts.
The soldiers have since exited the area and returned to Israeli territory. pic.twitter.com/oMdSDR84rU
Israël spreekt van ‘voorbereidingen op de volgende fases van de strijd’. Het leger heeft al meermaals te kennen gegeven klaar te zijn voor een grondinvasie, maar te wachten op groen licht van de regering.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei woensdag echter in een toespraak dat de voorbereidingen nog gaande zijn. Amerikaanse media berichtten dat de start is uitgesteld tot er meer Amerikaanse luchtafweer in de regio is. Die moet zowel Amerikaanse bases in de regio als Israël zelf beter beschermen tegen Iraanse aanvallen die zouden kunnen volgen op het begin van een Israëlisch grondoffensief.
Over de auteur
Joram Bolle is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Maar de vraag begint zich steeds meer op te dringen of zo’n grootschalig grondoffensief er überhaupt wel komt. Oud-commandant van de Nederlandse Landstrijdkrachten Mart de Kruif heeft zijn twijfels: ‘Elke dag dat je het uitstelt, komt afstel dichterbij.’
Wellicht blijft het dus wel bij operaties zoals die van donderdagochtend. Volgens De Kruif dient zo’n actie meerdere doelen: ‘Er zit een psychologische component aan, het is spierballentaal. Israël wil Hamas laten zien: als we willen, komen we zo binnen. Israël is zeker nog niet weg.’
Brigadegeneraal Han Bouwmeester, die hoogleraar militair-operationele wetenschappen is aan de Nederlandse Defensie Academie, noemt het strategische communicatie naar zowel Hamas als de Israëlische bevolking. Van de beelden die Israël donderdagochtend heeft vrijgegeven, gaat ook dit signaal uit: 'Het grondoffensief is misschien uitgesteld, maar niet afgelast. Sterker nog, we staan klaar en zijn bereid ook op de grond het gevecht aan te gaan.’
Daarnaast spelen er operationele doelen een rol. De Kruif: ‘Israël kan zo proberen om inlichtingen te verzamelen over waar Hamastunnels en gijzelaars zich bevinden.’ Bovendien is een grondactie preciezer dan een luchtaanval, zegt De Kruif.
Mogelijk wil Israël met een kleinschalige actie ook testen hoe Hamas reageert, aldus Bouwmeester. ‘Dit is wat Amerikanen een probing operation noemen. Hoe reageert Hamas als Israël het gebied binnenkomt, wanneer gaan ze het contact aan? Dat probeer je hiermee uit te vinden. Israël heeft al meerdere van dat soort acties uitgevoerd.’
Dat kan erop duiden dat er toch een grootschalige grondoperatie aanstaande is, maar dat hoeft niet, benadrukt De Kruif: ‘Hoe langer je wacht, hoe beter Hamas zich kan voorbereiden.’ De luchtaanvallen gaan intussen door, waardoor Gaza steeds zwaarder wordt verwoest. ‘De geschiedenis leert dat vechten in een stad die in puin ligt nog moeilijker is dan in een stad die intact is.’
Bouwmeester wijst erop dat Israël zo wel meer tijd krijgt om zich voor te bereiden: ‘Er zijn 360 duizend reservisten opgeroepen. Die moeten allemaal ingedeeld worden in pelotons en een korte training krijgen. De pelotons moeten daarna ook met elkaar oefenen om een effectieve eenheid te vormen.’
Volgens Bouwmeester hoeft Israël alleen maar te kijken naar de oorlog die Israël in 2006 in Libanon begon, in reactie op de ontvoering van een aantal militairen door Hezbollah: ‘Toen ging Israël direct tot actie over, maar dat verliep niet succesvol. Vooral Amerika wijst Israël daar nu op.’
Die Amerikaanse invloed heeft Israël vooralsnog weerhouden van een overhaast grondoffensief. De VS proberen de Israëliërs ook duidelijk te maken dat een grondoffensief wellicht ook een aanval in het noorden uitlokt van Hezbollah, met hulp van Iran.
Volgens de Amerikanen is Israël daar niet op voorbereid. Maar er speelt ook Amerikaans eigenbelang mee, zegt Bouwmeester: ‘De VS hebben bases in het Midden-Oosten die mogelijk worden aangevallen. Die zijn nu nog niet goed genoeg beveiligd, vandaar dat er meer luchtafweer onderweg is.’
De Kruif en Bouwmeester betwijfelen daarnaast of Israël het gestelde doel, de volledige uitschakeling van Hamas, wel met een grondoffensief kan bereiken. ‘Het is kiezen uit twee slechte opties’, zegt De Kruif. ‘Geen land kan het qua voorraden volhouden om zoveel luchtaanvallen te blijven uitvoeren, die ook nog eens veel nevenschade veroorzaken. Bovendien breek je de wil van Hamas niet vanuit de lucht. Met een grondoffensief kun je Hamas gerichter raken en beperken in zijn militaire mogelijkheden, maar dat is hooguit tijdelijk.’
Dat is Bouwmeester met De Kruif eens: ‘Eerdere operaties in Gaza werden mowing the lawn genoemd. Nu willen ze het gras volledig weghalen: een decisive victory. Maar die ga je nooit behalen. Sommige leiders van Hamasleven in ballingschap, en zo’n offensief creëert een nog grotere voedingsbodem van frustratie bij de burgerbevolking.’ De Kruif: ‘Ik denk niet dat er voor dit conflict een militaire oplossing is, alleen een politieke.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden