Wellicht goed om te vermelden: de regisseur van de controversiële bioscoophit Sound of Freedom, nu ook te zien in Nederlandse bioscopen, loopt zelf niet binnen. Alejandro Monteverde kreeg zijn salaris als regisseur en coscenarist al in 2018 uitgekeerd, toen hij zijn misdaadthriller over kinderontvoering en pedoseksuele netwerken opleverde. Verder merkt de bankrekening van de filmmaker helemaal niets van de astronomische winstmarge, die wekelijks te volgen is op de filmwebsite Box Office Mojo. De teller staat nu al op ruim 238 miljoen dollar aan recettes, voor een film met een budget van 14,5 miljoen. ‘Ik had geen percentage van de winst bedongen’, zegt de 46-jarige Mexicaan, op promotiebezoek in Amsterdam. ‘Dat pak ik bij mijn volgende film anders aan.’
Het idee voor zijn film ontstond toen Monteverde een televisie-uitzending over kinderontvoeringen zag, maar kreeg pas echt vorm toen iemand hem vervolgens op het bestaan van Tim Ballard wees. Ballard is een Amerikaanse oud-agent van het Department of Homeland Security die op eigen houtje, middels zijn organisatie Operation Underground Railroad, undercoveroperaties uitvoerde om slachtoffers van sekshandel en kinderontvoering te bevrijden. Een bonafide filmheld, zo leek het: een diepgelovige vader van negen, die een eenzame strijd voert in een wereld vol pedoseksuele boeven, speurend naar de vele kinderen die uit de armen van hun ouders zijn weggelokt.
Jim Caviezel, bekend van zijn Jezusrol in Mel Gibsons The Passion of the Christ, werd gecast voor de rol van Ballard. Monteverde regisseerde Sound of Freedom: een met een christelijk sausje overgoten alarmerende B-thriller, die tot driekwart nog wel onderhoudend is. Totdat Ballard de jungle intrekt om ontvoerde kinderen uit de handen van pedoseksuele cocaïneboeren te bevrijden – dan wordt het waarheidsgehalte geheel losgelaten.
Over de auteur
Bor Beekman is sinds 2008 filmredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft recensies, interviews en langere verhalen over de filmwereld
Disney kreeg Sound of Freedom in bezit bij de overname van 20th Century Fox, via een Latijns-Amerikaanse Fox-dochteronderneming die de rechten bezat. De titel lag op de plank, zonder uitzicht op zelfs maar een streamingrelease. Tot het Amerikaanse Angel Studios de rechten overnam: het filmbedrijf van de mormoonse gebroeders Harmon. Deze ondernemersfamilie uit Utah bedacht eerder al de onlinedienst VidAngel, waar populaire Hollywoodfilms te zien zijn zonder bloot, geweld of godslastering, want dat is eruit geknipt.
De broers, die bekendstaan als marketinggenieën, voegden een boodschap toe aan het eind van Sound of Freedom. Daarin roept hoofdrolspeler Caviezel – nu als zichzelf – het publiek op kaartjes te kopen voor anderen en geld te doneren via een op het bioscoopdoek zichtbare QR-code. ‘Wij geloven dat deze film van grote betekenis kan zijn bij het beëindigen van kinderhandel, als miljoenen hem zien (...) En onthoud: Gods kinderen zijn niet te koop!’
Sommige mensenhandelexperts zijn kritisch over de film: die zou de kindervermissingen inzetten als sensatie, maar de veelal onderliggende problematiek achterwege laten (armoede, ouderlijke verwaarlozing). Donald Trump verklaarde zich fan: de presidentskandidaat hield een speciale vertoning op zijn golfclub.
Sound of Freedom maakte ook iets los bij het onlineleger van complotdenkers en QAnon-aanhangers, dat de lijn van kinderontvoeringen in de film doortrok. Dit ging óók om de satanistische en pedoseksuele praktijken van de elites, die op grote schaal kinderen ontvoeren om uit hun afgetapte bloed verjongende chemicaliën (adrenochroom) te destilleren. Waarop Caviezel, die uit de kast kwam als complotdenker, tijdens interviews plots verkondigde dat ‘adrenochroming’ echt bestaat en dat (de échte) Tim Ballard druk bezig is vele kinderen te redden van die hel.
Monteverde, die Trumps voorvertoning doelbewust niet bijwoonde (‘om politiek neutraal te blijven’), zag zich er plots van beticht een QAnon-propagandafilm te hebben gemaakt. De regisseur, nippend aan zijn Martini: ‘Toen ze mijn film aanvielen, had ik twee opties. Ik kon terugvechten. Of ik werd een gordijn. En wat gebeurt er als je een gordijn slaat? Dan absorbeert het de klap. Eerst probeerde ik de nieuwsstroom nog te controleren. Onmogelijk. Morgen kan iemand iets over je beweren, voor je het weet gaat het viraal. Dus ik verstopte me.
‘Mijn carrière is voorbij, dacht ik. Wie wil er ooit nog met me werken? Uiteindelijk besloot ik toch mijn enige boodschap naar buiten te brengen: ga de film zien en oordeel zelf. Het is míjn film. Ik schreef en regisseerde hem. En ik wilde er slechts een dialoog mee op gang brengen over een belangrijk onderwerp – zo simpel is het.’
Hoofdrolspeler Caviezel voedde de complottheorieën. Dacht Monteverde nooit: ik pak de telefoon en vraag hem of het iets minder kan? ‘Die drang voelde ik, vele keren. Toch hield ik mezelf tegen, want hij is vrij om zijn mening te uiten. Ik wil niemand iets opleggen, zelfs mijn eigen kinderen niet – die moeten voor zichzelf leren denken.’ Monteverde heeft er drie, met model en actrice Ali Landry. ‘Of ik het nu met hem eens ben of niet, het is niet mijn baan of taak om Jim af te stoppen. Hij is een sterk persoon, met een krachtige stem. Ik kan waardering opbrengen voor mensen die zo overtuigd zijn, zonder dat ik het met ze eens hoef te zijn.’
‘Die videoboodschap van Jim aan het einde van de film was ook niet mijn idee, maar dat van de Amerikaanse distributeur. Zelf geloof ik dat helemaal niemand na het einde van een film pratend in beeld moet verschijnen – na welke film dan ook. Maar uiteindelijk gingen anderen daarover. En ik zag ook dat die videoboodschap deel was van het succes in de Verenigde Staten. Vooraf dacht ik dat ik die boodschap zou haten, maar ik moet zeggen: toen ik ’m voor het eerst zag voelde ik liefde noch haat. Het is oké wat Jim daar zegt.’
Volgens de regisseur gaat ongeveer de helft van het geld dat binnenkomt via de QR-code naar de theaters waar de kaartjes worden besteed, ‘en de andere helft naar de producenten en distributeurs’. Het blijft een wat wonderlijke marketingtruc: het voelt alsof je geld schenkt aan de ‘goede zaak’, maar in feite geef je geld aan een bedrijf.
‘Indirect geef je wel geld aan een goed doel’, stelt Monteverde, ‘want je creëert bewustwording. Je betaalt een kaartje voor een ander. En we krijgen ook veel e-mails van hulpinstanties die zeggen dat de donaties de hemel inschoten toen onze film uitkwam.’
Dan heeft hij een vraag voor de journalist. ‘Weet jij hoeveel kinderen er jaarlijks zoek raken in Amsterdam? Ik ook niet. Maar ik weet wel hoeveel er in de VS verdwijnen. Een journalist vertelde me gisteren dat er elke twee minuten een kind vermist raakt in Europa. En hoe vaak zie je op het nieuws niet dat een pedoseksueel is opgepakt met vijfduizend uur aan video’s met seksueel misbruik van kinderen in zijn bezit? Waar zijn al die kinderen?’
Ondertussen gaan de controversen rondom de film gewoon door. Op de dag van het bezoek aan Amsterdam is net bekend geworden dat Tim Ballard wordt aangeklaagd wegens seksueel wangedrag, door vijf vrouwen die met hem hebben gewerkt tijdens zijn undercoveroperaties. Ook is de kinderbevrijder weg bij zijn kerk en hulporganisatie. Daar bleek hij zichzelf voor ruim een half miljoen dollar aan jaarsalaris op de loonlijst te hebben gezet. ‘Ik weet het’, zegt Monteverde. ‘Steeds als je denkt: nu is het wel klaar, gaat het weer verder.’
‘Mensen spreken mij er op aan: ik hoor dit en dat over Tim Ballard. En ik hoor dat niet alles in de film echt zo is gegaan. Oké, laten we aannemen dat wat je zegt ook zo is. Uiteindelijk is Sound of Freedom ook maar gewoon een gedramatiseerd verhaal. En prima als je de film niks vond, of moeite hebt met de politiek eromheen. Zolang je na het zien maar wel denkt: we moeten iets doen aan die kinderhandel. Dan heeft mijn film toch z’n werk gedaan.’
Vanaf deze week draait Sound of Freedom in 102 Nederlandse bioscoopzalen. De 131 minuten lange kinderontvoeringsthriller is voor de Nederlandse markt aangekocht door distributeur Dutch Filmworks. Het is de derde speelfilm van de Mexicaanse regisseur Alejandro Monteverde.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden