Dat blijkt uit het tweede deel van de jaarlijkse Klimaat- en Energieverkenning (KEV) die het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) donderdag publiceert. Het eerste deel van die jaarlijkse beoordeling van het Nederlandse klimaatbeleid was op verzoek van het kabinet al op Prinsjesdag gepubliceerd. Daar was de conclusie tot vreugde van de regering dat het doel van 55 procent minder CO2-emissies in 2030 haalbaar is ‘als alles meezit’.
De publicatie van donderdag kijkt specifiek naar de doelen voor energiebesparing en opwekking, en die worden nog niet allemaal gehaald. ‘Het is vandaag een beetje een dubbele boodschap’, zegt Jaco Stremler van het PBL over het rapport.
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel schrijft voor de Volkskrant over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
In de tijd die verstreken is sinds Nederland zich aan het halen van Europese klimaatdoelen heeft gecommitteerd, is het nog niet gelukt om de doelen te halen. Dat werd er alleen maar moeilijker op toen die doelen vorig jaar door Europa verder werden aangescherpt. Vorig jaar was de conclusie van de KEV daarom dat Nederland bij lange na niet op schema lag om de doelstelling voor 2030 te halen.
Minister Rob Jetten (klimaat en energie, D66) kondigde direct na dat rapport een groot pakket aanvullende maatregelen aan, dat hij dit voorjaar naar de Tweede Kamer stuurde.
Op Prinsjesdag bleek dat door die aanvullende maatregelen het belangrijkste doel binnen bereik is gekomen. Het huidige beleid leidt tot 47 tot 57 procent minder emissies in 2030. Als al het geplande beleid ongewijzigd en op tijd wordt ingevoerd, wordt de 55 procent dus gehaald. Overigens koerste het kabinet in het regeerakkoord nog op een reductie van 60 procent, maar over dat cijfer is de laatste maanden uit regeringskringen nog maar weinig vernomen.
Een dubbele boodschap heeft het PBL ook als het gaat om energiebesparing. De energietransitie neemt een grote vlucht. En als een lange reeks aan maatregelen (zoals rekeningrijden, strenge normen en subsidies voor warmtepompen, afspraken met de industrie) allemaal worden uitgevoerd, zal het besparingsdoel voor burgers en huishoudens voor 2030 ook nipt worden gehaald.
Maar de keerzijde daarvan is wel dat door de energietransitie de vraag naar elektriciteit enorm toeneemt, harder dan het snel groeiende arsenaal aan zonnepanelen en windmolens in Nederland kan bijbenen. Daardoor moeten elektriciteitscentrales de komende jaren nog veel stroom opwekken met gas en kolen, en wordt het besparingsdoel daar niet gehaald.
Intussen groeit het aandeel duurzame energie in ons gebruik dus wel explosief. Waar het lang slechts om enkele procenten ging, is het in 2022 opgelopen tot 15 procent, een stijging die genoeg lijkt om het oude doel van 27 procent groene energie te halen. Maar er komt een nieuw doel, dat rond de 38 procent zal liggen. Om dat doel te halen moet de bouw van windmolenparken op zee zonder enige tegenslag verlopen en moeten bedrijven en burgers vooral doorgaan met het terugdringen van hun energieverbruik.
Ver uit zicht zijn de doelen voor het produceren van duurzame warmte en biobrandstoffen. En hoe de ‘zeer ambitieuze’ plannen voor het maken van groene waterstof precies moeten worden gehaald, is ook onduidelijk.
Het vorige kabinet heeft dus een grote stap gezet, maar een nieuw kabinet zal toch nog een tandje bij moeten zetten richting 2030, concludeert het PBL. De kans dat er vervolgens nog scherpere doelen uit Europa komen, acht PBL-onderzoeker Stremler klein. ‘Je ziet dat de discussie in Europa nu richting het nieuwe doel van 2040 gaat.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden