Het imago van Oekraïne-veteranen is in Rusland beschadigd door berichten over hun betrokkenheid bij misdrijven na terugkeer van het front. Veel van de veteranen zijn ex-gevangenen die gratie hebben gekregen van president Poetin in ruil voor een half jaar vechten tegen Oekraïne. Zo stuurde het Russische huurlingenleger Wagner dit jaar naar eigen zeggen 32 duizend veroordeelde misdadigers terug naar huis.
Over de auteur
Tom Vennink schrijft voor de Volkskrant over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Hij reist geregeld naar de oorlog in Oekraïne. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Teruggekeerde militairen worden sinds dit voorjaar beschuldigd van het plegen van gewapende overvallen, verkrachtingen en zeker 28 moorden. Maandag pleegde weer een Oekraïne-veteraan een moord, zo meldde het Russische persbureau Regnum. De veteraan, die een maand eerder was teruggekomen uit de oorlog, wurgde zijn vrouw in de Siberische stad Biejsk en pleegde daarna zelfmoord.
De meeste van de misdrijven worden begaan door ex-gevangenen uit het Wagnerleger. Een Wagnerstrijder in de provincie Karelië zit sinds augustus vast op verdenking van het doodsteken van zes mensen en het in brand steken van hun huizen en lichamen. In de provincie Novosibirsk hield de politie een Wagnerstrijder aan op verdenking van de verkrachting van een 10-jarig meisje, nadat hij gedreigd had haar en haar vriendin op te blazen met een granaat als ze hem niet zouden gehoorzamen.
Russische rechtbanken oordelen mild over de Oekraïne-veteranen. Velen krijgen strafvermindering vanwege hun ervaring aan het front of komen helemaal weg met hun misdrijven dankzij een wet die het strafbaar stelt om ‘helden van de speciale militaire operatie’ in diskrediet te brengen.
De berichten over verkrachtende en moordende Oekraïne-veteranen passen niet in het oorlogsverhaal dat het Kremlin de Russische bevolking wil vertellen. ‘Er is een wens om te laten zien dat er heel beleefde, gevoelige en zorgzame mensen terugkomen van het front’, zegt een Russische ambtenaar die bekend is met de geheime media-handleidingen tegen Meduza.
Media worden daarom aangemoedigd om positieve verhalen te vertellen over Oekraïne-veteranen. Het Kremlingezinde tabloid Komsomolskaja Pravda gaf deze week het goede voorbeeld met een verhaal over een veteraan die zijn dochter verraste door met een bos bloemen haar school binnen te lopen.
De Russische autoriteiten presenteren Oekraïne-veteranen als helden van het vaderland die de bevolking moeten inspireren. Vorige week nodigde een Siberische school een Wagnerstrijder uit om een spreekbeurt te geven. Het schoolbestuur vertelde leerlingen dat ze oog in oog stonden met ‘een echte held’, zo meldde de onafhankelijke nieuwssite Vjorstka. Wat het bestuur de leerlingen niet vertelde, is dat de man een veroordeelde moordenaar is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden