Het bezoek van Wang Yi past in een recente reeks van Amerikaans-Chinese toenaderingen, bedoeld om de communicatie te verbeteren in tijden van toenemende geopolitieke spanningen. Zijn driedaagse reis naar de VS lijkt bedoeld om een mogelijk bezoek voor te bereiden van de Chinese leider Xi aan de Apec-top in San Francisco in november. Beijing heeft de komst van Xi nog niet bevestigd, maar Wang Yi’s bezoek is een goed voorteken. Het zou de eerste keer in ruim zes jaar zijn dat Xi Jinping naar de VS reist.
De Amerikaanse president Joe Biden en zijn Chinese ambtsgenoot Xi ontmoetten elkaar voor het laatst in november 2022 op de G20-top in Indonesië. Ze spraken toen af de communicatie tussen beide landen te verbeteren, maar dat voornemen werd gedwarsboomd door een incident met een Chinese ‘spionageballon’. Het diplomatieke verkeer tussen China en de VS ging daarna op een laag pitje, terwijl Xi de banden aanhaalde met de Russische president Vladimir Poetin.
Over de auteur
Leen Vervaeke is correspondent China voor de Volkskrant. Zij woont in Beijing. Eerder was ze correspondent België.
Wang Yi en Blinken zullen in Washington praten over ‘bilaterale, internationale en regionale kwesties’, aldus de officiële aankondiging. De oorlog in Israël en de Gazastrook staat daarbij hoog op de agenda. De VS willen dat Beijing zijn invloed in het Midden-Oosten gebruikt om te zorgen dat het conflict niet verder uitbreidt. Beijing heeft goede banden met Iran, dat Hamas en Hezbollah steunt. Volgens experts is het onwaarschijnlijk dat Beijing veel diplomatieke druk zal willen uitoefenen.
Wang Yi’s bezoek komt ook op een moment van oplopende spanningen in de Zuid-Chinese Zee, waar Chinese schepen – nu de rest van de wereld is afgeleid door Israël en Oekraïne – zich steeds agressiever gedragen. Zondag kwamen twee Chinese schepen nabij de Spratly-eilanden in botsing met Filipijnse vaartuigen, het zwaarste incident van dit jaar. Beijing claimt het gebied als zijn eigen territorium, hoewel een arbitragetribunaal van de Verenigde Naties die claim in 2016 verwierp.
Het bezoek van Wang Yi volgt op een maandenlang Amerikaans charmeoffensief, met bezoeken van tal van Amerikaanse ministers aan China, onder wie minister van Financiën Janet Yellen. Zij sprak met haar Chinese ambtsgenoot af een Economische en Financiële Werkgroep op te richten, twee fora waarin de VS en China over economische zaken gaan praten. Deze week vinden de eerste (digitale) ontmoetingen van deze werkgroepen plaats.
Zondag sturen de VS ook een delegatie naar het Xiangshan Forum in Beijing, een internationale top op het gebied van veiligheid. Daar komen hoge militairen en defensiemedewerkers samen. Het ontslag van de Chinese minister van Defensie Li Shangfu, die op een Amerikaanse sanctielijst stond, maakt Amerikaans-Chinese militaire contacten mogelijk makkelijker. Li’s ontslag werd dinsdag officieel bevestigd, na weken van speculatie. Zijn vervanger is nog niet bekend.
Naast al deze officiële contacten is er ook sprake van een intensivering van de non-gouvernementele contacten tussen de VS en China, de zogenaamde ‘track 2’-diplomatie. Deze week reist er bijvoorbeeld een delegatie naar New York van dertig vertegenwoordigers van de Chinese zaken-, cultuur- en sportwereld, onder wie basketballer en voormalig NBA-speler Yao Ming. Hij gaat naar een gala met de Amerikaanse staatsman en ‘vriend van China’ Henry Kissinger en China’s ambassadeur Xie Feng.
Ook in de media laten beide partijen zich opvallend positief uit. De Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Jack Sullivan benadrukte deze week in een essay in Foreign Policy dat Amerika niet uit is op de val van China, ‘zoals de ineenstorting van de Sovjet-Unie’, maar op een ‘vrije, open, welvarende en veilige internationale orde’. Zelfs de Chinese nationalistische staatskrant Global Times schreef dinsdag dat ‘de interactie tussen China en de VS tekenen van herstel toont’.
Ondanks die vele positieve geluiden verwachten experts weinig concrete resultaten van een Xi-Biden-top, op het voorkomen van een verdere achteruitgang van de relatie na. De VS en China liggen op tal van vlakken met elkaar overhoop, en daar lijkt niet meteen een eind aan te komen. Zo voerde Washington recent nieuwe, strengere technologische beperkingen in, waardoor bijvoorbeeld ASML zijn meest geavanceerde chipmachines alleen met een Amerikaanse vergunning aan China mag verkopen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden