Honderden miljoenen kilometers legde een pakketje met gruis van verre planetoïde Bennu af naar de aarde. Het werd hier eind vorige maand succesvol bezorgd door ruimtesonde Osiris-Rex. Dat leverde een afdaling op vol glitter en glamour, met een pakket dat oplichtte als een vuurbal toen deze op duizelingwekkende snelheid door de aardatmosfeer zoefde. En met een bergingsteam dat met helikopters naar de zwartgeblakerde container zocht. Miljoenen mensen van over de hele wereld keken mee op de livestream. Kranten en journaals pakten ermee uit.
Maar nu de miljoenen kosmische kilometers zijn ingeruild voor centimeters verzameld gruis in het lab, nu de spotlights doven en het kosmisch pakketje bijna is uitgepakt, wordt het pas echt spannend. Zo’n 70,3 gram materiaal is nu veilig geborgen, zo maakte Nasa onlangs bekend, ongeveer zoveel als vijf eetlepels ongekookte rijst, en een krappe lepel voorbij de missiedoelstelling van 60 gram.
Planetoïden zoals Bennu zijn de overgebleven klonten uit de beslagkom waarin moeder natuur 4,5 miljard jaar geleden de aarde en overige planeten kneedde. Het ongerepte materiaal uit z’n binnenste kan daarom de geschiedenis van het zonnestelsel helpen ontsluieren.
Uit die eerste grammen is al duidelijk dat het materiaal – zoals verwacht – koolstof en water bevat. Dat is fijn. Het betekent namelijk dat het waarschijnlijk ook organische verbindingen bevat, de bouwstenen waaruit op aarde het leven is ontstaan. ‘Bijna alles dat we bij Nasa doen, heeft als doel om vragen te beantwoorden over wie we zijn en waar we vandaan komen’, zei directeur Bill Nelson dan ook bij de bekendmaking van dat eerste resultaat.
Het team dat de korrels uit hun verpakking haalt, werkt in een speciaal daarvoor ingericht laboratorium aan het Johnson Space Center in Houston, Verenigde Staten. Toen ze de verpakking openmaakten, ontdekten de wetenschappers dat buiten de container waarin het materiaal had moeten zitten, nog veel meer materiaal was meegenomen. Een onverwachte bonus, die de rest van het proces van openmaken alleen wel flink vertraagde.
In het lab staat gereedschap dat gedurende een jarenlange ontwerpfase is ontwikkeld om specifiek dit materiaal te kunnen bergen. Maar toen men de container wilde openen waarin de bulk van het materiaal van Bennu zit, bleek zelfs dat speciaal ontwikkelde gereedschap niet in staat om twee van de 35 sluitingen te openen. Even met een zaag aan de slag, of zoiets, kan niet: het materiaal binnenin moet namelijk schoon blijven, onbesmet door de aardse omgeving.
Het zullen uiteindelijk slechts details blijken. De huidige opstart valt namelijk weg tegen wat daar straks op volgt. Het materiaal van Bennu wordt naar verwachting nog decennialang bestudeerd. En het is dat wat minder mediagenieke werk – het voorzichtige analyseren, het soms schier eindeloze meten, interpreteren, checken en dubbelchecken – dat de komende jaren de wetenschappelijke blik op onze kosmische geschiedenis pas echt zal helpen inkleuren.
Over de auteur
George van Hal schrijft voor de Volkskrant over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart. Hij publiceerde boeken over alles van het heelal tot de kleinste bouwstenen van de werkelijkheid.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden